تشنج مغزی و عصبی: علت، علائم، عوارض،جلوگیری و درمان

تشنج به دلیل فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز اتفاق می‌افتد. این عارضه ممكن است نادیده گرفته شود یا در بعضی موارد شدید، ممکن است موجب از دست دادن هوشیاری و حملات ناگهانی، مانند تکان‌های غیرقابل‌کنترل در بدن گردد. تشنج معمولاً به‌ طور ناگهانی اتفاق می‌افتد. مدت و شدت تشنج‌ها می‌تواند متفاوت باشد، اما اغلب اوقات در حدود 30 ثانیه طول می‌کشد. تشنج ممکن است تنها یک‌ بار در فرد رخ دهد. اما چنانچه به‌ طور مكرر رخ دهد، صرع نامیده می‌شود. در این زمان ارجاع به یك متخصص مغز و اعصاب به‌ منظور ارائه درمان مناسب دارویی و حتی جراحی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

تشنج شامل تغییر در فعالیت الکتریکی مغز است. این تغییر می‌تواند به ایجاد علائم چشمگیر و قابل‌ توجه منجر شود و یا ممکن است هیچ علائمی را در پی نداشته باشد. علائم تشنج شدید عبارت‌اند از تكان‌های شدید و از دست دادن کنترل. با این‌ حال، تشنج‌های خفیف نیز می‌توانند حاكی از یك بیماری قابل‌ توجه باشد، بنابراین شناخت آن‌ها نیز از اهمیت برخوردار است. ازآنجایی‌که برخی از تشنج‌ها می‌توانند منجر به آسیب شده و یا حاكی از وجود یك بیماری اساسی باشند، درمان این عارضه در صورت وجود از اهمیت بسیاری برخوردار است. برای کسب آگاهی درباره‌ی تشنج، تشخیص و درمان آن و یا رزرو نوبت می‌توانید با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل كنید.

انواع تشنج


کارشناسان تشنج را به دو دسته کلی تقسیم می‌کنند:

تشنج‌های گسترده

این نوع از تشنج‌ها كل مغز را درگیر می‌سازند. زیرشاخه‌های شایع این نوع تشنج عبارت‌اند از:

  •  تونیك كلونیك (صرع بزرگ): این نوع از تشنج شایع‌ترین نوع تشنج گسترده است. دست‌ها و پاها سفت و لخت می‌شوند، و فرد ممكن است برای مدت كوتاهی قادر به نفس كشیدن نباشد. سپس اندام‌های بدن دچار پرش می‌شوند. سر نیز ممكن است به اطراف حركت كند.
  •  تشنج غائب (صرع كوچك): در این نوع تشنج فرد هوشیاری خود را تا حدی از دست می‌دهد. تشنج در كودكان در مقایسه با تشنج در بزرگسالان در این نوع از تشنج بیشتر است. این نوع از تشنج، به‌ طور معمول تنها چند ثانیه طول می‌کشد.
  •  تشنج‌های ناشی از تب: این نوع از تشنج ممكن است به علت تب ناشی از عفونت در كودك رخ دهد. تشنج‌های ناشی از تب ممكن است چند دقیقه طول بكشند اما معمولاً بی‌ضرر هستند.
  •  اسپاسم‌های دوران نوزادی: این نوع از تشنج معمولاً در سن 4 سالگی متوقف خواهد شد. بدن کودک به‌ طور ناگهانی سفت می‌شود و سرش به جلو حركت می‌كند. بسیاری از كودكانی كه این نوع از تشنج را تجربه می‌کنند، در مراحل بعدی زندگی به صرع مبتلا می‌شوند.

تشنج‌های محدود (کانونی)

این نوع از تشنج مغز در نقطه خاصی از مغز آغاز می‌شود و ممكن است به كل مغز انتشار یابد. تشنج‌های محدود به دو نوع تقسیم می‌شوند:

  •  تشنج كانونی همراه با هوشیاری یا ساده: در این نوع از تشنج هوشیاری فرد حفظ می‌شود. مدت زمان تشنج بسیار کوتاه (معمولاً کمتر از 2 دقیقه) است. در هنگام وقوع این نوع از تشنج فرد ممكن است قادر باشد به افراد واكنش نشان دهد و یا این توانایی را از دست بدهد.
  •  تشنج كانونی همراه با عدم هوشیاری یا پیچیده: این نوع از تشنج می‌تواند منجر به بیهوشی فرد گردد. همچنین فرد ممكن است نا آگاهانه اقداماتی چون خوردن لب‌ها، جویدن، حرکت دادن پاها یا ضربه به لگن را انجام دهد.

