میگرن و سردردهای دوران بارداری؛ علت و درمان

سردرد  یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از زنان باردار از ان شکایت می‌کنند.  بروز سردرد در دوران بارداری می‌تواند علل مختلفی داشته باشد که در اغلب موارد خطری برای مادر و کودک ندارند اما در موارد خاصی نیز سردرد می‌تواند نشانه ای جدی باشد. اگر باردار هستید، همیشه باید پزشک خود را از علائم و یا عوارضی که به آن دچار می‌شوید مطلع کنید. سردرد در دوران بارداری معمولا جایی برای نگرانی ندارد، اما تنها پزشک شماست که می‌تواند تشخیص دهد سردرد شما امری عادی است یا یکی از موارد نادر استثنایی است که نشانه‌ی خطر است. سردرد ممکن است در اوابل یا اواحر بارداری رخ دهد. زمان بروز سردرد می‌تواند در تشخیص علت ان نقش داشته باشد.

حتی اگر قبل از بارداری نیز سایقه سردرد داشته اید، باید در مورد سردردهای دوران بارداری خود با متخصص مغز و اعصابمشورت کنید تا او تصمیم بگیرد که شما به چه اریابی‌ها و درمان‌هایی نیاز دارید. از داروهای غیر تجویزی که بدون نسخه از داروخانه قابل تهیه هستند به هیچ وجه استفاده نکنید مگر این پزشکتان این توصیه را به شما کرده باشد. معمولا در دوران بارداری از تجویز داروهای ایبوبروفن و آسپرین خودداری می‌شود اما رد صورتی که درمان‌های غیردارویی موثر نباشند، ممکن است استامینوفن تجویز شود.  اگر سردرد شما بیش از مقدار همیشگی است و یا اگر بعد از انجام درمان‌های خانگی سردردتان بهبودی پیدا نمی کند، لازم است به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. سایر علائمی که نشان می‌دهند شما باید فورا به پزشک مراجعه کنید عبارتند از تاری دید ، تورم دست و صورت، افزایش وزن ناگهانی و درد شکمی.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با شماره‌های متخصص مغز و اعصابتماس بگیرید.

انواع


بسیاری از زنان در دوران بارداری خود سردرد‌های تنشی دارند  اما این سردردها می‌توانند خصوصا در سه ماهه اول بارداری بسیار آزاردهنده باشند. سردردهای تنشی به صورت درد موجی یا درد مبهم در دو طرف سر و پشت گردن است. این سردردها معمولا بر اثر بی خوابی ، افسردگی  یا ترک مصرف کافئین ایجاد می‌شوندو ازایش هورمون‌ها نیز موجب تشدید سردرهای تنشی در برخی زنان می‌شود.

 

سردرد میگرنی 

بسیاری از زنان در دوران بارداری، سردردهای میگرنی  را تجربه می‌کنند. در حدود 15 درصد از افراد مبتلا به میگرن، اولین سردرد خود را دردوران بارداری تجربه مب کنند. هرچند علت اصلی بروز میگرن ناشناخته است، اما دانشمندن معتقدند که افزایش جریان و فشار خون در مغز موجب بروز حمله میگرنی و پیشروی بیماری می‌شود.  سردردهای میگرنی اغلب در سه ماهه اول بارداری آغاز می‌شوند اما در مواردی نیز ممکن است در اواخر بارداری ایجاد شوند.  میگرن موجب درد متوسط تاش دید سر شده که به صورت تپنده است و معمولا در یک طرف سر احساس می‌شود. این سردردها ممکن است هر بار تا 72 ساعت طول بکشند و با انجام فعالیت فیزیکی تشدید می‌شوند. سردرد میگرنی می‌تواند با حالت تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و صدا همراه باشد.  این سردردها معمولا بعد از سه ماهه اول کاهش پیدا می‌کنند. البته برخی از زنان نیز گزارش داده اند که سردرد آنها با ادامه‌ی بارداری بهبود نیافته یا حتی بدتر شده است.

سردرد ناشی از مسمومیت بارداری

داشتن سردرد شدید و مداوم در سه ماهه سوم بارداری می‌تواند نشانه‌ی مسمومیت بارداری باشد. سردردهای ناشی از مسمومیت بارداری با فشار خون بالا و پروتئن در ادرار همراه هستند. این سردردها به صورت درد مبهم یا تپنده در سر هستند که خوب نمی شوند. سردردهای ناشی از مسمومیت معمولا با تاری دید ، دیدن نقاط مواج در هوا، افزایش وزن ناگهانی، درد در بالا و راست شم و تورم دست و صورت همراه هستند.

چه زمان باید به پزشک مراجعه کرد؟


در صورت بروز شرایط زیر با پزشک تماس بگیرید:

  • در سه ماهه دوم یا سوم هستید و سردرد بسیار شدیدی دارید یا برای اولین بار دچار سردرد شده اید.
  • دچار سردرد ناگهانی و انفجاری شدید که در ان تا حدی شدید است که شما را از خواب بیدار می‌کند و این درد بهبود پیدا نمی کند و یا نوع سردرد مانند همیشه نیست و با دفعات قبلی فرق می‌کند.
  • همراه بودن سردرد یا گرفتگی گردن و تب.
  • سردرد درحال بدتر شدن است و علائم دیگری مانند اختلال بینایی و تاری دید، اختلال تکلم ، سرگیجه ، بیحسی، تغییر در حس هوشیاری بروز کرده اند.
  • بیمار بعد از زمین خوردن و ضربه به سر دچار سردرد شده است. (یا هر گونه حادثه‌ی دیگری که موجب ضربه به سر شده .
  • بیمار همزمان با سردرد دچار گرفتگی بینی، احساس درد و فشار در زیر چشم یا سایر قسمت‌های صورت یا حتی دچار درد دندان شده است. در این موارد ممکن است بیمار دچار عفونت سینوس شده باشد که نیاز به درمان با آنتی بیوتیک دارد.

درمان


استامینوفن داروی ایمنی است، به شرطی که طبق راهنما یا برچسب روی آن مصرف شود. سایر داروهای معمول برای سردرد مانند آسپرین و ایبروبروفن و همچنین داروهایی که اغلب برای میگرن  تجویز می‌شوند، برای زنان باردار مناسب نیستند. اگر مستعد ابتلا به سردردهای میگرنی شدید هستید، با پزشک خود مشورت کنید تا بدانید در صورت بروز سردرد چه داروهایی می‌توانید مصرف کنید. در صورتی که شما به طور مکرر دچار سردردهای شدید و غیرقابل تحمل می‌شوید، ممکن است مزایای مصرف برخی داروها برای شما بیشتر از معایب و خطرات احتمالی آن باشد. البته حتی با این حال نیز مصرف برخی از داروها کاملا ممنوع است.

مراقبت‌های خانگی


در ادامه می‌خوانید که چگونه از بروز سردرد پیشگیری کنید یا در صورت بروز سردرد، درد خود را تسکین دهید:

عواملی که موجب تشدید سردرد می‌شوند را شناسایی کنید

پزشکان معمولا به شما توصیه می‌کنند که غذاهایی که میخورید همراه با زمان شدت گرفتن یا بهبود یافتن سردردهای خود را ثبت کنید تا بتوانید تشخیص دهید که چه موادی موجب تشدید سردرد می‌شئند. با ثبت این اطلاعات، زمانی که حمله سردرد رخ می‌دهد شما به خوبی می‌دانید که طی 24 ساعت قبلی چه غذاهایی مصرف کرده اید و زمانی که سردرد شروع شد چه کاری انجام می‌دادید. برخی از غذاهایی که معمولا موجب تشدید میگرن در افراد می‌شوند عبارتند از غذاهای حاوی مونوسدیم گلوتامین، نیترات (معمولا در گوشت‌های فرآوردی شده مانند‌هات داگ) سولفیت (در بسیاری میوه‌های خشک و همینطور ماده نگهدارنده سالاد)، سیرین کننده‌های مصنوعی، برخی مغزی جات و دانه‌های خاص، پنیر مانده و سایر فرآورده‌های لبنی ترش مانند دوغ و خامه ترش، برخی میوه‌های تازه خاص (مانند موز، آواکادوو، پاپایا و مرکبات)، ماهی دودی، شکلات، مواد تخمیر شده (مانند سس سویا). برخی عوامل محیطی مانند نورهای چشمک زن، صداهای بلند، بوهای غلیظف استشمام دود سیگار و گرما یا سرمای شدید نیز موجب تحریک حمله میگرنی می‌شوند.

از کمپرس سرد و گرم استفاده کنید

برای سردرد تنشی،  یک کمپرس سرد یا گرم روی پشانی یا در پایین جمجمه در پشت سر قرار دهرد. برای سردردهای میگرنی کمپرس سرد بسیار بهتر است.

دوش بگیرید

برای برخی از افراد مبتلا به میگرن، گرفتن دوش آب سرد موجب تسکین درد انی (هرچند موقتی) می‌شود. اگر نمی توانید دوش آب سرد بگیرید کمی آب سرد به سر و صورت خود بپاشید. برای سردردهای تنشی، گفتن دوش آب گرم بهتر است.

گرسنه یا تشنه نشوید

برای پیشگیری از پایین آمدن قند خون (یکی از علل شایع تحریک سردرد)، بهتر است که تعداد وعده‌های غذایی خود را افزایش دهید و در عوض در هر وعده مقدار غذای کمتری بخورید. اگر زندگی روزمره شما بسیار پرمشغله است و نمی توانید چندین وعده غذا بخورید، مقداری غذای مناسب میان وعده مانند میوه کلوچه یا ماست همراه خود داشته باشید. از خوردن شکر به طور مستقیم (مانند آبنبات) خودداری کنید چرا که موجب افزایش ناگهانی قند خون می‌شود. و فراموش نکنید که هر روز مقادیر زیادی آب بنوشید تا بدن شما دچار کم آبی نشود. در صورتی که میگرن عود کرده و حالت تهوع دارید، آب را به صورت جرعه جرعه بنوشید.

 

از خستگی مفرط پرهیز کنید

سعی کنید زمان کافی برای خواب خود اختصاص دهید تا خواب کافی  داشته باشید. اگر دچار سردرد میگرنی شدید، سعی کنید در اتاقی آرام و تاریک بخوابید.

کمی ورزش کنید 

برخی از شواهد نشان می‌دهند که انجام منظم ورزش می‌تواند تعداد دفعات عود و شدت سردرد‌های میگرنی را کاهش دهد. ورزش کردن در واقع موجب کاهش فشار روانی و استرسی می‌شود که معمولا عامل عود میگرن است. اگر مستعد سردرد میگرنی هستید  ئ می‌خواهید ورز کنید، بهتر است در ابتدا به آرامی و با ورزش‌های بسیار سبک شروع کنید چرا که آغاز ناگهانی ورزش پرفشار نیز خود موجب سردرد می‌شود. همچنین زمانی که سردرد شما عود کرده از ورزش کردن خودداری کنید.

از تکنیک‌های ریلکسیشن استفاده کنید

بیوفیدبک، مدیتیشن و یوگا در کاهس استرس و فشار روانی موثر هستند و در نتیجه به پیشگیری از سردرد در برخی از بیماران کمک می‌کنند.

ماساژ بگیرید

می توانید یک ماساژ کامل بدن دریافت کنید تا تنش و گرفتگی‌های عضلانی در گردن و کمر و شانه‌ها که می‌تواند موجب سردرد شود، برطرف شود.

ضربه به سر و پیشانی کودکان و بزرگسالان؛ علائم و درمان

آسیب سر بر اثر وارد آمدن ضربه ناگهانی به پوست‌ سر، جمجمه یا مغز اتفاق می‌افتد و در دو حالت طبقه‌بندی می‌شود یکی آسیب بسته (پوست‌سر شکافته نمی‌شود) و حالت باز (پوست یا استخوان جمجمه دچار شکستگی می‌شود). علائم آسیب به سر ممکن است بلافاصله پس از وارد آمدن ضربه بروز کند یا به‌آهستگی و به مرور زمان ظاهر شوند.
احتمالا پزشک یک سری معاینات بدنی و آزمایشات مغز و اعصاب به همراه سی‌تی‌اسکن و ام‌آرآی یا عکسبرداری از سر را انجام می‌دهد تا از این طریق پی به نوع و شدت آسیب ببرد و درباره روش درمانی مناسب تصمیم‌گیری کند. علی‌رغم اینکه برخی از بیماران که از ناحیه سر دچار آسیب خفیف شده‌اند را با دارو درمان می‌کنند، اما در موارد حادتر این آسیب برای خارج کردن لخته‌های خونی یا کاهش فشار از روی مغز به مراقبت‌های اورژانسی نیاز است.

بسیاری از آسیب‌های سر خیلی هم جدی نیستند و فقط باعث یک برآمدگی یا کبودی می‌شوند. گهگاهی دیده شده این صدمات منجر به وارد آمدن آسیب به مغز می‌شوند. وارد آمدن هر نوع ضربه‌ای به سر که موجب شکل گرفتن غده، کبودی یا صدمات شدیدتر شود را تحت عنوان آسیب سر طبقه‌بندی می‌کنند. درصورتی‌که کودک یا نوجوانی دچار آسیب خفیف شود و علائم و نشانه‌های آن نگران‌کننده نباشد، می‌توان بیمار را در منزل تحت مراقبت و درمان قرار داد. اما اگر آزمایشات مبتنی بر وخیم بودن آسیب باشد، بیمار باید تحت نظر یک متخصص مغز و اعصاب معاینه شود. در بیشتر موارد، بهبودی از این عارضه بدون بروز اثرات طولانی مدت حاصل می‌شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


وارد آمدن هر نوع آسیبی به مغز، جمجمه، یا پوست سر را تحت عنوان آسیب‌دیدگی سر به حساب می‌آورند. این آسیب‌دیدگی‌ها می‌توانند به صورت خفیف، متوسط یا حاد بروز کنند. انواع شایع این نوع آسیب‌دیدگی‌ها عبارتند از:

  • ضربه مغزی: یعنی وارد شدن آسیب شدید به مغز بیمار. بیشتر اوقات پس از این نوع آسیب بیمار هوشیاری خود را از دست نمی‌دهد. ممکن است برای مدت کوتاهی حالت گیجی، تاری چشم یا عدم تعادل به بیمار دست بدهد.
  • جراحت یا آسیب درونی مغز: این نوع آسیب معمولا به صورت کبودی ظاهر می‌شود. خونریزی مغزی خفیف در مغز موجب ورم می‌شود.
  • شکستگی جمجمه: این نوع آسیب به صورت ترک‌خوردگی جمجمه بیمار ظاهر می‌شود. بعضی‌اوقات استخوان‌های شکسته‌شده جمجمه می‌توانند پارگی قشر مغزی را به همراه داشته باشند.
  • عارضه خون آمو: درواقع این عارضه نوعی خونریزی مغزی است که در یک جا جمع شده و لخته می‌بندد و به‌صورت یک برآمدگی در سر ظاهر می‌شود. ممکن است این برآمدگی بعد از چند روز یا هفته در سر نمایان گردد.
  • آسیب برشی (که اصطلاحا به آن آسیب انتشار اکسونی هم گفته می‌شود): این نوع جراحت زمانی بوقوع می‌پیوندند که مغز در اثر یک ضربه ناگهانی داخل جمجمه تکان می‌خورد. فیبرهای عصبی که به سلول عصبی متصل هستند دچار کشیدگی یا پارگی می‌شوند، سلول‌های مغزی آسیب می‌بینند و اختلال‌های دیگری داخل دستگاه عصبی اتفاق می‌افتد. از دست رفتن هوشیاری به مدت طولانی یکی از علائم اصلی آسیب برشی تلقی می‌شود.