علل تشنج


علت تشنج اغلب ناشناخته است. عوامل بسیاری می‌توانند در ایجاد تشنج نقش داشته باشند، ازجمله:

  •  سکته مغزی
  •  سرطان
  •  تومورهای مغزی
  •  آسیب‌های سر
  •  عدم تعادل الکترولیت
  •  قند خون بسیار پایین
  •  صداهای تكراری یا نورهای چشمک‌زن، مانند بازی‌های ویدئویی
  •  برخی از داروها، مانند داروهای ضدویروسی و داروهای آسم
  •  ترك برخی از داروها مانند قرص زاناكس، مواد مخدر یا الکل
  •  مصرف مواد مخدر مانند کوکائین و هرویین
  •  عفونت‌های مغزی، مانند مننژیت

علائم تشنج


علایم تشنج بسته به بخشی از مغز كه تحت تأثیر جریان الكتریكی قرار گرفته است، تا حد زیادی متفاوت می‌باشد. چنانچه بخش كوچكی از مغز درگیر شده باشد، فرد ممكن است تنها بو یا مزه عجیبی را احساس كند. در موارد دیگر، فرد ممكن است دچار توهم یا تشنج شده و یا سطح هوشیاری او كاهش یابد.
• از دست دادن هوشیاری، كه با گیجی همراه است.
اسپاسم‌های عضلانی غیر قابل‌ کنترل
• كف كردن دهان یا سرازیر شدن آب دهان
• افتادن
• مزه عجیب در دهان
• دندان قروچه
• گاز گرفتن زبان
• حركات ناگهانی و سریع چشم
• ایجاد صداهای غیرمعمول مانند خرخر
• از دست دادن کنترل مثانه یا عملکرد روده
• تغییرات ناگهانی در خلق‌وخوی

تشخیص


به‌ منظور تشخیص تشنج برای اولین بار، پزشك:

  •  یک سابقه پزشکی دقیق (شامل سابقه خانوادگی تشنج) را از بیمار دریافت می‌کند.
  •  به جمع‌آوری اطلاعاتی در مورد حركات رفتاری بیمار قبل، در طول، و بعد از حمله تشنج می‌پردازد.
  •  معاینه فیزیکی انجام می‌دهد.

تست‌هایی كه ممكن است انجام شوند، عبارت‌اند از:

  •  الکتروانسفالوگرام برای تشخیص هرگونه اختلال الكتریكی غیرعادی در مغز و كمك به پیش‌بینی تشنج‌های بعدی
  •  آزمایش‌های تصویربرداری مغز مانند ام آر آی یا سی تی اسکن برای کمک به دستیابی به یك علت قابل‌ درمان
  •  بزل كمری (تخلیه مایع نخاعی) چنانچه پزشك به یک علت عفونی مانند مننژیت مشکوک باشد

درمان تشنج


درمان مناسب تشنج به نوع تشنج و عامل ایجادکننده تشنج بستگی دارد. متخصص مغز و اعصاب از بسیاری از درمان‌های تشنجی استفاده می‌کند از جمله:

داروها

  • به‌عنوان‌مثال، اگر تشنج فرد ناشی از عفونت مغز باشد ، درمان عفونت باید مانع از حملات تشنج بعدی گردد. به همین ترتیب، چنانچه علت تشنج فرد یك اختلال روان‌شناختی مانند استرس باشد، درمان مشکلات روحی باید به درمان تشنج منتهی گردد.
  •  چنانچه فرد مبتلابه صرع باشد و یا تشنج ناشی از سکته مغزی، تومور یا نوعی آسیب مغزی دائمی باشد، ممکن است بیمار به مصرف یک یا چند داروی ضد تشنج كه به داروهای ضد انعقادی معروف هستند، نیاز داشته باشد.
  •  داروهای ضد تشنج موجب پیشگیری یا کاهش تعداد یا شدت تشنج در افراد می‌شوند. پزشكان مصرف دارو را تا زمانی كه بیمار حداقل دو حمله تشنج را تجربه نكرده باشد، توصیه نمی‌کنند، زیرا باید اطمینان حاصل شود كه تشنج اول یك رویداد غیر مرتبط با تشنج نبوده است.
  •  بااین‌وجود، چنانچه فرد در معرض خطر ابتلا به تشنج دوم یا آسیب مرتبط با تشنج باشید، ممکن است پزشک پس از وقوع تنها یک تشنج داروی ضد تشنج را تجویز نماید.
  •  شروع زودهنگام درمان با داروهای ضد تشنج خطر ابتلا به تشنج را کاهش داده و به‌طورکلی فرآیندی ایمن است. بااین‌حال، بسیاری از افراد مایل به مصرف روزانه دارو نمی‌باشند، و داروهای ضد تشنج می‌توانند عوارض تشنج جانبی ایجاد كرده و با خطراتی خاص همراه باشند. در مورد گزینه‌های آغاز مصرف داروهای ضد تشنج با پزشك خود مشورت نمایید.

جراحی

جراحی برای بیمارانی انجام می‌شود که تشنج آن‌ها با داروهای ضدتشنج قابل‌ درمان نمی‌باشد. در طول جراحی متخصص مغز و اعصاب بخش خاصی از مغز که باعث تشنج می‌شود را برمی‌دارد. متخصص مغز و اعصاب در مورد نیاز به جراحی شما را آگاه خواهد ساخت.

تحریک عصب واگ

داروهایی که داروهای ضد تشنج عصبی نامیده می‌شوند برای اکثر افراد مؤثر واقع می‌شوند. اما بدن برخی از افراد به این داروها واكنش نشان نمی‌دهند یا عوارض جانبی را تحمل نمی‌کنند. جراحی برای برداشتن بخشی از مغز که موجب بیماری تشنج می‌شود یک گزینه است. اما همه افراد نباید در معرض جراحی قرار گیرند. اینجاست که تحریك عصب واگ یک گزینه خوب محسوب می‌شود. متخصصین مغز و اعصاب آگاه هستند که عصب واگ مسیر مهمی به مغز فرد است. آن‌ها بر این گمان هستند كه تحریک عصب، انرژی الکتریکی را به ناحیه وسیعی از مغز ارسال می‌کند. این كار فعالیت غیرطبیعی مغز که موجب تشنج می‌گردد، را با اختلال مواجه می‌سازد. تئوری دیگر بیانگر آن است که تحریک عصب موجب می‌شود كه مغز مواد شیمیایی خاصی را ترشح کند که باعث کاهش تشنج می‌گردد، اما می‌تواند عصب یا عروق خونی مجاور ازجمله شاهرگ و رگ گردنی را در معرض آسیب قرار دهد. علاوه بر این، تمامی جراحی‌ها با خطراتی چون عفونت، خونریزی یا واکنش آلرژیک به داروهای بیهوشی همراه هستند. تحریك عصب واگ نیز با عوارض جانبی همراه است. شایع‌ترین این عوارض عبارت‌اند از گرفتگی سینه، سرفه، خارش یا سوزش در گردن و اختلالات بلع. این عوارض معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که عصب تحریک شود. عوارض جانبی به‌ طور کلی خفیف بوده و با گذشت زمان برطرف می‌شوند.

نکات پیشگیرانه


تشنج‌ها می‌توانند به دلایل مختلف رخ دهند و اغلب قابل‌ پیشگیری هستند. در زیر به نكاتی كه می‌تواند خطر ابتلا به بیماری تشنج را کاهش دهد، اشاره‌شده است:

  •  یک برنامه خواب منظم را ترتیب داده و از آن پیروی كنید.
  •  مدیریت استرس و تکنیک‌های ایجاد آرامش را بیاموزید.
  •  از مصرف مواد مخدر و الکل اجتناب کنید.
  •  تمام داروهای خود را طبق تجویز پزشک مصرف كنید.
  •  از قرار گرفتن در معرض نور، چراغ‌های چشمک‌زن و سایر محرک‌های بصری اجتناب کنید.
  •  تا حد امكان از تماشای تلویزیون و كار با رایانه اجتناب كنید.
  •  از بازی‌های ویدئویی اجتناب کنید.
  •  یک رژیم غذایی سالم را دنبال كنید.