دلایل


سقوط از ارتفاع شایع‌ترین علت آسیب مغزی در کودکان و جوانان محسوب می‌شود و پس از آن تصادف با وسایل نقلیه موتوری، تصادف با عابرین‌پیاده و دوچرخه‌سوارها، آسیب ناشی از فعالیت ورزشی، و اعمال خشونت علیه کودکان جزء موارد بعدی در نظر گرفته می‌شوند. ریسک آسیب مغزی به میزان شدت ضربه وارد آمده بستگی دارد. آسیب‌های کم‌شدت (مانند، افتادن از ارتفاع کم، برخورد اشیاء نرم مثل اسباب‌بازی یا توپ اما با سرعت پایین) کمتر خطر آسیب مغزی را به دنبال دارند. برعکس حوادثی که خطر آسیب مغزی را شدت می‌بخشند شامل موارد زیر می‌شوند:

  • تصادف با وسایل نقلیه پرسرعت
  • سقوط از ارتفاع زیاد
  • جراحت ناشی از برخورد اشیاء پرسرعت، سنگین، یا برنده (مانند چوب بیسبال، چوب گلف، گلوله، و چاقو)
  • آسیب ناشی از اعمال خشونت مانند وارد آمدن ضربه ناگهانی که معمولا باعث جراحت شدید می‌شوند.

علائم ضربه به سر


بروز سردرد و حالت تهوع یا استفراغ به دنبال آسیب مغزی امری طبیعی است. درست بعد از وقوع آسیب ممکن است بیمار دچار سرگیجه یا سردرگمی شود. همچنین احتمال ظاهر شدن مشکلات تمرکز یا حافظه‌ای هم وجود دارد. سایر علائم شامل وزوز گوش، گردن درد، تاری دید می‌شوند. این علائم معمولا ظرف چند هفته برطرف می‌شوند اما درصورتی‌که آسیب شدید باشد ممکن است تا مدتها بیمار را رنجور سازند.

زمان رجوع به پزشک


درصورت مشاهده علائم زیر بلافاصله از پزشک کمک بگیرید:

  • در صورت وخیم‌تر شدن علائمی همچون سردردها، حالت تهوع یا خستگی.
  • استفراغ مکرر.
  • تغییرات شدید رفتاری مانند عصبانیت یا گیجی.
  • بزرگتر شدن مردمک چشم بیشتر از حد نرمال (گشادگی)
  • اختلال تکلم یا راه رفتن
  • مشکلات تنفسی
  • خارج شدن مایعات شفاف یا خون از گوش یا بینی بیمار
  • احساس ضعف یا بی‌حسی در انگشتان دست و پا
  • کاهش سطح هوشیاری
  • تشنج

تشخیص


درمان آسیب‌های مغزی به نوع جراحت و شرایط بیمار بستگی دارد. پزشک معالج به منظور ارزیابی میزان شدت آسیب ممکن است انجام برخی آزمایشات فیزیکی و مغز و اعصاب و عکسبرداری از سر را درخواست کند از جمله:

  • سی‌تی‌اسکن سر: در این آزمایش از تجهیزات عکسبرداری اشعه ایکس و رایانه‌های پیشرفته جهت گرفتن چندین تصویر از مغز و سر بیمار استفاده می‌گردد. پزشکان از سی‌تی‌اسکن سر به منظور تشخیص خونریزی، ورم، آسیب مغزی و شکستگی جمجمه استفاده می‌کنند.
  • ام‌آرآی سر: در این آزمایش از میدان مغناطیسی قوی، پالس‌های رادیوفرکانسی و کامپیوتر جهت ارائه تصاویر دقیق از اندام‌ها، بافت‌های نرم، استخوان و سایر ساختارهای داخلی بدن استفاده می‌شود. برای کمک به تشخیص آن دسته از آسیب‌های مغزی که پیچیده تر هستند، پزشکان از ام‌آرآی مغز شامل تکنیک‌های ویژه به‌نام تصویربرداری انتشاری وزن‌دار، تصویربرداری تانسور انتشار و طیف‌نمایی استفاده می‌کنند.
  • عکسبرداری ایکس‌ری: این نوع آزمایش مستلزم قرار دادن قسمتی از مغز در برابر میزان کمی تشعشع‌یونیزه‌کننده می‌باشد تا از این طریق بتوان از بخش داخلی مغز تصویربرداری کرد. گهگاهی دیده شده پزشکان از عکسبرداری اشعه ایکس به منظور ارزیابی و تشخیص شکستگی‌های جمجمه بهره می‌گیرند. اما امروزه چنین آزمایشی به‌ندرت انجام می‌شود، بخاطراینکه به هیچ عنوان نمی‌توان مغز را مورد معاینه قرار داد و سی‌تی‌اسکن می‌تواند اکثر شکستگی‌های جمجمه را واضح‌تر از عکسبرداری اشعه ایکس نشان دهد. علاوه‌براین، متخصصان به‌صراحت می‌دانند که تشخیص آسیب مغزی اصلی در راستای تصمیم‌گیری درباره درمان صحیح بیمار از اهمیت بیشتری برخوردار است. به-همین منظور، سی‌تی‌اسکن‌ و درصورت ضرورت، ام‌آرآی از تکنیک‌های تصویربرداری پرطرفدار به حساب می‌آیند.

درمانضربه به سر کودکان و بزرگسالان


درصورت مشاهده هر نوع آسیب مغزی بلافاصله از پزشک کمک بگیرید، برای‌اینکه عدم‌تشخیص علائم یا درمان نادرست آسیب مغزی می‌تواند پیامدهای بسیار جدی را به دنبال داشته باشد. بیمارانی که به علائم خفیف آسیب مغزی دچار هستند احتمالا از طریق تجویز داروهای مسکن جهت رفع سردرد و داروهای پیشگیری از حالت تهوع و استفراغ تحت درمان و مراقبت قرار خواهند گرفت. درصورتی‌که بیمار به علائم ناشی از یک آسیب مغزی خفیف دچار باشد، می‌بایست از فعالیت بدنی بیش‌ازاندازه پرهیز کند. پزشک توصیه‌های لازم درباره زمان از سر گرفتن کارهای روزمره و انجام فعالیت‌های ورزشی را به بیمار ارائه خواهد کرد. آسیب‌های مغزی شدید و وخیم‌تر نیازمند بستری کردن و بعضی‌اوقات ارجاع بیمار به بخش مراقبت‌های اورژانسی می‌باشند مانند انجام جراحی به منظور خارج کردن لخته‌های خونی و کاستن از فشار وارده بر مغز.

پیشگیری


آسیب‌های مغزی همواره اشخاص را تهدید می‌کنند، اما با انجام بعضی کارها می‌توان این ریسک را به حداقل رساند.

  • بستن کمربند ایمنی خودرو
  • گذاشتن کلاه ایمنی حین موتورسواری و دوچرخه سواری
  • به تن کردن تجهیزات محافظ حین کار یا انجام فعالیت‌های ورزشی
  • برای پیشگیری از خطراتی همچون زمین‌خوردن یا تصادف کودکان و سالمندان را بادقت تحت نظر داشته باشید.

علت و درمان بیماری میوپاتی عضلانی، التهابی و متابولیک

بیماری‌ میوپاتی به عنوان بیماری عضله اسکلتی تعریف شده و می‌تواند دلایل بسیاری داشته باشد. بنابراین میوپاتی می‌تواند به شیوه‌های گوناگون ظاهر شود، اما یکی از ویژگی‌های اصلی این بیماری، ضعف عضلانی است. ضعف می‌تواند روی عضلات چشم‌ها، صورت، دست‌ها، پاها، بالا تنه، بلع و تنفس تاثیر بگذارد. در حالی که میوپاتی خاص می‌تواند با دردهای عضلانی، گرفتگی و سفتی ظاهر شود، این ویژگی‌ها برای میوپاتی غیر اختصاصی هستند و می‌توانند در بسیاری از بیماری‌های دیگر، از جمله بیماری‌هایی که در خارج از قلمرو اختلالات عصبی-عضلانی هستند دیده شوند. پیش شناخت برای افراد مبتلا به میوپاتی متفاوت است. بعضی افراد دارای طول عمر طبیعی و ناتوانی اندکی هستند و یا ناتوانی ندارند. با این حال، برای دیگران، اختلال ممکن است پیش‌رونده، ناتوانی کننده شدید، تهدید کننده زندگی یا کشنده باشد.

عوارض میوپاتی درمان نشده می‌توانند جدی باشند. با پیروی از طرح درمان که متخصص مغز و اعصاب بطور ویژه برای شما طراحی کرده است، می‌توانید به کاهش خطر ابتلا به عوارض جدی خود کمک کنید. درمان میوپاتی چند زمینه‌ای است و بستگی به نوع میوپاتی دارد. انواع خاصی از میوپاتی با عوامل سرکوبگر ایمنی می‌توانند درمان شوند. بیشتر بیماری‌های میوپاتی نیازمند استفاده از خدمات حمایتی مانند فیزیوتراپی و کار درمانی، پزشکی ریه، قلب شناسی، مدیریت رژیم غذایی و درمانگرهای گفتاری و یاط بلع است. درمان جراحی ستون فقرات و ناهنجاری‌های اندام در موارد طولانی مدت استفاده می‌شود. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


انواع مختلفی از میوپاتی وجود دارد. این انواع به صورت زیر توصیف می‌شوند:

میوپاتی ارثی

میوپاتی ارثی به علت یک نقص ژنتیکی به وجود می‌آید. شایع‌ترین مورد از دیستروفی عضلانی که با عنوان دیستروفی عضلانی دوشن و بکر (Duchenne and Becker) شناخته می‌شود، به علت یک نقص ژنتیکی در کروموزم ایکس اتفاق می‌افتد.

میوپاتی متابولیک

میوپاتی متابولیک یا میوپاتی غدد درون‌ریز به علت تولید بیش از حد یا ناکافی بعضی از هورمون‌ها به وجود می‌آید. این عارضه که احتمال بروز آن هم در کودکان و هم بزرگسالان و جود دارد معمولاً  به خوبی نسبت به درمان پاسخ می‌دهد.

  • میوپاتی استروئیدی که شایع‌ترین بیماری عضلانی متابولیک به شمار می‌رود. بالا بودن بیش از حد استروئیدها که به علت یک بیماری در غده فوق کلیوی (به نام بیماری آدیسون) و یا تزریق و مصرف داروهای استروئیدی به مدت طولانی اتفاق می‌افتد می‌تواند باعث ضعف و لاغری شدید عضلات شود.
  • میوپاتی ناشی از پرکاری تیروئید به علت تولید بیش از حد هورمون تیروکسین توسط غده تیروئید اتفاق می‌افتد. علائم این نوع از میوپاتی شامل ضعف و لاغری عضلات بخصوص در ناحیه شانه‌ها و ران و گاهی اوقات در چشم‌ها می‌باشد.
  • میوپاتی ناشی از کم کاری تیروئید به علت کمبود تولید هورمون تیروکسین اتفاق می‌افتد و منجر به بروز ضعف عضلانی در پاها و دست‌ها می‌شود. ممکن است اندازه عضلات در اثر این نوع از میوپاتی افزایش پیدا کند.
  • بیماری کوشینگ که به علت تولید بیش از حد هورمون‌هایی که توسط غده‌های هیپوفیز و فوق کلیوی تولید می‌شوند اتفاق می‌افتد و منجر به بروز میوپاتی می‌شود.
  • مقدار بالای هورمون پاراتیروئید منجر به بیماری هیپرکلسمی و بروز درد و ضعف در عضلات پروگزیمال می‌شود.
  • تومورهای ترشح کننده هورمون نیز می‌توانند باعث بیماری‌های غدد درون ریز و بروز میوپاتی شوند.

میوپاتی التهابی

میوپاتی‌های التهابی یک سری بیماری‌های خود ایمنی (یعنی بیماری‌هایی که به علت حمله اشتباهی سیستم ایمنی بدن به بافت‌های سالم اتفاق می‌افتد) هستند. در مورد میوپاتی، سیستم ایمنی بدن به رشته‌های عضلانی سالم حمله می‌کند و باعث بروز التهاب می‌شود که این التهاب به نوبه خود به عضلات آسیب می‌رساند.

  • پلی‌میوزیت (PM) باعث بروز درد عضلانی، گرفتگی و حساسیت می‌شود. ضعف عضلانی ناشی از پلی‌میوزیت بسیار شدید است و ممکن است تا چند هفته یا چند ماه به صورت نوسان‌دار ادامه پیدا کند. علائم این عارضه اغلب در ناحیه گردن، بازوها و کشاله ران شدیدتر است و برخاستن از حالت نشسته به ایستاده را برای بیمار مشکل می‌سازد.
  • درماتومیوزیت (DM) با یک لکه پوستی و نیز علائم مربوط به پلی‌میوزیت مشخص می‌شود. لکه پوستی به شکل تغییر رنگ پوست اطراف چشم‌ها و روی گونه‌ها به بنفش است، اما ممکن است در سایر قسمت‌های بدن نیز اتفاق بیفتد. در نهایت پوست نازک و شکننده می‌شود. درماتومیوزیت در بین کودکانی که در سنین 5 تا 14 سال قرار دارند شیوع بیشتری دارد.

میوپاتی سمی

میوپاتی‌های سمی به علت قرار گرفتن در معرض داروها و مواد شیمیایی خاصی به وجود می‌آیند. داروها و مواد شیمیایی که می‌توانند باعث بروز میوپاتی شوند شامل موارد زیر است:

  • داروهای بیهوشی و بی‌حسی (مانند لیدوکائین، مپیواکائین، اتیل کلراید(
  • داروهای کاهنده کلسترول (مانند کلوفیبرات، جم فیبروزیل، لوواستاتین، سیمواستاتین، نیاسین(
  • گلوکوکورتیکوئیدها (مانند تریامسینولون، دگزامتازون، بتامتازون(
  • مواد مخدر
  • سایر داروها (مانند زیدوودین، دى پنيسيلامين، پروکائین آمید، کلروکین، گالامين)
  • علفکش‌ها، آفتکش‌ها و مواد آتش‌نشان

عوامل خطر


تعدادی از عوامل خطر ابتلا به میوپاتی را افزایش می‌دهند. همه افراد مبتلا به فاکتورهای خطر، مبتلا به میوپاتی نمی‌شود. عوامل خطر برای میوپاتی عبارتند از:

  • عفونت‌های خاص
  • سابقه‌ی فامیلی بیماری میوپاتی

عوارض


عوارض میوپاتی عبارتند از:

  • درد عضلانی مزمن (مایالژی)
  • ناتوانی
  • فلجی

تشخیص


تشخیص بیماری‌های میوپاتی نیاز به سابقه عصبی و آزمایش دارد. آزمایش‌های آزمایشگاهی برای اندازه‌گیری آنزیم‌های عضلات استفاده می‌شوند و به دنبال اختلالات سیستمیک مرتبط، هستند. در حالی که آزمایش EDX می‌تواند نقش تشخیصی داشته باشد، “استاندارد طلایی” برای اکثر بیماری‌های میوپاتی نیاز به بیوپسی عضلانی دارد. این روش به صورت سرپایی توسط پزشک متخصص انجام می‌شود. بیوپسی عضله با دقت آماده می‌شود و آنالیز گسترده‌ای برای تعیین وجود میوپاتی‌ها انجام می‌شود.

درمان


درمان میوپاتی بستگی به علت آن دارد. اهداف درمان ميوپاتي، برای کند کردن پيشرفت بيماري و تسكين علائم است.

درمان‌ها از دارو درمانی برای دیستروفی عضلانی و میوپاتی التهابی، تا اجتناب از شرایطی که کار عضلات را برای میوپاتی متابولیک بسیار دشوار می‌کند دسته بندی می‌شوند. بعضی از پزشکان توصیه می‌کنند که بیماران مبتلا به میوپاتی وزن خود را کاهش دهند (بدن سبک تر نیاز به کار کمتر عضلات دارد) و از کشیدن کار بیش از حد از عضلات اجتناب کنند. عارضه‌های حاد مانند گرفتگی عضلات ممکن است نیاز به درمان برای تثبیت تعادل الکترولیتی، افزایش هیدریشن و کاهش التهاب (مثلا یخ درمانی) داشته باشد. همچنین ممكن است نیاز به عدم تحرک، استراحت یا داروهای ضد التهابی داشته باشد.

هنگامی که مشکلات تنفس ایجاد می‌شود، اسپیرومتر انگیزشی می‌تواند عملکرد تنفس در برخی از بیماران را بهبود بخشد. متاسفانه هیچ راهی برای تقویت عضلات تنفسی وجود ندارد.

درمان میوپاتی ارثی

هر دو میوپاتی به دست آمده و به ارث برده مزمن به درمان حمایتی، مانند درمان فیزیوتراپی، بریس، یا جراحی، برای کاهش التهاب در صورت مناسب بودن، کاهش علائم و افزایش عملکرد، نیاز دارند. کنترل درد ممکن است مورد نیاز باشد گزینه‌ها شامل عوامل ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن (Advil، Motrin) هستند.

درمان میوپاتی درون ریز

اغلب، درمان عارضه‌ی زمینه‌ای به کاهش ضعف عضلانی و درد همراه با میوپاتی درون ریزکمک می‌کند.

درمان میوپاتی التهابی


میوپاتی التهابی مانند پلی میوزیت و درماتومیوزیت معمولا با داروهایی که عملکرد سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند، درمان می‌شوند. پردنیزون بیشتر برای درمان میوپاتی التهابی استفاده می‌شود. این در ابتدا در دوزهای بالا (تا 100 میلی گرم در روز) و سپس به آرامی در پایین‌ترین دوز ممکن که باعث کاهش علائم می‌شود، استفاده می‌شود. استفاده طولانی مدت از پردنیزون می‌تواند عوارض جانبی شدید، از جمله از دست دادن استخوان، افسردگی و فشار خون بالا را ایجاد کند.

درمان میوپاتی متابولیک

هدف اصلی درمان میوپاتی متابولیک اجتناب از شرایطی که بر عضلات فشار وارد می‌کند و درد را افزایش می‌دهد و ضعف عضلانی به همراه دارد، مانند تمرین شدید است.

درمان فیزیکی کار درمانی و درمان تنفسی

گرچه فیزیوتراپی نمی‌تواند عضلات ضعیف را ترمیم کند، می‌تواند از ضعیف شدن عضلات سالم جلوگیری کند. کار درمانی و درمان دستگاه تنفسی به بیماران کمک می کند تا یاد بگیرند از تجهیزات خاصی استفاده کنند که این امر می‌تواند کیفیت زندگی یک فرد را بهبود بخشد.

بهترین متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست)

نورولوژی شاخه ای از علم پزشکی است که به بررسی اختلالات سیستم عصبی می‌پردازد. سیستک اعصاب یک سیستم پیچیده و پیشرفته‌ای است که فعالیت‌های بدن را تنظیم و هماهنگ می‌کند. به پزشک متخصص در زمینه‌ی نورولوژی در اصطلاح پزشکی نورولوژیست یا متخصص مغز و اعصاب گفته می‌شود. متخصص مغز و اعصاب به درمان اختلالات و بیماری‌هایی می‌پردازد که مغز، ستون فقرات و اعصاب را تحت قرار می‌دهد. بیماری‌هایی که توسط پزشک مغزو اعصاب درمان می‌شوند شامل: بیماری پارکینسون، ام‌اس یا تصلی بافت چندگانه، تومور مغزی، سکته مغزی، آلزایمر، سردرد، اختلالات خواب، آسیب دیدگی مغز و ستون فقرات، لرزش، صرع، درد، اختلالات عصبی محیطی و اسکلروز جانبی آمیوتروفیک می‌باشد. نورولوژیست‌ها قادرند از طریق روش‌های درمانی استاندارد و غیر تهاجمی به درمان بیماری‌های مرتبط با مغزو اعصاب بپردازند.

متخصص مغز و اعصاب با در نظر گرفتن علائم بیماری نظیر مورمور شدن، درد، از دست رفتن حس و از دست دادن کنترل حرکت به بررسی بیماری می‌پردازد. روش‌های تشخیصی از قبیل ام‌ آر‌ آی (تصویر برداری رزونانس مغناطیسی، اشعه‌های ایکس و انواع سی‌تی اسکن‌ها کمک شایانی به تشخیص آسیب‌های وارده به بافت اعصاب و اختلالات مرتبط با بیماری می‌کنند. انواع روش‌های درمانی غیرجراحی برای اصلاح علت‌های نهفته‌ی بیماری‌های مغزو اعصاب وجود دارد. در صورت نیاز به جراحی باید حتما به متخصص مغز و اعصاب مجرب مراجعه کرد. نکته حائز اهمیت این است که بعد از تشخیص صحیح و درمان بیمار می‌تواند به فعالیت‌های خود ادامه داده و از زندگی لذت ببرد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

چه‌ نوع اختلالاتی توسط متخصص مغز و اعصاب درمان می‌شوند؟


سردرد

سردرد بیماری است که اغلب بسیاری از افراد به آن مبتلا می‌شوند. گاهی سر درد در سینوس‌ها، بالای سر، عضلات سر، گردن، شانه‌ها و یا در امتداد پایه جمجمه و مغز احساس می‌شوند. عوامل زیادی نظیر عفونت سینوس‌ها ممکن است منجر به سر درد شوند. از علائم سردردهای حاد و جدی می‌توان به میگرن، حالت تهوع، سردردهای شدید و مداوم، سردردهای ناگهانی و یا دردهایی که ناشی از ضربه هستند، سردرد صبحگاهی، تغییر در بینایی و یا تشنج اشاره کرد.

درد مزمن

درد مزمن به دردی اتلاق می‌شود که ماه‌ها و یا سال‌ها فرد را درگیر خود کند. درد مزمن ممکن است ناشی از بیماری یا آسیب باشد. این نوع درد معمولا طولانی‌تر از دردهای معمولی است و می‌تواند نشانه‌ی بیماری‌های مختلف در بدن باشد. در چنین شرایطی خصوصا هنگامی که علائمی نظیر ضعف، بی‌حسی و عدم کنترل مثانه و روده مشاهده شود بیمار باید جهت درمان به دکتر متخصص مغز و اعصاب خوب مراجعه کند.

سرگیجه

سرگیجه حالتی است که ممکن است به شکل‌های مختلف خود را نشان دهد. سرگیجه‌هایی که با عدم تعادل بدن و دوران سر توام هستند معمولا توسط پزشکان مغز و اعصاب درمان می‌شوند. دوران سر به حالتی گفته می‌شود که بیمار احساس می‌کند خود یا همه چیز اطراف او درحال چرخش هستند. عدم تعادل به حالتی اتلاق می‌شود که فرد در کنترل تعادل خود دارای مشکل است.

بی‌حسی یا احساس مور مور

بی‌حسی یا احساس مور مور شدن ممکن است ناشی از دلایل مختلفی باشد. برخی مواقع اختلال در گردش خون و یا گرسنگی ممکن است منجر به چنین عارضه‌ای شود. اما درصورتی که بی‌حسی مدوام باشد، به‌طور ناگهان رخ دهد و یا تنها یک سمت از بدن را درگیر کند باید در اسرع وقت به یک نورولوژیست مجرب مراجعه کرد. علائم بی‌حسی یا مور مور شدن می‌تواند نشانه‌ی سکته مغزی باشد. در چنین شرایطی بیمار نیاز به مراقبت و کمک‌های فوری دارد. اگر بیمار احساس می‌کند که دچار سکته مغزی شده جهت دریافت مراقبت‌های پزشکی باید بدون درنگ به پزشک مراجعه کند.

ضعف

لازم به ذکر است که احساس ضعف با خستگی یا درد عضلانی ناشی از پیاده‌روی طولانی یا حتی بلند کردن اجسام سنگین متفاوت بوده و نیاز به مراقبت پزشکی دارد. منظور از ضعف عضلانی یعنی بیمار با نهایت سعی، دست و پاها را حرکت می‌دهد. چنین شرایطی را بهتر است با پزشک درمیان گذاشت. این حالت ممکن است ناشی از بیماری یا شرایط جسمی بسیار خطیر نظیر سکته مغزی باشد.

اختلال در حرکت

مواردی نظیر اختلال در راه رفتن، تلوتلو خوردن، تکان یا حرکات غیرعمد، لرزش یا موارد دیگر ممکن است نشانه‌ی یک مشکل در سیستم عصبی بیمار باشد. در صورتی که چنین مشکلاتی در انجام فعالیت‌های روزمره‌ی بیمار ایجاد اختلال کنند مسلما بیمار باید به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کند. البته ناگفته نماند که لرزش بدن گاهی ناشی از عوارض جانبی مصرف برخی داروها و یا ناشی از اضطراب است. در هر صورت اگر لرزش بدن بیمار فعالیت‌های روزانه و زندگی او را با مشکل مواجه کند باید به نورولوژیست مراجعه کند.

تشنج

تشنج ممکن است خفیف و یا حاد باشد. علائم تشنج از لحظه‌ی شروع تا زمان از دست دادن هوشیاری عبارتند از: تکان شدید دست و پاها، اختلال در تنفس و سردرگمی. با وجود این‌که تشنج گاهی ناشی از افت قند خون و یا ترک مواد مخدر است اما تشنج‌های ناگهانی و بدون علائم را نباید نادیده گرفت. توصیه می‌شود در چنین شرایطی برای پیگیری و درمان به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

اختلال بینایی

اختلال در دید ممکن است به‌دلیل پیری و یا اختلالات سیستم عصبی رخ دهد. اگر اختلال در بینایی به‌ طور ناگهان و در هر دو چشم بیمار بوجود آمد بهتر است جهت پیشگیری مشکل و بررسی بینایی به پزشک مراجعه کرد.

اختلال حافظه یا اختلال حواس

مشکلاتی نظیر اختلال تکلم، فراموشی، تغییر شخصیت و یا اختلال حواس علائمی هستند که ممکن است ناشی از اختلالات و یا مشکلات مغز، ستون فقرات و سیستم اعصاب باشند. برخی از علائم ذکر شده ممکن است به‌دلیل ناتوانی در یادگیری و یا آلزایمر رخ دهند.

اختلال خواب

با وجود این‌که اختلال خواب ممکن است به‌دلایل مختلفی نظیر دیر رفتن به رختخواب، ابتلا به بیماری‌هایی نظری آپنه خواب یا اضطراب و کابوس باشد اما برخی از اختلالات خواب ناشی از مشکلات مغز و اعصاب هستند. بیماری نارکولپسی نمونه‌ای از اختلالات مزمن و ژنتیکی خواب است که سیستم عصبی مرکزی بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تشخیص


متخصصین مغز و اعصاب علاوه‌بر معاینه‌ی بیمار از طریق آزمایشات مختلف اقدام به تشخیص اختلالات عصبی می‌کنند. آزمایش خون و بررسی وضعیت مایع نخاعی از مواردی است که ممکن است توسط نورولوژیست‌ها تجویز ‌شوند. در چنین شرایطی ممکن است به آزمایشات تصویربرداری نظیر تصویر برداری رزونانس مغناطیسی (ام‌آر‌آی)، توموگرافی با انتشار پوزیترون و توموگرافی کامپیوتری تک فوتونی نیاز باشد. متخصصین مغز و اعصاب در برخی مواقع جهت تشخیص و بررسی اختلالات مغز و اعصاب و همچنین سیستم عصبی مرکزی از آزمایشاتی نظیر بیوپسی، الکتروانسفالوگرافی یا نوارمغز کمک می‌گیرند.

درمان


دکتر مغز و اعصاب بعد از تشخیص اختلال و بیماری مرحله‌ی درمان را آغاز می‌کند. در بیماران مبتلا به صرع، داروهای ضد صرع تاثیر چشمگیری در کنترل بیماری خواهد داشت. در برخی مواقع، روش‌های جراحی نظیر تحریک مغز ممکن است توسط پزشکان به بیماران مبتلا به اختلالات عصبی توصیه شوند. لازم به ذکر است که جراحی توسط جراحان اعصاب صورت می‌گیرد نه متخصصین مغز و اعصاب. اما نورولوژیست‌ها در زمینه‌ی درمان معمولا با جراحان مغز و اعصاب مشاوره می‌کنند. پزشکان مغز و اعصاب با کنترل پیشرفت بیمار در طول درمان میزان تاثیرپذیری درمان را ارزیابی می‌کنند.