راههای درمان افسردگی شدید و مزمن در زنان و مردان:علل ،علائم و نشانه ها

احساس غمگینی، ناامیدی، از دست دادن علاقه یا لذت از فعالیت‌های روزمره، اینها علائمی هستند که برای همه‌ی ما آشنا می‌باشند. اما در صورتی که ماندگار باشند و تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر زندگی ما بگذارند ممکن است تبدیل به افسردگی شوند.

افسردگی یک اختلال روانی است و خلقی است که خصوصیت آن بی‌حوصلگی و احساس غمگینی و از دست دادن علاقه می‌باشد. افسردگی یک مشکل مداوم است و گذرا نمی‌باشد، مدت زمان متوسط یک دوره‌ی افسردگی ۶ تا ۸ ماه است.

به نظر می‌رسد که افسردگی در زنان بیشتر از مردان شایع است. علائم آن شامل عدم خوشی و کاهش علاقه به چیزهایی که قبلاً باعث خوشحالی فرد می‌شدند، است.

وقایع زندگی مانند داغدار شدن باعث ایجاد تغییرات خلقی می‌شوند که معمولاً از ویژگی‌های افسردگی قابل تشخیص هستند. علل افسردگی بطور کامل درک نشده‌اند اما احتمالاً ترکیب پیچیده‌ای از عوامل ژنتیکی، بیولوژیکی، محیطی و روانی می‌باشد. افسردگی را می‌توان با داروهای ضد افسردگی یا روان درمانی درمان کرد. برای کسب آگاهی در باره‌ی افسردگی، تشخیص و درمان آن و همچنین کسب مشاوره از  متخصصین مغز و اعصاب و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌ی متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل نمایید.

چه مواردی تحت عنوان افسردگی طبقه بندی نمی‌شوند؟


افسردگی متفاوت از نوسانات خلق و خوی است که افراد به عنوان بخش از زندگی عادی خود تجربه می‌کنند. واکنش‌های عاطفی موقت در برابر چالش‌های زندگی روزمره افسردگی نمی‌باشد.

به همین ترتیب، حتی احساس اندوه ناشی از مرگ یک فرد نزدیک در صورتی که ماندگار نباشد افسردگی نیست. هرچند افسردگی می‌تواند مرتبط با داغدار شدن باشد. هنگامی که افسردگی بعد از یک فقدان رخ دهد، روان‌شناسان آن را اندوه پیچیده می‌نامند.

انواع


افسردگی تک قطبی و دو قطبی

اگر ویژگی غالب، حالت افسردگی باشد، این وضعیت افسردگی تک قطبی نامیده می‌شود. هرچند در صورتی که ویژگی آن دوره‌های مانیک و افسردگی باشد که با دوره‌های خلق و خوی طبیعی جدا شده‌اند، تحت عنوان اختلال دو قطبی (پیش‌تر افسردگی مانیک نامیده می‌شد) شناخته می‌شود.

افسردگی تک قطبی می‌تواند شامل اضطراب و علائم دیگر باشد اما بدون دوره‌های مانیک. هرچند، پژوهش‌ها نشان می‌دهند که در حدود ۴۰ درصد از اوقات، افراد مبتلا به اختلال دو قطبی افسرده هستند و در نتیجه تمایز این دو وضعیت دشوار می‌باشد.

اختلال افسردگی اساسی با ویژگی‌های روان پریشی

ویژگی این وضعیت، افسردگی همراه با روان پریشی است. روان پریشی می‌تواند شامل توهم، باورهای غلط و عدم قبول واقعیت،‌ یا هذیان باشد که باعث می‌شود فرد چیزهایی را حس کند که وجود ندارند.

افسردگی پس از زایمان

زنان اغلب دچار وضعیتی تحت عنوان اندوه تازه مادران می‌شوند، اما افسردگی پس از زایمان شدیدتر است.

اختلال افسردگی اساسی با الگوی فصلی

این وضعیت که قبلاً اختلال خلقی فصلی نامیده می‌شد مرتبط با کاهش روشنایی روز در زمستان است. افسردگی در طول این فصل رخ می‌دهد اما در سایر اوقات سال و در واکنش به نور درمانی بهبود می‌یابد. در کشورهای با زمستان‌های طولانی یا شدید بیشتر این وضعیت مشاهده می‌شود.

علل


علل افسردگی بطور کامل درک نشده‌اند و ممکن است محدود به یک منبع نباشد. افسردگی احتمالاً ناشی از ترکیب پیچیده‌ای از عواملی است که شامل موارد زیر هستند:

  • ژنتیکی
  • بیولوژیکی: تغییرات در میزان انتقال دهنده‌های عصبی
  • محیطی
  • روانی و اجتماعی

برخی افراد بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به افسردگی هستند؛ عوامل خطر عبارتند از:

  • رویدادهای زندگی: ازجمله داغدار شدن، طلاق، مشکلات کاری، روابط با دوستان و خانواده، مشکلات مالی، دغدغه‌های پزشکی یا استرس حاد
  • شخصیت: افرادی که در ارائه برنامه‌ها یا کنار آمدن با مشکلات پیشین در زندگی ناموفق هستند.
  • عوامل ژنتیکی: خویشاوندان درجه اول و دوم با بیماران افسرده بیشتر در خطر هستند.
  • آسیب‌های دوران کودکی
  • برخی داروهای تجویزی: از جمله کورتیکواستروئیدها، برخی مسدود کننده‌های بتا، اینترفرون و سایر داروهای تجویزی
  • سوء مصرف داروهای تفریحی (مانند الکل و آمفتامین) می‌تواند همراه با افسردگی باشد یا منجر به آن شود. ارتباط قوی بین سوء مصرف دارو و افسردگی وجود دارد.
  • ضربه به سر در گذشته
  • افرادی که دچار دوره‌های افسردگی اساسی بوده‌اند بیشتر در خطر ابتلای مجدد به آن هستند.
  • سندرم‌های درد مزمن و نیز سایر شرایط مزمن مانند دیابت، بیماری مزمن انسدادی ریه و بیماری قلبی عروقی

علائم افسردگی


علائم و نشانه‌های افسردگی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

  • خلق و خوی افسرده
  • کاهش علاقه یا لذت از فعالیت‌هایی که فرد قبلا از آنها لذت می‌برد، مانند فقدان تمایل جنسی
  • کاهش وزن ناخواسته (بدون رژیم غذایی) یا کاهش اشتها
  • بی خوابی (مشکل در خوابیدن) یا پرخوابی
  • آژیتاسیون (برای مثال بی قراری، قدم زدن با اضطراب در یک مسیر کوتاه)، یا کندی روانی حرکتی (کندی حرکات و تکلم)
  • خستگی یا فقدان انرژی
  • احساس بی ارزش بودن یا گناه
  • بدتر شدن توانایی فکر کردن، تمرکز یا تصمیم گیری
  • افکار مکرر در مورد مرگ یا خودکشی یا تلاش برای خودکشی

تشخیص


تشخیص افسردگی با یک جلسه مشاوره با پزشک یا متخصص سلامت روان آغاز می‌شود. درخواست کمک از یک متخصص سلامت به منظور بررسی دلایل مختلف افسردگی، اطمینان از تشخیص افتراقی دقیق و درمان بی‌خطر و موثر اهمیت بسزایی دارد.

  • مانند بیشتر مراجعات به پزشک، ممکن است یک معاینه‌ی فیزیکی به منظور کنترل علل جسمی و شرایط همراه با آن انجام شود. سوالاتی پرسیده خواهد شد و سابقه‌ی بیمار گرفته می‌شود تا علائم، دوره زمانی و غیره مشخصص گردند.
  • برخی پرسشنامه‌ها به پزشکان کمک می‌کنند تا شدت افسردگی را ارزیابی کنند. برای مثال مقیاس درجه بندی افسردگی هامیلتون دارای ۲۱ سوال است که نمرات آن توصیف کننده‌ی شدت بیماری خواهد بود. مقیاس هامیلتون یکی از مورد استفاده‌ترین ابزار ارزیابی در جهان توسط متخصصین جهت درجه بندی افسردگی می‌باشد.