علت و درمان انواع تومور(سرطان) نخاعی

تومور نخاعی، توده ای از سلول‌های رشد یافته در داخل یا اطراف طناب نخاعی است. ستون فقرات و اجزای آن نیز ممکن است به انواع تومور و سرطان دچار شوند. تومورهای اولیه ستون فقرات به تومورهایی گفته می‌شود که از ابتدا در خود ستون فقرات شروع به رشد کرده اند، نه ایت که در جای دیگری ایجاد شده و سپس به ستون فقرات نفوذ کذده باشند. این تومورها معمولا خوش خیم هستند. این تومورها به حدی نادر هستند که در تنها نیم درصد از کل تومورهایی که توسط پزشکان شناسایی می‌شوند را به خود اختصاص می‌دهند. شکل گیری تومورهای بدخیم در ستون فقرات از این هم نادر تر است. در اغلب موارد، سرطان‌های ستون فقرات از نوع ثانویه یا متاستاتیک هستند به این معنا که سرطان در جای دیگری از بدن شروع به رشد کرده و سپس گسترش یافته و به ستون فقرات نیز نفوذ کرده است.  سرطان‌هایی که ممکن است گسترش یافته و به ستون فقرات برسند شامل سرطان ریه، سینه، پروستاتپف سر و گردن، دستگاه تناسلی، ارگان‌های گوارشی، تیروئید، خون، کلیه و غیره می‌شوند.

تحت فشار قرار گرفتن طناب نخاعی توسط یک تومور باید به سرعت توسط متخصص مغز و اعصاب شناسایی شده و درمان شود تا از بروز آسیب‌های دائمی و عوارض جدی آن پیشگیری شود. مدت زمان بهبودی و ریکاوری بعد از درمان به این موضوع بستگی دارد که آسیب به نخاع تا چه مرحله ای پیش رفته بوده و درمان چقدر سریع انجام شده است. برداشتن تومورهای مننژیوما و فیبرونوروما و برخی دیگر از تومورهای اولیه ستون فقرات می‌تواند موجب درمان کامل سرطان شود. اگر تومور دارای مرزهای مشخصی باشد و از جای دیگری از بدن به ستون فقرات نفوذ نکرده باشد، برداشتن آن با جراحی موجب رفع علائم در نیمی از بیماران می‌شود.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با  متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


تومورهای نخاعی بر اساس محل قرارگیری آنها در بدن به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  • اینترامدولاری (داخل نخاع)- این تومورها در داخل خود تخاع تشکیل می‌شوند. اغلب تومورهای اولیه‌ی اینترامدولاری از نوع آستروستيويا یا اپانديمرما هستند. تومورهای متاستاتیک به علت پیشرفتهای ایجاد شده در تکنیک‌های عکسبرداری، سریع تر از قبل شناسایی می‌شوند.
  • اینترا دورال-اکسترامدولار- این تومورها در داخل فضای دورا در اطراف طناب نخاعی هستند اما در خود طناب نخاعی نیستند. شایع ترین نوع تئمورهای این دسته تومورهای مننژیوما هستند.
  • اکسترادورال (خارج از دورا)- این تومورها اغلب متاستاتیک هستند و در بیشتر موارد از سرطان مهره‌های ستون فقرات ناشی می‌شوند. توده سرطانی می‌تواند بر طناب نخاعی فشار وارد بیاورد و موجب بروز علائمی شود. فشار بر طناب نخاعی از طریق رشد توده در فضای اپیدورال یا فضای اینترادورال است.

علائم


تومورهای طناب نخاعی به طور کلی با سرعت پایینی رشد می‌کنند و به تدریج بدتر و بدتر می‌شوند. این تومورها می‌توانند موجب بروز علائم بسیاری شوند که نوع علائم به محل قرارگیری تومور بستگی دارد.  علائم زمانی بروز می‌کنند که تومور بر روی طناب نخاعی و شاخه‌های عصبی فشار وارد می‌کند. تومورها همچین می‌توانند بر روی رگ‌های خونی که به طناب نخاعی خونرسانی می‌کنند، فشار وارد کنند. علائم شایع تومورهای نخاعی عبارتند از:

  • درد. شایع ترین نشانه تومور نخاعی، کمر درد است. البته فشار بر روی طناب نخاعی می‌تواند موجب بروز دردی شود که شخص احساس می‌کند از جای دیگری در بدن او نشات می‌گیرد. این درد معمولا شدید و مداوم است. در برخی افراد این درد به صورت مبهم و پراکنده و در برخی دیگر به صورت احساس سوزش و تیر کشیدن است.
  • تغییر در حس لامسه. ممکن است شخص دچار حس گزگز، سوزن سوزن شدن و بیحسی و خواب رفتن دست و پا شود و همچنین حساسیت او به سرما و گرما کمتر شود.
  • مشکلات حرکتی. تومورهایی که موجب اختلال در انتقال پیام‌های عصبی می‌شوند می‌توانند علائم عضلانی ایجاد کنند. برای مثال ممکن است شخص رد عضلات خود احساس ضعف کند یا کنترل ادرار و مدفوع خود را از دست بدهد.

این که این علائم  در کدام قسمت از بدن ایجاد شوند به محل قرارگیری تومور بستگی دارد. هر قسمت از طناب نخاعی و عصب هی متصل به آن به قسمت‌های مشخصی از بدن مربوط می‌شوند و به طور کلی تومور در هر قسممتی از طناب نخاعی که قرار داشته باشد، موجب بروز علائم در قسمت‌های مربوط به همان ناحیه یا نواحی پایین تر از آن (در طناب نخاعی) می‌شود.

تشخیص


اگر بیمار هر یک از علائم تومور طناب نخاعی را داشته باشد، پزشک او را معاینه می‌کند و سوابق پزشکی او را بررسی می‌کند تا به سایر علل احتمالی که ممکن است موجب همین علائم شوند پی ببرد. معاینات فیزیکی شامل معاینه عصبی استاندارد می‌شود که رد آن، حرکات چشم، رفلکس چشم و مردمک، رفلکس‌های عضلتنی، شنوایی و لامسه، قدرت عضلانی، تعادل بدن و هماهنگی دست و پاها بررسی می‌شود. اگر پزشک حدس بزند که ممکن است بیمار به تومور نخاعی مبتلا باشد، ممکن است انجام رادیولوژی از ستون فقرات یا سایر تست‌های تشخیصی را تجویز کند:

  • سی تی اسکن تصاویر سی تی اسکن می‌توانند علاوه بر نشان دادن تومور در ستون فقرات، هر گونه خونریزی، تورم یا سایر مشکلات ایجاد شده را نیز آشکار کنند. در این تکنیک با استفاده از دستگاه اشعه ایکس که به دور بدن میچرخد و تکنولوژی کامپیوتری، چندین تصویر سطح مقطعی از ناحیه مورد نظر ایجاد می‌ود. در برخی موارد برای  وضوح بیشتر تصویر، یک ماده کنتراست رنگی در رگ بیمار تزریق می‌شود تا تفاوت میان بافتها بیشتر واضح باشد و در این حالت بهتر می‌توان تومور را تشخیص داد.
  • اسکن ام آر آی. در این تکنیک با استفاده از آهنرباهای بزرگ، امواج رادیویی و تکنولوژی کامپیوتری، تصاویر دقیق از ستون فقرات تهیه می‌شود. اسکن ام آر آی می‌تواند تصاویر واضح تری از تومورهای نزدیک به استخوان ایجاد کند.
  • میلوگرام. میلوگرام روشی خاص در عکسبرداری با اشعه ایکس است. در این روش در ابتدا ماده کنتراست رنگی که اشعه ایکس را به خود جذب می‌کند، در طناب نخاعی تزریق می‌شود. این ماده موجب می‌شود طناب نخاعی به وضوح از سایر بافت‌ها متمایز شود اما این ماده از تومور نمی تواند عبور کند و بنابراین در محلی که تومور قرار دارد، طناب نخاعی تیره رنگ یا باریک است و بدین ترتیب محل تومور شناسایی می‌شود. تست میلوگرام تنها در موارد خاصی تجویز می‌شود چرا که تصاویر ام آر آی نتایج مشابهی دارند در حالی که نیازی به تزریق در نخاع ندارند.
  • پانکسیون کمری. در ین روش مقداری از مایع مغزی نخاعی بیمار برای آزمایش گرفته می‌شود. پزشکان در این نمونه به دنبال سلول‌های غیر عادی میگردند که نشان دهنده وجود تومور باشند.
  • نمونه گیری. ممکن است از تومور نمونه گیری شود و این نمونه در آزمایشگاه در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار گیرد تا تشخیص پزشک به طور قطعی تایید شود و یا سایر مشکلا دیگر شناسایی شوند. البته نمونه برداری از تومور طناب نخاعی، بدون آسیب زدن به خود نخاع، کار مشکلی است و بنابراین داشتن برنامه‌ی دقیق برای انجام این کار و استفاده از تصاویر سی تی اسکن یا ام آر آی بسیار مهم و ضروری است. در بسیاری از موارد (خصوصا زمانی که پزشکان می‌دانند که شخص به سرطان مبتلا است) نیازی به انجام نمونه گیری نیست.

درمان


جراحی

در حال حاضر روش جرحی بیش از پیش برای درمان سرطان‌های اولیه طناب نخاعی استفاده می‌شود اما انتخاب روش جراحی برای تومورهای متاستاتیک و سرطان‌هایی که از نواحی دیگر به سمت ستون فقرات گسترش پیدا کرده اند، قابل بحث است. پیشرفت‌های اخیر در زمینه عکسبردای از بدن و همچنین پیشرفتهای به دست آمده در تکنیک‌ها و ابزارهای جراحی (مانند آسپیراتورهای اولتراسونیک و لیزر) نقش جراحی در درمان تومورهای طناب نخاعی را تا حدود بسیار زیادی پر رنگ تر کرده اند.

برخی از متخصصین مغز و اعصاب، در تعدادی از بیمارن خاص برای تومورهای متاستاتیک که بر روی طناب نخاعی فشار وارد می‌کنند، عمل جراحی را انتخاب می‌کنند. این جراحی برای برداشتن فشار از روی عصب، تسکین درد، تریمم و حفظ ثبات ستون فقرات، حفظ توانایی حرکتی بیمار و بهبود کارایی و عملکرد روده بزرگ انجام می‌شود. تمامی این تاثیرات موجب بهبود کیفیت زندگی بیمار می‌شود.

پرتودرمانی

اغلب بیماران مبتلا به تومور اصلی طناب نخاعی به پرتودرمانی نیاز پیدا نمی کنند اما در صورتی که سرطان در جای دیگری از بدن ایجاد شده و به حالت متاستاتیک به طناب نخاعی نفوذ پیدا کرده باشد، از روش پرتودرمانی برای درمان آن استفاده می‌شود. سایر موارد استفاده از پرتودرمانی شامل سایر تومورهای ستون فقرات و یا تومور‌های خوش خیم یا کوچک طناب نخاعی است که به طور کامل با جراحی برداشته نشده اند. طناب نخاعی بیشتر از مغز نسبت به تاثیرات پرتودرمانی حساس است. متخصص پرتودرمانی با دقت زیاد، تکنیک به کار رفته در انجام پرتودرمانی را به نحوی انتخاب می‌کند که میزان آسیب وارد شده به بافت‌های ستون فقرات تا حد ممکن کاهش پیدا کند. این تاثیرات می‌توانند فزاینده و غیرقابل بازگشت باشند. ستون فقرات سینه ای یا مهره‌هایی که در نزدیکی قفسه سینه قرار دارند، بیش از همه در برابر تاثیرات پرتودرمانی حساس هستند و نیمی از تومورها نیز در همین ناحیه رشد می‌کنند.

شیمی درمانی

ممکن است در بیماران بزرگسال که تومور نخاعی آنها بعد از جراحی و پرتودرمانی همچنان رشد پیدا کرده است، انجام شیمی درمانی مشابه با شیمی درمانی مخصوص تومورهای مغزی تجویز شود. در روش شیمی درمانی از داروهایی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. پزشک ممکن است تنها از یک دارو یا ترکیبی از چند داروی مختلف استفاده کند که این داروها به صورت قرص خوراکی، تزریق وریدی یا تزریق عضلانی به بیمار داده می‌شوند. در روش شیمی درمانی داخل نخاعی نیز، داروهای شیمی درمانی مستقیما در مایع مغزی نخاعی تزریق می‌شوند. شیمی درمانی معمولا در طی یک چرخه انجام می‌شود: این چرخه شامل دوره درمانی و دوره ریکاوری می‌شود و سپس یک دوره درمانی جدید آغاز می‌شود و ایت چرخه به همین صورت ادامه پیدا می‌کند. بیماران معمولا برای انجام درمان نیازی به ماندن در بیمارستان ندارند. در اغلب موارد دارو را می‌توان در مطب پزشک به بیمار داد . در موارد خاصی با توجه به نوع دارو و وضعیا سلامتی بیمار ممکن لازم باشد که بیمار بای مدت کوتاهی در بیمارستان بستری شود.

پیشگیری


هرچند از بروز تومور ستون فقرات نمی توان پیشگیری کرد اما از بروز برخی سرطان‌هایی که گسترش پیدا کرده و به طناب نخاعی نفوذ پیدا می‌کنند می‌توان پیشگیری کرد و یا قبل از این که به طناب نخاعی نفوذ پیدا کنند، آنها را متوقف کرد. برای مثال با نکشیدن سیگار می‌توان از بروز سرطان ریه و با انجام معاینات منظم می‌توان از بروز سرطان سینه پیشگیری کرد. هرچند برخی از تومورهای خوش خیم به صورت ارثی در برخی خانواده‌ها هستند، اما علت رطانی شدن بافت طناب نخاعی نامعلوم است. برخی از علل احتمالی عبارتند از ژن‌های معیوب، ویروس و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی.

علت، علائم و درمان تومور عصب شنوایی(نوروم آکوستیک) یا تومور گوش

نوروم آکوستیک که با نام شوانوما وستیبولار نیز شناخته می‌شود، یک نوع تومور خوش خیم (غیرسرطانی) نادر است که به آرامی رشد کرده و بر اثر تکثیر بیش از حد سلول‌های شوان ایجاد می‌شود. این تومور در صورتی که بیشتر رشد کند بر روی عصب‌های مربوط به شنوایی و تعادل بدنکه رد گوش میانی هستند فشار وارد کند می‌کند. سلول‌های شوان بخشی از سلول‌های دستگاه عصبی هستند که دور تا دور رشته‌های عصبی محیطی را می‌پوشانند و از آن‌ها محافظت می‌کنند.

کلیدی ترین مسئله در پیشگیری از بروز عوارض جدی تومور عصب شنوایی، تشخیص به موقع آن است. در برخی از موارد این تومور با جراحی برداشته می‌شود. تکنیک جراحی به اندازه تومور  و میزان تاثیر گذاری آن بر شنوایی بستگی دارد. در صورتی که تومور کوچک باشد می‌توان با برداشتن تومور، شنوایی فرد را نجات داد و علائم ناشی از تومور نیز بهبود پیدا خواهند کرد. با رشد بیشتر و بیشتر تومور، برداشتن آن با جراجی نیز سخت تر و پیچیده تر می‌شود چرا که تومور ممکن است بر روی عصب‌های شنوایی، عصب‌های کنترل کننده حرکات صورت، عصب‌های حفظ کننده تعادل بدن و سایر عصب‌های مغزی تاثیر گذاشته باشد.

نوروم آکوستیک یا تومور عصب شنوایی می‌تواند در نهایت منجر به بی حسی یا فلج شدن صورت شود. اگر این تومور به اندازه کافی بزرگ شود،به مغز فشار وارد کرده و در نتیجه جان فرد را در معرض خطر قرار می‌دهد. اگر علائم آزاردهنده یا مشکوکی دارید که فکر می‌کنید احتمال دارد بر اثر تومور عصب شنوایی ایجاد شده باشند، حتما به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. تشخیص نوروم آکوستیک می‌تواند پیچیده و مشکل باشد چرا که علائم ان بسیار شبیه با علائم سایر مشکلات گوش میانی هستند. معاینه گوش، سنجش شنوایی  و تصاویر اسکن از سر می‌توانند ابتلا به تومر عصب شنوایی را نشان دهند اگر اندازه تومور همچنان کوچک باقی بماند تنها کافیست که به صورت منظم به پزشک مراجعه کنید تا وضعیت شما را ارزیابی و معاینه کند. در صورتی که نیاز به درمان پیدا کنید، زوش‌های درمانی شامل جراحی و پرتودرمانی می‌شود.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با  متخصص مغز و اعصاب  تماس بگیرید.

انواع


نوروم آکوستیک دارای دو نوع است:

  • نوروم اکوستیک یک طرفه. در این حالت تنها یکی از گوشها دچار عارضه نورم آکوستیک می‌شود. در اغلب موارد، نوروم آکوستیک از نوع یک طرفه است. این تومور ممکن است در هر سنی ایجاد شود. این تومور اغلب در سنین بین 30 تا 60 سالگی شکل می‌گیرد. نوروم آکوستیک یک طرفه می‌تواند بر اثر آسیب عصبی ناشی از عوامل خارجی باشد.
  • نوروم آکوستیک دو طرفه. این نوع از نوروم آکوستیک هر دو عصب شنوایی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و ارضی است. این مشکل بر اثر اختلال ژنتکی به نام نوروفیبروماتیوزیس-2 (NF2)  ایجاد می‌شود.

علل


تومور عصب شنوایی ممکن است بر اثر علل زیر ایجاد شود:

  • قرار داشتن مداوم یا مکرر در برابر صداهای بلند و آزاردهنده (مانند موسیقی یا صداهایی که در محل کار است)
  • خوردن پرتوهای مضر به صورت و گردن موجب بروز نوروم آکوستیک طی سال‌های بسیار دور در آینده می‌شود.

افراد مبتلا به بیماری ژنتیکی نوروفیبروماتیوزیس بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به نوروم آموستیک هستند.

علائم


ممکن است اومور عصب شنوایی در ابتدا علائم واضحی نداشته باشد. هر یک از علائم این بیماری به تدریج ایجاد شده و شدت می‌گیرند از جمله:

  • از دست دادن شنوایی که معمولا در یک گوش است.
  • وزوز گوش (شندن صداهایی در گوش که از داخل بدن است)
  • سرگیجه (احساس این که شخص دارد حرکت می‌کند یا می‌چرخد)

توروم آکوستیک بسیار بزرگ می‌تواند علائم زیر را نیز ایجاد کند:

  • سردرد‌های مداوم
  • تاری دید یا دوبینی موقتی
  • بی حسی، گزگز یا احساس ضعف عضلات در یک طرف صورت.
  • مشکل در هماهنگی دست و پاها در یک طرف بدن
  • صدای خروسکی یا مشکل در بلع غذا

تشخیص


از آنجایی که علائم تومور عصب شنوایی می‌تواند بر اثر سایر بیماریهای گوش میانی و داخلی نیز ایجاد شود، تشخیص تومور عصب شنوایی کار مشکلی است. روش‌های تشخیصی اولیه شامل معاینه گوش و سنجش شنوایی می‌شود. اسکن ام آر آی  و سی تی اسکن به تشخیص محل دقیق و اندازه تومور کمک می‌کنند. با تشخیص به موقع می‌تواند شانس موفقیت درمان را تا میزان زیادی بالا برد. روش‌های تشخیصی عبارتند از:

سنجش شنوایی

تست شنوایی سنجی تعیین می‌کند که بیمار تا چه حد صداها و گفتار دیگران را می‌شنود. این تست، اولین قدم در تشخیص تومور عصب شنوایی است. روی گوش بیمار هدفون مخصوصی قرار داده می‌شود تا به کمک ان بیمار صدها و یا گفتارهای خاصی را بشنود. این هدفون به دشتگاهی متصل است که واکنش‌های بیمار را ثبت کرده و میزان کارایی شنوایی را می‌سنجد.

تست پاسخ برانگیخته شده شنوایی ساقه مغز(BAER)

این تست بر روی برخی از بیماران انجام می‌شود تا امواج مغزی انها در واکنش به صدا‌ها بررسی شود. بیمار روی گوش خود هدفون قرار میدهد و به این صداها گوش می‌دهد و در همین حال الکترودهایی که به سر و لاله گوش او متصل هستند، امواج مغزی او را دریافت کرده به کامپیوتر می‌فرستند.

اسکن از سر

اگر تست‌های قبلی نشان دهند که احتمال دارد بیمار به نوروم اکوستیک مبتلا باشد، برای تایید قطعی تشخیص از تصاویر اسکن ام آر آی استفاده می‌شود. در این روش از میدان‌های مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای تولید تصاویری با جزئیات بالا از مغز استفاده می‌شود. هر یک از این تصاویر یک سطح مقطع از مغز را (مانند یک برش افقی از مغز) نشان می‌دهد. با ترکیب این عکس‌ها می‌توان تصویری سه بعدی از تومور به دست آورد. دربرخی از موارد ماده کنتراست رنگی در سر بیمار تزریق می‌شود که موجب می‌شود تصاویر اسکن با وضوح بیشتری تهیه شوند.

درمان


انتخاب روش صحیح درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله:

  • اندازه تومور
  • چگونگی رشد تومور
  • سن بیمار
  • سایر مشکلات سلامتی که احتمالا بیمار دارد
  • شدت علائم بیمار و تاثیر این علائم بر زندگی او

سه روش اصلی برای درمان نوروم آکوستیک وچود دارد:

تحت نظر داشتن بیمار

تحت نظر داشتن بیمار بدین معناست که درمانی انجام نمی شود اما پزشک مرتبا وضعیت بیمار را بررسی می‌کند و گوش به زنگ است. از آنجایی که تومور عصب شنوایی سرطانی نیست و به آرامی رشد می‌کند، نیتزی به انجام درمان فوری نیست. در اغلب موارد پزشکان با انجام اسکن ام آر آی به صورت دوره ای و منظم، وضعیت بیمار را بررسی می‌کنند  و در صورتی درمان‌های دیگر را تجویز می‌کنند که تومور رشد زیادی داشته باشد و موجب علائم جدی شود.

جراحی

در روش جراحی برای درمان تومور عصب شنوایی، ممکن است که تمامی یا بخشی از تومور برداشته شود. سه روش جراحی عمده برای برداشتن تومور عصب شنوایی وجود دارد.

  • برش بالای گوش میانی (Translabyrinthine): در این روش یک برش در پشت گوش ایجاد می‌شود و استخوانی که در پشت گوش قرار دارد و قسمتی از گوش میانی برداشته می‌شود. اینر وش جراحی برای تومور‌های بزرگتر از 3 سانتی میتر استفاده می‌شود. مزیت این روش این است که جراح قبل از برداشتن تومور می‌تواند به وضح عصب مغزی (عصب صورت) را ببیند. نقطه ضعف این تکنیک این است که موجب کم شنوایی دائمی می‌شود.
  • پشت جمجمه ای/ سیگموئید خلفی: در این روش با باز کردن جمجمه در نزدیکی پشت سر، از ناحیه پشتی به تومور دسترسی پیدا یم شود. این روش برای تومرهایی با هر اندازه استفاده می‌شود و این مزیت را دارد که به کمک آن می‌توان شنوایی بیمار را حفظ نمود.
  • حفره میانی: در این روش قسمت کوچکی از استخوان بالای کانال گوش برداشته می‌شود تا بتوان از این طریق به تومورهای کوچکی که در کانال شنوایی داخلی قرار دارند دسترسی داشت. کانال شنوایی داخلی، کانالی باریک است که از مغز به سمت گوش داخلی و میانی کشیده شده است. با استفاده از این روش نیز می‌توان شنوایی بیمار را حفظ نمود.

در روشی جدید تر و کم تهاجمی تر (جراحی بسته) که برش آندوسکوپیک کامل نام دارد، لوله باریکی که دارای دوربین و منبع نوری و وسایل جراحی است، از طریق سوراخی در جمجمه به سمت تومور هدایت می‌شود و سپس جراح می‌تواند نوروم اکوستیک را از طریق این لوله بردارد. این تکنیک جراحی تنها در بیماراستان‌های بزرگ و مجهز و توسط جراحان متخصص که آموزش‌های ویژه دیده اند، اجرا می‌شود. مطالعات اولیه که بر روی این روش انجام شده اند نشان داده اند که نتایج این جراحی مشابه با جراحی به روش باز است.

پرتودرمانی

در برخی از موارد برای درمان نوروم آکوستیک، روش پرتودرمانی تجویز می‌شود. با استفاده از برخی از تکنیک‌های خاص می‌توان با محدود کردن میزان قرارگیری بافتهای مجاور در برابر پرتو و آسیب دیدن آنها، پرتو‌های قوی را به طرف تومور انتشار داد. پرتودرمانی برای درمان تومور عصب شنوایی معمولا به یکی از دو تکنیک زیر انجام می‌شود:

  • جراحی پرتودرمانی یک بخشی استریوتاکتیک که در آن تنها در یک جلسه‌ی درمانی صدها اشعه کوچک به سمت تومور هدایت می‌شوند.
  • جراحی پرتودرمانی چند بخشی استریوتاکتیک که در آن دوز پایین تری از پرتوها به صورت روزانه و به صورت تدریجی طی چند هفته به تومور اعمال می‌شود. مطالعات اولیه که در مورد این روش انجام دشهاند نشان داده اند که با کمک این رشو شاید بتوان شنوایی بیمار را حفظ نمود.

هر دوی این روش‌ها به صورت سرپایی انجام می‌شوند بدین معنا که برای انجام ان نیازی به بستری شده بیمار نیست. پرتوهای ارسال شده موجب مرگ سلول‌های تومور می‌شوند. با انجام این روش درمانی، روند رشد سلول‌های تومور، متوقف شده یا کاهش پیدا می‌کند و در مواردی نیز ممکن است تومور کوچک تر شود اما این روش نمی تواند تومور را به طور کامل از بین ببرد.

 

علت و درمان سردردهای عصبی و تنشی(ضربان دار و نقطه ای)

یک سردرد تنشی معمولا یک درد پراکنده‌ی خفیف تا متوسط در سر است که معمولا با احساس پیچیده شدن یک نوار محکم به دور سر همراه است. سردرد تنشی رایج‌ترین نوع سردرد است و با این وجود علت آن هنوز کاملا مشخص نیست. از آنجا که سردردهای تنشی بسیار رایج هستند، تاثیر آنها روی بهره وری شغلی و کیفیت کلی زندگی قابل توجه است، مخصوصا اگر این سردردها مزمن باشند. درد مکرر باعث می‌شود نتوانید روی فعالیت‌هایتان تمرکز کنید. ممکن است مجبور شوید بخاطر سردرد به محل کار نرفته و در خانه بمانید، یا اگر به محل کار میروید، توان کاری شما پایین باشد. روش‌های درمانی متفاوتی برای سردرد تنشی وجود دارد. مدیریت سردرد تنشی معمولا مستلزم برقراری تعادل بین پرورش عادات سالم، یافتن درمان‌های غیر دارویی موثر و استفاده مناسب از داروها است.

اگر سردرد تنشی زندگی شما را مختل کرده یا مجبورید بیش از دوبار در هفته برای سردرد تنشی دارو بخورید، بهتر است به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید. همچنین حتی اگر سابقه سردرد دارید و اکنون حالت سردردها متفاوت شده و احساس تفاوت ناگهانی دارید، باید به یک متخصص اعصاب مراجعه کنید. گاهی سردردها نشان دهنده‌ی یکی از مشکلات پزشکی جدی مانند تومور مغزی یا پارگی یکی از رگ‌های خونی کوچک مغز (اتساع عروقی) هستند. ورزش منظم، استفاده از روش‌هایی همچون آموزش بیوفیدبک و آرامش درمانی به کاهش استرس و سردردهای عصبی کمک می‌کنند.

جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


سردردهای تنشی به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند- ناگهانی و مزمن.

سردردهای تنشی اپیزودیک

سردردهای تنشی اپیزودیک (غیر مکرر) بین ۳۰ دقیقه تا یک هفته دوام خواهند داشت. سردردهای تنشی اپیزودیک کمتر از ۱۵ روز در یک ماه و حداقل به مدت سه ماه اتفاق می‌افتند. سردردهای تنشی  اپیزودیک ممکن است به سردرد مزمن تبدیل شوند.

سردردهای تنشی مزمن

سردردهای تنشی مزمن چند ساعت طول کشیده و ممکن است ادامه دار باشند. اگر این سردرد به مدت ۱۵ روز یا بیشتر در یک ماه و حداقل برای سه ماه ایجاد شود، سردرد مزمن نامیده می‌شود.

علل


علت سردرد تنشی شناخته شده نیست. در گذشته متخصصان معتقد بودند که سردرد کششی از انقباض عضلات صورت، گردن و سر و در اثر احساسات، تنش‌ها و استرس‌های شدید ایجاد می‌شود. اما تحقیقات نشان داده‌اند که انقباض عضلات علت این نوع سردرد نیست.

رایج‌ترین نظریه‌ی موجود، از وجود حساسیت زیاد نسبت به درد در افراد مبتلا به سردرد تنشی حمایت می‌کند. افزایش حساسیت عضلات که یکی از علائم رایج سردرد تنشی است، ممکن است در اثر حساسیت سیستم درد به وجود آید. استرس رایج‌ترین محرک ایجاد سردرد تنشی است.

علائم


نشانه‌ها و علائم سردرد تنشی عبارتند از:

  • خستگی، درد مداوم در سر
  • احساس سفتی یا فشار در پیشانی یا در طرفین پشت سر
  • حساسیت روی سر، گردن وعضلات شانه

سردرد تنشی در برابر میگرن


تشخیص سردرد تنشی از میگرن، کار سختی است. به علاوه، اگر بیمار دارای سردردهای تنشی اپیزودیک و تکرار شونده باشد، فرد به میگرن نیز مبتلا است.

بر خلاف برخی از انواع میگرن، سردردهای تنشی معمولا ربطی به اختلال بینایی، تهوع و استفراغ ندارند. اگرچه معمولا فعالیت فیزیکی درد میگرن را افزایش می‌دهد، اما درد ناشی از سردرد تنشی را تشدید نمی‌کند. افزایش حساسیت به نور یا صدا ممکن است در سردردهای تنشی نیز وجود داشته باشد اما از علائم رایج سردرد تنشی نیستند.

چه زمانی فرد به کمک اورژانسی نیاز دارد


اگر بیمار هرکدام از نشانه‌ها و علايم زیر را داشت، به کمک اورژانسی نیاز خواهد داشت:

  • سردرد شدید و ناگهانی
  • سردرد همراه با تب، خشکی گردن، گیجی، تشنج، دوبینی، ضعف، بی حسی یا اختلال گفتاری
  • سردرد پس از وارد شدن ضربه به سر، مخصوصا اگر سردرد تشدید شود

تشخیص


اگر فرد سردرد مزمن یا عود کننده داشت، پزشک معاینات فیزیکی و عصبی روی او انجام داده و سعی می‌کند با استفاده از این روش‌ها، علت سردرد را تشخیص دهد.

با توصیف درد، پزشک می‌تواند مطالب زیادی در مورد سردرد متوجه شود. مواردی که حتما باید به پزشک گفته شوند عبارتند از:

  • ویژگی‌های درد. آیا درد ضربه‌ای است؟ یا مداوم و خسته کننده است؟ آیا دردی تیز و کشدار یا منقطع است؟
  • شدت درد. میزان عملکرد فرد در هنگام درد نشان دهنده‌ی شدت درد است. آیا فرد قادر به کار کردن است؟ آیا سردرد مانع خوابیدن فرد شده و او را بیدار می‌کند؟
  • محل درد. آیا درد در تمام سر، فقط در یک سمت سر، یا فقط در پیشانی و پشت چشم‌ها است؟

اگر سردردهای غیر عادی و پیچیده داشته باشید، پزشک آزمایش‌هایی برایتان تجویز می‌کند تا بتواند علل اصلی سردرد، مثل تومور، را تشخیص دهد. دو آزمایش رایج برای تصویربرداری از مغز عبارتند از:

  • ام آر آی. در ام آر آی از یک میدان مغناطیسی، امواج رادیویی و کامپیوتر برای تهیه تصاویر واضح از مغز استفاده می‌شود.
  • سی تی اسکن. سی تی اسکن یک روش تصویربرداری تشخیصی است که از اشعه‌های ایکس که توسط کامپیوتر هدایت می‌شوند برای تهیه تصاویر جامع از مغز استفاده می‌شود.

درمان


برخی از افراد مبتلا به سردردهای تنشی به دنبال درمان نیستند و سعی می‌کنند سردرد را خودشان درمان کنند. متاسفانه استفاده مکرر از داروهای مسکن بدون نسخه باعث نوع دیگری از سردرد به نام سردرد ناشی از مصرف زیاد دارو می‌شود.

داروهای مناسب سردردهای حاد

داروهای متنوعی، هم به صورت بدون نسخه و هم به صورت تجویزی، برای کاهش سردرد وجود دارد که عبارتند از:

  • داروهای تسکین دهنده درد. معمولا داروهای تسکین دهنده درد اولین داروی انتخابی برای کاهش سردرد هستند. این داروها شامل آسپرین، ایبوپروفن (ادویل، مورتین IB و داروهای دیگر) و ناپروکسن (Aleve) هستند.

داروهای تجویزی شامل ناپروکسن (ناپروسین)، ایندومتاسین (ایندوسین) و کتورولاک (کتورولاک ترومتامین) هستند.

  • داروهای ترکیبی. معمولا آسپرین یا استامینوفن یا هردو همراه با قهوه یا داروی مسکن به صورت یک دارو استفاده می‌شوند. گاهی اثر داروهای ترکیبی بیشتر از داروهایی که دارای یک نوع تسکین دهنده هستند، می‌باشد. بسیاری از داروهای ترکیبی به صورت بدون نسخه موجود هستند.
  • تریپتان‌ها و نارکوتیک‌ها. برای افرادی که هم میگرن و هم سردرد تنشی اپیزودیک دارند، تریپتان می‌تواند به راحتی درد ناشی از هر دو گروه سردرد را کاهش دهد. نارکوتیک‌ها یا اوپیات‌ها (داروهای مخدر) به دلیل عوارض جانبی و ماهیت معتاد کننده‌ای که دارند، کمتر تجویز می‌شوند.

داروهای پیشگیری کننده

ممکن است پزشک داروهایی برای کاهش تعداد و شدت سردردها تجویز کند، مخصوصا اگر بیمار سردردهای مکرر و مزمنی داشته باشد که به وسیله داروهای ضد درد یا دیگر روش‌های درمان بهبود نیابند.

داروهای پیشگیری کننده عبارتند از:

  • داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای. داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای، از جمله آمی تریپتیلین و پروتریپتیلین رایج‌ترین داروهایی هستند که برای پیشگیری از سردردهای تنشی استفاده می‌شوند.
  • دیگر داروهای ضد افسردگی. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده از ونلافاکسین (افکسور XR) و میرتازاپین (ریمیرون) نیز برای پیشگیری از سردردهای تنشی مفید هستند.
  • داروهای ضد انعقاد و شل کننده عضلات. داروهای دیگری که از ایجاد سردردهای تنشی جلوگیری می‌کنند شامل داروهای ضد انعقاد مانند توپیرامات (توپاماکس) هستند.

داروهای پیشگیری کننده باید چند هفته یا بیشتر مصرف شوند تا قبل از تاثیر گذاری، با سیستم بدن بیمار هماهنگ شوند. بنابراین اگر پس از مدت کوتاهی بعد از مصرف دارو بهبود نیافتید ناراحت نشوید. پزشک مراحل درمان بیمار را پیگیری می‌کند تا ببیند داروهای پیشگیری کننده چگونه عمل می‌کنند. در عین حال، استفاده افراطی از داروهای ضد درد برای سردرد مانع تاثیر گذاری داروهای پیشگیری کننده می‌شود.

سبک زندگی و درمان‌های خانگی


استراحت، استفاده از کیسه یخ یا یک دوش گرم و طولانی باعث کاهش درد سردردهای تنشی می‌شود. استفاده از برخی روش‌ها می‌تواند به تنهایی و بدون استفاده از دارو باعث کاهش شدت و تعداد سردردهای تنشی مزمن شود. این روش‌ها عبارتند از:

مدیریت سطح استرس

یک راه برای کاهش استرس، برنامه ریزی قبلی و سازماندهی روز است. روش دیگر، داشتن زمانی برای آرامش است. و اگر بیمار در شرایط پر استرس قرار گرفت، باید به عقب برگردد.

اعمال گرما یا سرما

اعمال گرما یا سرما، هرکدام که بیمار ترجیح می‌دهد، بر روی عضلات دردناک باعث بهبود سردرد تنشی می‌شود. برای اعمال گرما، از یک پد گرمایی که روی درجه کم تنظیم شده، یک بطری آب داغ، یک کمپرس گرم یا یک حوله داغ استفاده کنید. دوش آب گرم نیز مفید است. برای اعمال سرما، از یخ بسته بندی شده ، کمپرس یخ یا سبزیجات یخ زده در پارچه (برای محافظت از پوست) استفاده کنید.

پوسچر مناسب

پوسچر مناسب مانع کشش عضلات بیمار می‌شود. هنگامی که ایستاده‌اید، شانه‌های خود را به عقب و سر را صاف بگیرید. شکم و باسن را تو رفته بگیرید. در هنگام نشستن، ران‌ها را موازی با سطح زمین قرار داده و سر را به جلو خم نکنید.

پیشگیری


استفاده از دارو همراه با روش‌های مدیریت استرس موثرتر از استفاده محض از روش‌های درمان سردردهای تنشی است. به علاوه، سبک زندگی سالم نیز به پیشگیری از سردرد کمک می‌کند:

  • خواب کافی، و نه بیش از حد، داشته باشید
  • سیگار نکشید
  • به طور منظم ورزش کنید
  • به طور منظم و متعادل غذا بخورید
  • آب فراوان بنوشید

 

علت، علائم و درمان بیماری صرع در کودکان و بزرگسالان (با دارو، گیاهی)

صرع گروهی از اختلالات مربوطه هستند که باعث ایجاد تشنج مکرر می‌شوند. اما تمام افرادی که تشنج می‌کنند، به صرع مبتلا نیستند. صرع در اثر فعالیت الکتریکی غیر طبیعی نشات گرفته از مغز ایجاد می‌شود. صرع و تشنج انواع مختلفی دارند. تشنج طولانی مدت و کنترل نشده باعث آسیب مغزی می‌شود. همچنین صرع خطر مرگ ناگهانی را افزایش می‌دهد. بیماری صرع را می‌توان با موفقیت کنترل کرد. برای کنترل تشنج‌ها، داروهای صرع تجویز می‌شوند و در موارد نادر اگر داروها موثر نباشند، به جراحی نیاز است. تشخیص صحیح نوع صرع نیز در انتخاب بهترین روش درمان نقش دارد.

صرع یک اختلال مزمن است که بر جنبه‌های مختلف زندگی تاثیر می‌گذارد. ممکن است بیماران مبتلا به صرع بیش از یک نوع تشنج را تجربه کنند زیرا تشنج فقط یکی از علائم صرع است. بنابراین متخصص اعصاب باید نه تنها نوع تشنج، بلکه نوع صرع را نیز تشخیص دهد. در بسیاری از افراد مبتلا به صرع، بیماری با مصرف دارو و اتخاذ سبک زندگی معقول کنترل می‌شود. متخصص مغز و اعصاب به شما کمک می‌کند که مطالب بیشتری درمورد صرع بدانید. انتخاب روش درمان به علائمی از جمله میزان تکرار و شدت تشنج‌ها، سن فرد، سلامت کلی فرد و سابقه پزشکی او بستگی دارد. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


مهم‌ترین نشانه‌ی صرع، تشنج است. علائم صرع در بین افراد و با توجه به نوع تشنج متفاوت است. امروزه سه نوع اصلی تشنج وجود دارد.

تشنج‌های عمومی

این تشنج‌ها همزمان بر هر دو طرف مغز یا گروهی از سلول‌های هر دو طرف مغز تاثیر می‌گذارند. اصطلاح تشنج قبلا استفاده می‌شد و امروزه نیز شامل انواع تشنج‌ها از جمله تشنج تونیک کلونیک، تشنج آتونیک یا تشنج ابسنس است.

تشنج‌های موضعی یا فوکال

اصطلاح موضعی به جای اصطلاح جزئی استفاده می‌شود زیرا اصطلاح دقیقی برای صحبت درمورد شروع تشنج‌ها است. تشنج‌های موضعی ممکن است از یک قسمت، یا از گروهی از سلول‌های یک قسمت از مغز شروع شوند.

  • تشنج‌های موضعی هوشیارانه: زمانی که فرد در هنگام تشنج بیدار و آگاه است، تشنج موضعی هوشیارانه نامیده می‌شود. این تشنج را تشنج جزئی ساده می‌نامند.
  • تشنج موضعی با هوشیاری ضعیف: زمانی که شخص در هنگام تشنج موضعی، گیج بوده یا هوشیاری او تحت تاثیر قرار گیرد، آن تشنج را تشنج موضعی با هوشیاری ضعیف می‌نامند. در گذشته این نوع تشنج را تشنج پیچیده‌ی جزئی می‌نامیدند.

تشنج‌های ناشناخته

زمانی که شروع تشنج ناشناخته باشد، آن را تشنج با شروع ناشناخته می‌نامند. همچنین اگر شخصی تشنج را نبیند و متوجه تشنج نشود، مثل تشنجی که در شب اتفاق می‌افتد یا تشنج شخصی که تنها زندگی می‌کند، آن را تشنج ناشناخته می‌نامند.

علل


تشنج علل زیادی دارد که عبارتند از:

  • وارد شدن ضربه به مغز
  • زخم شدن مغز پس از ضربه (صرع پس از ضربه)
  • تب شدید یا بیماری خاص
  • سکته مغزی، که یکی از دلایل اصلی صرع در افراد بالای 35 سال است.
  • بیماری‌های عروقی
  • کمبود اکسیژن در مغز
  • کیست یا تومور مغزی
  • آلزایمر یا زوال عقل
  • استفاده مادر از دارو در دوران بارداری، آسیب پیش از تولد، ناهنجاری مغز، یا کمبود اکسیژن در مغز در هنگام تولد
  • بیماری‌های عفونی مانند ایدز و مننژیت
  • اختلالات رشدی یا ژنتیکی یا بیماری‌های عصبی

در برخی از انواع صرع، وراثت نیز تاثیر دارد.

علائم صرع


مهم‌ترین نشانه‌ی صرع، تشنج مکرر است. اگر یک یا چند مورد از علائم زیر را داشتید، باید به پزشک مراجعه کنید، مخصوصا اگر علائم تکرار شوند:

  • تشنج بدون افزایش دمای بدن (بدون تی)
  • بیهوشی‌های کوتاه یا گیجی
  • غش کردن‌های متناوب که با از دست رفتن کنترل مثانه و روده و سپس خستگی شدید همراه است.
  • بی توجهی موقت به آموزش‌ها یا سوالات
  • سفت شدن ناگهانی و بدون دلیل بدن
  • افتادن ناگهانی و بدون دلیل
  • چشمک زدن ناگهانی و بدون وجود محرک
  • جویدن ناگهانی و بدون دلیل
  • گیجی و عدم توانایی برقراری ارتباط برای مدتی کوتاه
  • حرکات تکراری و نامناسب
  • ترسیدن بی دلیل، و حتی ناراحت و عصبانی شدن بی دلیل
  • تغییرات عجیب در حس‌ها، مانند تغییر حس بویایی، لامسه و شنوایی
  • حرکت ناگهانی دست‌ها، پاها و بدن. در کودکان حرکت ناگهانی به شکل گروهی از حرکات ناگهانی و تند ظاهر می‌شود

تشخیص


اگر بیمار بدون هیچ دلیل ظاهری و برگشت پذیری، مرتب تشنج می‌کند، احتمالا به صرع مبتلا است. سوابق پزشکی بیمار و علائم موجود به انتخاب نوع آزمایش مورد نیاز برای تشخیص بیماری کمک می‌کنند. احتمالا بیماران تحت یک معاینه عصبی قرار می‌گیرند تا توانایی حرکتی و عملکرد ذهنی آنها ارزیابی شود. به منظور تشخیص صرع، وجود دیگر شرایطی که باعث تشنج می‌شوند باید رد شوند. دکتر یک آزمایش کامل شمارش خون و شیمی خون برای بیمار تجویز می‌کند. نوار مغز رایج‌ترین آزمایشی است که برای تشخیص صرع مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ابتدا، الکترودها توسط چسبی مخصوص به روی سر بیمار متصل می‌شوند. نوار مغز آزمایشی غیر تهاجمی و بدون درد است. الکترودها، فعالیت الکتریکی مغز بیمار را ثبت می‌کنند.

درمان صرع


داروها 

اولین روش درمان صرع استفاده از داروی ضد تشنج است. داروهای ضد تشنج باعث کاهش شدت و تعداد تشنج‌ها می‌شوند. داروهای ضد تشنج نمی‌توانند تشنج‌های در حال پیشرفت را درمان کنند و درمان کننده‌ی صرع نیستند. داروهای ضد تشنج زیادی در داروخانه‌ها موجود است. پزشک با توجه به نوع تشنج، یک دارو، یا ترکیبی از چند دارو را برای بیمار تجویز می‌کند. رایج‌ترین داروهای صرع عبارتند از:

  • لوتیراستام (کپرا)
  • لاموتریژین (لامیکتال)
  • توپیرامات (توپاماکس)
  • والپرونیک اسید (دپاکوت)
  • کاربامازپین (تگرتول)
  • اتوسوکسیماید (زارونتین)

تحریک عصب واگ

فرآیند تحریک عصب واگ به نحوی است که از طریق عصب واگ پالس‌های خفیف حاوی انرژی الکتریکی به مغز فرستاده شده و مانع تشنج می‌شوند. این پالس‌ها توسط دستگاهی شبیه به دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب تولید می‌شوند. دستگاه مورد نظر از طریق جراحی در زیر پوست قفسه سینه قرار گرفته و عصبی که از گردن بیمار می‌گذرد را تحریک الکتریکی می‌کند.

جراحی

اگر دارو باعث کاهش تعداد تشنج‌ها نشد، روش دیگر جراحی است. رایج‌ترین نوع جراحی، بخش برداری است. بخش برداری به معنی برداشت قسمتی از مغز که از آن تشنج شروع می‌شود است. در اکثر موارد، طی فرآیندی که لوبکتومی یا برداشت لوب گیجگاهی نامیده می‌شود، لوب گیجگاهی برداشته می‌شود. در برخی موارد، برداشت لوب گیجگاهی می‌تواند تشنج را متوقف کند. در برخی موارد، بیمار در حین جراحی بیدار نگه داشته می شود. دلیل بیدار نگه داشتن بیمار این است که پزشک با بیمار صحبت کرده و قسمت‌هایی از مغز که مسئول کنترل عملکردهای اصلی مانند بینایی، شنوایی، صحبت یا حرکت هستند را بر ندارد. اگر قسمت مورد نظر مغز خیلی بزرگ بود یا برداشت آن ضروری بود، از روشی دیگر به نام قطع اتصال یا برش عرضی سابپیال استفاده می‌شود. جراح برش‌هایی در مغز ایجاد می‌کند تا مسیر عصب را قطع کند. این کار باعث می‌شود که تشنج در دیگر قسمت‌های مغز منتشر نشود. بعد از جراحی، برخی از افراد می‌توانند مصرف داروهای ضد تشنج را کاهش داده یا مصرف داروها را به طور کلی قطع کنند.

رژیم غذایی در بیماران صرع


معمولا به کودکان مبتلا به صرع، رژیم کتوژنیک توصیه می‌شود. رژیم کتوژنیک رژیمی دارای چربی زیاد و کربوهیدرات کم است. این رژیم بدن را مجبور می‌کند که به جای استفاده از گلوکز، برای تولید انرژی چربی بسوزاند. فرآیند سوزاندن چربی به جای گلوکز برای ایجاد انرژی را کتوزیس می‌نامند. رژیم غذایی کتوژنیک نیاز به برقراری تعادل بین چربی، کربوهیدرات و پروتئین دارد. کودکانی که تحت رژیم کتوژنیک قرار می‌گیرند، باید کاملا زیر نظر پزشک باشند. رژیم کتوژنیک برای تمام افراد مناسب نیست اما زمانی که این رژیم به درستی رعایت شود، می‌تواند با موفقیت تعداد تشنج‌ها را کاهش دهد. رژیم کتوژنیک برای برخی از انواع صرع بهتر از انواع دیگر صرع است. برای بزرگسالان و نوجوانان مبتلا به صرع، رژیم اصلاح شده‌ی اتکینز توصیه می‌شود. رژیم اتکینز نیز دارای چربی زیادی است و میزان کربن دریافتی در این رژیم کنترل شده است. از آنجا که رژیم‌های اتکینز و کتوژنیک دارای فیبر کم و چربی بالا هستند، یکی از عوارض رایج آنها ایجاد یبوست است.

علت و درمان بیماری های مغزی عروقی و گرفتگی عروق مغز

بیماری‌های قلبی عروقی به شرایطی مربوط می‌شوند که جریان خون مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهند که شامل بیرون زدگی و یا خونریزی (مثل آنوریسم مغزی) محدودیت در جریان خون (مثل بیماری‌های آترواسکلروتیک کاروتید) و مالفورماسیون عروقی می‌شوند. جریان خون تحت تاثیر قرار گرفته ممکن است که بخش‌های سطحی مغز را بگیرد، درون مغز و یا ساقه‌ی مغز یا در طول گردن یا طناب نخاعی که به مغز متصل است. علائم ممکن است از چند ساعت تا چند روز طول بکشد تا خود را نشان دهند.

زمانی که عروق تغذیه‌ کننده‌ و بحرانی مغز که سرشار از خون اکسیژن‌دار هستند، آسیب می‌بینند و یا مسدود می‌شوند، مسئله‌ی بسیار مهمی است که به طور کامل و دقیق مراقبت شوند تا بافت و عملکرد مغز حفظ شود. اختلال در هر یک از این مسیرهای حیاتی کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد و حتی زندگی شما را تهدید می‌کند. به همین دلیل بررسی فوری توسط یک متخصص مغز و اعصاب بسیار مهم است. درمان حداکثر این اختلالات مغزی عروقی متنوع، به تجربه‌ای با طیف گستره‌ای از روشها نیازمند است که شامل میکروسرجری پیچیده‌ی جمجمه و روشهایی با تهاجم حداقل مثل جراحی درون عروقی و رادیوسرجری می‌شوند. صرف نظر از شرایط و علت، هدف متخصصین مغز و اعصاب این است که جریان خون را به طور کامل حفظ و بازیابی کنند و هر چه سریع‌تر اکسیژين را به بافت مغز برسانند. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


انواع مختلفی از بیماری‌های مغزی عروقی وجود دارند که در زیر شرح داده شده اند:

  • فیستول شریانی وریدی سخت شامه: این یک ارتباط غیر طبیعی بین شریان و ورید در پرده‌ی پوشاننده‌ی مغز است.
  • مالفورماسیون شریانی وریدی : یک کلاف غیر طبیعی از عروق خونی است که شریان‌ها و وریدها را به هم وصل کرده است و ممکن است در درون یا پیرامون مغز ایجاد شود و حتی ایجاد خونریزی کند و یا باعث ایجاد علائم عصبی مثل تشنج شود.
  • آنوریسم مغزی: آنوریسم‌ها انواع شایعی از بیماری‌های مغزی عروقی هستند. این‌ها از دیواره‌ی شریان‌های تغذیه کننده‌ی مغز بیرون می‌زنند که امکان پاره شدن و خونریزی دارند و در نتیجه ایجاد خونریزی زیر عنکبوتیه می‌کنند.
  • مالفورماسیون کاورنوس ( کاورنوما، آنژیوما کاورنوس): مالفورماسیون، عروق مغزی دیگری است که در مغز ایجاد خونریزی می‌کند.
  • خونریزی هیپرتانسیو ( خونریزی داخل جمجمه‌ای): خونریزی در نتیجه‌ی فشار خون بالا یکی از اشکال سکته‌ی مغزی است که افراد با اختلال در کنترل فشار خون را درگیر می‌کند.
  • بیماری مویا مویا: یک شرایط نادر نسبی است که به سمت انسداد بعضی از عروق خونی مغز پیشروی می‌کند.
  • سکته‌ی مغزی:
    o سکته‌ی مغزی خونریزی دهنده
    o سکته‌ی مغزی ایسکمیک (انفارکتوس مغزی)
    o حمله‌ی ایسکمیک گذرا
  • خونریزی زیر عنکبوتیه: گرچه در ضربه به سر هم اتفاق می‌افتد اما خونریزی زیر عنکبوتیه ناشی از بیماری‌های عروقی مغزی شایع‌ترین بیماری مرتبط با پارگی آنوریسم است.
  • آنژیوم وریدی

دلایل بیماری‌های مغزی عروقی و گرفتگی عروق مغز


نه دلیل برای بیماری‌های عروقی مغزی وجود دارد. که شامل موارد زیر می‌شوند:

  • فشار خون بالا ( هایپرتانسیون)
  • سیگار کشیدن
  • تغذیه‌ی ضعیف
  • کلسترول خون بالا
  • عدم تحرک
  • داشتن اضافه وزن و چاقی
  • دیابت
  • استرس

تشخیص


تست‌های متعددی وجود دارند که پزشکان برای رسیدن به تشخیص بیماری عروقی مغزی از آن‌ها کمک می‌گیرند. اغلب تست‌های مربوطه برای یافتن بیماری‌های شریان کاروتید قبل از این که فرد دچار سکته‌ی مغزی شود، طراحی شده‌اند. بیماری عروق کاروتید برخلاف بیماری‌های مغزی عروقی خونریزی‌دهنده، اغلب در طی سال‌ها پیشرفت می‌کنند در حالی که هیچ علامتی را از خود نشان نمی‌دهند که حدودا نود و پنج درصد از موارد بیماری‌های عروقی مغزی به این شکل هستند. یک پزشک معمولا سکته‌ی مغزی را در طی معاینه‌ی بالینی در فردی که علائم را دارد یا ندارد تشخیص می‌دهد. پزشک تلاش می‌کند تا محل آسیب را در مغز بیمار پیدا کند و این کار را از طریق سی تی اسکن و یا ام آر آی انجام می‌دهد که احتمالا در رد تشخیص خونریزی مغزی یا تومور مغزی نیز کمک‌کننده است. پزشک سن بیمار را در نظر می‌گیرد همچنین همه‌ی وضعیت‌های عروقی، قلبی و یا مغزی که ممکن است فرد تحربه کرده باشد. پزشک تلاش می‌کند تا تعیین کند که آیا علت ایجاد سکته‌ی مغزی خونریزی یا ایسکمی بوده است؟ سکته‌های مغزی ایسکمیک معمولا به دنبال سایر سکته‌های مغزی ایجاد می‌شوند مگر این که مشکل اولیه درمان شود. ممکن است که پزشک در صورتی که بیمار تشنج کرده باشد، درخواست نوار مغز کند یا اگر فرد از قبل مبتلا به یک شرایط قلبی باشد، درخواست نوار قلب کند. پزشک برای رد تشخیص مواردی مثل انسفالیت، مننژیت، خونریزی داخل جمجمه‌ای، اختلالات تخریبی مغزی، آبسه‌ی مغزی یا میگرن به عنوان دلایل ایجادکننده‌ی علائم سکته‌ی مغزی تلاش خواهد کرد.

درمان بیماری‌های عروق مغزی


درمان بیماری‌های عروقی مغزی وابسته به ویژگی‌های فردی، طبیعت بیماری و شدت بیماری است. برای مثال؛ هدف درمان بیماری خونریزی دهنده قطع خونریزی مرتبط با بیماری است در حالی که از خونریزی مجدد نیز جلوگیری شود. این هدف ممکن است از طریق جراحی، تعبیه‌ی کاتتر و استنت محقق شود. درمان کامل بیماری خونریزی دهنده، ممکن است که از آسیب‌های جدی‌تری که فرد را تهدید می‌کند، جلوگیری کند. هدف درمان بیماری عروق کاروتید جلوگیری از آمبولی است. آمبولی تکه‌ای چربی و یا لخته‌ی خون است که پتانسیل کنده شدن از دیواره‌ی عروق را دارد و در طول رگ جابه‌جا می‌شود و ممکن است که در عروق کوچک‌تر به دام بیفتد. افراد مبتلا به بیماری عروق کاروتید ریسک انسداد عروق توسط آمبولی را دارند و باعث ایجاد سکته‌ی مغزی می‌شوند. پزشک قادر به درمان بیماری عروقی کاروتید از طریق درمان دارویی و ارتقای شیوه‌ی زندگی و همچنین با استفاده از روشهایی مثل جراحی و تعبیه‌ی کاتتر که تهاجمی‌ترند می‌باشد. درمان دارویی با ضد پلاکت‌ها به جلوگیری از ایجاد آمبولی در فرد مبتلا به بیماری عروقی کاروتید از طریق مهار روند انعقاد خون کمک می‌کند و ریسک تولید لخته‌ی خون و سکته‌ی مغزی در فرد را کاهش می‌دهد. آسپیرین معمولی یک داروی ضدپلاکت است که در خط اول درمان بیماری عروق کاروتید استفاده می‌شود. افرادی که به درمان‌های دارویی پاسخ نمی‌دهند و یا تنگ شدگی قابل توجه در شریان‌های خود دارند احتمالا روش‌هایی برای درمان بیماری عروق کاروتید خود دریافت خواهند کرد که شامل استنت گذاری شریان کاروتید یا اندآرترکتومی کاروتید می‌شود. اندآرترکتومی کاروتید شامل یک عمل جراحی باز است که شریان کاروتید از طریق یک برش بر یک طرف گردن خود در دسترس قرار می‌گیرد. شریان فرد سپس کلامپه می‌شود و مواد آترواسکلروتیک از طریق جراحی حذف می‌شوند. استنت گذاری شریان کاروتید یک رویکرد نسبتا جدید است که از سکته‌ی مغزی در فرد مبتلا به بیماری عروق کاروتید جلوگیری می‌کند. این روش شامل تعبیه‌ی کاتتر به درون شریان کاروتید فرد است. یک بالون برای فشار به پلاک‌های رسوبی که شریان کاروتید فرد را مسدود کرده‌اند استفاده می‌شود و بعد از آن یک استنت یا لوله‌ی مش در رگ فرد کاشته می‌شود تا آن را باز نگه دارد. بعضی از این استنت‌ها پوشیده از داروهایی برای جلوگیری از تشکیل لخته و باز نگه داشتن رگ هستند. استنت ریسک کنده شدن پلاک‌های چربی و مهاجرت آن‌ها به عروق مغز را کاهش می‌دهد. تعدادی از افراد که این روش را امتحان می‌کنند یک روز بعد از عمل، به منزی می‌رند اگرچه بعضی دیگر به دلیل از دست دادن خون و کاهش فشار خون و عدم ثبات در ضربان قلب، تحت مراقبت‌های ویژه قرار می‌گیرند

پیشگیری


  • بهبود سطوح کلسترول خون (کاهش LDL و افزایش HDL خون)
  • استفاده از رژیم غذایی سالم برای قلب که چربی اشباع و ترانس کمی دارند.
  • دوری از استرس و عصبانیت مزمن
  • حفظ وزن سالم
  • کنترل فشار خون
  • تمرینات روزانه و منظم
  • کنترل قند خون
  • ترک سیگار

انواع سکته مغزی (خفیف، گذرا، ایسکمیک)؛ علت و درمان

در اغلب موارد سکته مغزی از مشکلات ایجاد شده در رگ‌های خونی داخل یا خارج مغز ناشی می‌شود. پلاک‌هایی که از کلسترول، کلسیم، چربی و مواد دیگر تشکیل شده‌اند در دیواره‌ی رگ تجمع پیدا می‌کنند و موجب تصلب شرایین می‌شوند. ابتلا به تصلب شرایین موجب می‌شود که احتمال تشکیل لخته خون در رگ زیاد شود و این لخته خون می‌تواند رگ را مسدود کند. همچنین مممکن است لخته خون تشکیل شده در رگ‌های بزرگ‌تر در درون رگ حرکت کند و سپس کمی جلوتر، رگ‌های کوچکتری که در مغز قرار دارند را مسدود کند. البته این پلاک‌ها ممکن است در رگ‌های داخل مغز نیز تشکیل شوند. در موارد خاصی نیز، رگ‌هایی که دیواره آنها ضعیف شده است، پاره می‌شوند و خونریزی مغزی رخ می‌دهد. متخصص مغز و اعصاب می‌تواند با معاینه شما و ارزیابی وضعیتتان، میزان ریسک بروز سکته مغزی در شما را تعیین کند و سپس به شما کمک کند که عوامل خطری که موجب افزایش احتمال بروز سکته مغزی می‌شوند را کنترل کنید.  بسیار مهم است که شما به طور منظم برای چکاپ به پزشک مراجعه کنید تا هرگونه مشکلی، قبل از این که جدی و خطرناک شود، به موقع تشخیص داده شود. در صورتی که هر گونه علائمی داشته اید، آن را برای پزشک شرح دهید.

زمانی که خون کافی به سلول‌های مغزی نرسد، سکته مغزی رخ می‌دهد. علائم سکته‌ مغزی (مانند عدم حرکت پذیری دست و پا یا لکنت زبان) نشان دهنده‌ی وضعیت اورژانسی هستند چرا که بدون انجام درمان‌های به هنگام، سلول‌هایی از مغز که به خوبی تغذیه نشده اند، دچار آسیب می‌شوند یا از بین می‌روند و در نتیجه آسیب‌های مغزی، ناتوانی‌های جدی و حتی مرگ ممکن است رخ دهد. بسیار مهم است که علائم سکته مغزی به خوبی کنترل شده و مراقبت‌های پزشکی لازم به سرعت انجام شوند. اگر تا به حال دچار سکته مغزی شده‌اید و یا هر یک از علائم هشدار دهنده آن را داشته‌اید بسیار مهم است که به صورت منظم به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا علت بروز این علائم در شما مشخص شده و روش درمانی مناسب اعمال شود. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

انواع


سکته‌ مغزی دارای سه نوع اصلی است: سکته‌ ایسکمیک گذرا، سکته‌ ایسکمیک و سکته‌ هموراژیک.

سکته‌ مغزی ایسکمیک گذرا

پزشکان به سکته‌ مغزی ایسکمیک گذرا، همچنین سکته‌ جزیی یا سکته‌ هشدار دهنده نیز می‌گویند. علت بروز این سکته، لخته‌ی خونی است که تنها به طور موقتی جریان خون را مسدود کرده است. انسداد رگ و علائم سکته مغزی تنها برای مدت زمان کوتاهی هستند.

سکته‌ مغزی ایسکمیک

سکته‌ مغزی ایسکمیک زمانی رخ می‌دهد که یک لخته خونی موجب انسداد کامل جریان خون به یک قسمت از مغز می‌شود. تشکیل لخته‌ی خون معمولا ناشی از تصلب شرایین است. منظور از تصلب شرایین تجمع رسوبات چربی در جداره داخلی رگ‌های خونی است. بخشی از این پلاک‌ها ممکن است از دیواره رگ جدا شوند و جریان خون به مغز را مختل کنند. در واقع پروسه‌ی بروز سکته‌ مغزی مشابه با سکته‌ قلبی است. سکته‌ مغزی ایسکمیک در صورتی که بر اثر لخته خون ایجاد شده باشد، سکته‌ آمبولیک و در صورتی که بر اثر حرکت کردن پلاک‌ها ایجاد شده باشد سکته‌ ترومبوتیک نامیده می‌شود.

سکته‌ مغزی هموراژیک

سکته‌ هموراژیک زمانی ایجاد می‌شود که یکی از رگ‌های خونی در مغز پاره می‌شود و خونریزی مغزی رخ می‌دهد و خون در بافت‌های مجاور رگ نفوذ می‌کند. سکته‌ هموراژیک دارای دو نوع است، نوع اول بر اثر آنوریسم مغزی رخ می‌دهد. آنوریسم بخشی از رگ خونی مغزی است که جداره‌ی آن نازک و ضعیف شده است و در نتیجه این بخش از رگ حالت برآمده و بالون مانند پیدا کرده است که ممکن است پاره شود. نوع دیگر سکته‌ هموراژیک، بر اثر ناهنجاری وریدی است که در آن برخی رگ‌های خونی به طور غیرعادی در مغز تشکیل می‌شوند که ممکن است پاره شوند.

عوامل خطر


بیماری‌هایی که احتمال بروز سکته مغزی را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  •  سابقه سکته‌ مغزی در گذشته (سکته مغزی ایسکمیک گذرا)
  •  فشار خون بالا
  •  دیابت
  •  بیماری قلبی

عوامل خطر قابل کنترل عبارتند از:

  •  سیگار کشیدن
  •  چاقی و بالا بودن سطح لیپید و کلسترول خون
  •  بی تحرکی

سایر عوامل غیر قابل کنترل عبارتند از:

  •  بالا بودن سن (سکته مغزی در افراد بالای 60 سال بیشتر شایع است).
  •  عوامل ارثی

علائم سکته مغزی


سکته‌های مغزی با نوع مختلف، علائم مشابهی ایجاد می‌کنند چرا که همه‌ی آنها موجب اختلال در خونرسانی به سلول‌های مغزی می‌شوند. تنها راه برای تشخیص نوع سکته‌ مغزی مراجعه به پزشک و انجام روش‌های تشخیصی پیشرفته است. علائم سکته مغزی عبارتند از:

  •   ضعف ناگهانی یا بیحسی در صورت، بازو یا پا خصوصا در یک طرف از بدن
  •  احساس گیجی ناگهانی، مشکل در صحبت کردن و یا فهمیدن صحبت‌های دیگران
  •  بروز مشکل ناگهانی در بینایی یک یا هر دو چشم
  •  مشکل ناگهانی در راه رفتن، احساس سرگیجه، از دست دادن تعادل و یا عدم هماهنگی اعضای بدن
  •  سردرد شدید و ناگهانی بدون علت مشخص

تشخیص


اولین قدم در تشخیص سکته‌ مغزی این است که تعیین شود بیمار دچار سکته مغزی هموراژیک شده است یا ایسکمیک تا بتوان درمان‌های مناسب را انجام داد. روش‌های تشخیصی به کار رفته بدین منظور عبارتند از:

برای تشخیص نوع، محل بروز و علت سکته‌ مغزی از روش‌های زیر کمک گرفته می‌شود:

  •  آزمایش خون
  •  نوار مغزی
  •  سونوگرافی کاروتیدی، سونوگرافی داپلر
  •  آنژیوگرافی مغزی، آنژیوگرافی یک روش تشخیصی است که با کمک تصاویر رادیولوژی یا ام آر آی یا سی تی اسکن انجام می‌شود. در برخی موارد از ماده کنتراست رنگی برای بهبود تصاویر نیز استفاده می‌شود. انجام آنژیوگرافی مغزی به تشخیص اختلالاتی مانند وجود لخته خون در رگ‌ها یا باریک شدن رگ (تصلب شرایین) کمک می‌کند.

درمان سکته مغزی


درمان‌های اورژانسی سکته‌ مغزی به نوع سکته‌ی مغزی و علت اصلی بروز آن بستگی دارد. سکته‌های مغزی ایسکمیک با متدهایی درمان می‌شوند که برای حل شدن لخته خون (یا رد شدن آن) در مغز طراحی شده اند. اما در سکته‌ها‌ی مغزی هموراژیک سعی می‌شود که خونریزی در مغز متوف شود، فشار خون بیمار کنترل شود و تورم مغزی کاهش داده شود. درمان سکته‌ مغزی هموراژیک پیچیده تر و مشکل تر است.

آسپرین

آسپرین یکی از انواع داروهای ضد تشکیل لخته خون است. داروهایی مانند آسپرین از به هم چسبیدن اجزای خون به یکدیگر و تشکیل لخته خون جلوگیری می‌کنند و بنابراین در پیشگیری از بروز سکته مغزی ایسکمیک موثر هستند. برای افرادی که قبلا سابقه ابتلا به سکته ایسکمیک گذرا را داشته‌اند ممکن است پزشک داروی آسپرین را تجویز کند.

فعال کننده پلاسمینوژن بافتی

داروهای فعال کننده پلاسمینوژن بافتی یا TPA برای درمان سکته‌ مغزی ایسکمیک کاربرد دارند. این دارو از طریق ورید بازویی به بیمار تزریق می‌شود و باعث حل شدن لخته‌های خون و بهبود جریان خون در نواحی از مغز که با لخته خون مسدود شده اند، می‌شود. داروی TPA در صورتی موثر است که طی سه ساعت بعد از سکته‌ی مغزی تزریق شود.

سایر درمان‌های سکته مغزی عبارتند از:

جراحی

جراحی برای برداشتن لخته‌های خون از اطراف بافت مغزی و ترمیم رگ‌های خونی انجام می‌شود.

درمان‌های عروقی داخل جمجمه

جراحی آندوواسکولار یا آنژیوپلاستی مغز یک جراحی بسته است که برای بهبود جریان خون در رگ‌های مغزی انجام می‌شود. در این روش که لوله لاریک (کاتتر) وارد رگ‌های خونی بدن و سپس وارد رگ‌های مغزی می‌شود. حرکت کاتتر در بدن توسط تصاویر رادیولوژی دیده می‌شود. زمانی که کاتتر به محل مورد نظر رسید ممکن است عمل‌های زیر انجام شوند:

  •  تزریق دارو برای حل شدن لخته خون
  •  استفاده از وسایل مکانیکی مخصوص برای برداشتن لخته‌های خون یا پلاک در رگ‌های مغزی
  •  استفاده از وسایلی مانند بالون برای باز کردن رگ‌های خونی که بسیار باریک شده اند و جریان خون به خوبی از آنها عبور نمی‌کند. همچنین ممکن است از استنت یا لوله‌های کوچک برای باز نگه داشتن رگ استفاده شود. در این جراحی یک کاتتر به سمت قسمت مسدود در رگ هدایت می‌شود و سپس بالون کوچکی که در کاتتر قرار دارد وارد رگ می‌شود و ین بالون باز می‌شود تا رگ را گشاد کند. سپس یک توری سیمی به نام استنت در دیواره رگ قرار داده می‌شود تا رگ همچنان باز بماند.
  •  استفاده از سیم پیچ‌های کوچک برای ترمیم رگ‌های آنوریسمی که پاره شده‌اند.

بهبودی


هرچند برخی از عوارض سکته‌ مغزی دائمی هستند اما اغلب بیماران می‌توانند با انجام درمان‌های توانبخشی بخش کم یا بخش زیادی از توانایی‌های خود را مجددا بازیابی کنند.

  •  اگر سکته‌ مغزی موجب آسیب رسیدن به توانایی گفتاری یا بلعیدن شود لازم است که بیمار به متخصص گفتار درمانی مراجعه کند. متخصص گفتار درمانی می‌تواند به بیمار کمک کند تا تا حد زیادی از توانایی‌های گفتاری و توانای بلع غذا را مجددا بازیابی کند.
  •  درمان‌های فیزیوتراپی برای بهبود قدرت عضلانی، افزایش هماهنگی اعضای بدن و توانایی حفظ تعادل بدن انجام می‌شوند. این برنامه‌ی توانبخشی به بیماران کمک می‌کند دوباره توانایی راه رفتن و سایر کارها مانند استفاده از پله و بلند شدن از روی صندلی را به دست بیاورند.

پیشگیری از سکته مغزی


بهترین راه برای پیشگیری از سکته‌ مغزی این است که علل زمینه‌ای که می‌توانند موجب بروز سکته‌ مغزی شوند را برطرف کنید. بهترین راه برای انجام این کار، داشتن سبک زندگی سالم است:

  •  داشتن رژیم غذایی سالم
  •  داشتن وزن سالم
  •  انجام منظم ورزش
  •  سیگار نکشیدن

سایر کارهایی که خطر بروز سکته‌ی مغزی را کاهش می‌دهند عبارتند از:

  •  کنترل فشار خون
  •  کنترل کردن قند خون
  •  درمان کردنه آپنه‌ی خواب انسدادی