درمان افسردگی


افسردگی یک بیماری روانی قابل درمان می‌باشد. سه بخش به منظور کنترل افسردگی وجود دارد:

  • حمایت: از بحث در مورد روش‌های عملی و کمک در استرس‌ها، تا آموزش به اعضای خانواده.
  • روان درمانی: که تحت عنوان گفتار درمانی نیز شناخته می‌شود، مانند رفتار درمانی شناختی.
  • درمان با دارو: داروهای ضد افسردگی شدید

روان درمانی

روان درمانی یا گفتار درمانی برای افسردگی شامل رفتار درمانی شناختی (CBT)، روان درمانی بین فردی و درمان حل مشکلات می‌باشد. در موارد خفیف افسردگی، روان درمانی اولین گزینه‌ی درمان می‌باشد؛ در موارد متوسط و افسردگی شدید ممکن است از آنها در کنار درمان‌های دیگر استفاده کرد.

رفتار درمانی شناختی و روان درمانی بین فردی دو نوع اصلی روان درمانی مورد استفاده در افسردگی می‌باشند. رفتار درمانی شناختی ممکن است در جلسات فردی با درمانگر، بصورت رو در رو، گروهی یا تلفنی انجام شود. برخی از مطالعات اخیر نشان داده‌اند که رفتار درمانی شناختی را می‌توان بطور موثری از طریق کامپیوتر نیز اجرا کرد.

درمان بین فردی به بیماران کمک می‌کند تا مشکلات عاطفی که بر روابط و ارتباطات آنها تاثیر گذاشته و چگونگی تغییر خلق و خوی توسط این عوامل که قابل تغییر هستند را شناسایی کنند.

داروهای ضد افسردگی

داروهای ضد افسردگی توسط پزشک تجویز می‌شوند. این داروها برای افسردگی‌های متوسط تا شدید مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما برای کودکان توصیه نمی شوند و برای نوجوانان نیز با احتیاط تجویز می‌گردند.

برخی از انواع داروها در درمان افسردگی وجود دارند:

  • مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)
  • مهار کننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIs)
  • ضد افسردگی‌های سه حلقه‌ای
  • ضد افسردگی‌های آتیپیک
  • مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین و نوراپی‌نفرین

هر دسته از داروهای ضد افسردگی بر روی یک انتقال دهنده‌ی عصبی متفاوت عمل می‌کنند. مصرف داروها باید طبق تجویز پزشک حتی بعد از بهبود علائم ادامه پیدا کند تا از بازگشت بیماری جلوگیری شود.

داروهای ضد افسردگی ممکن است افکار یا اقدامات برای خودکشی را در برخی کودکان، نوجوانان و جوانان در چند ماه ابتدایی درمان افزایش دهند. هرگونه نگرانی باید همواره با پزشک در میان گذاشته شود، از جمله تصمیم برای قطع مصرف داروهای ضد افسردگی.

الکتروشوک درمانی

موارد افسردگی شدید که واکنشی به دارو نشان نداده‌اند ممکن است با الکتروشوک درمانی (ECT) قابل بهبود باشند؛ این روش به خصوص برای افسردگی روانی موثر است.

ورزش و درمان‌های دیگر

ورزش‌های هوازی ممکن است در برابر افسردگی خفیف موثر باشند زیرا باعث افزایش میزان اندورفین شده و نوراپی نفرین انتقال دهنده عصبی که مرتبط با خلق و خوی است را تحریک می‌کند.

درمان‌های تحریک مغز از جمله شوک درمانی نیز در افسردگی شدید مورد استفاده قرار می‌گیرند. تحریک مغناطیسی مکرر مغز پالس‌های مغناطیسی به مغز ارسال می‌کند که ممکن است در اختلال افسردگی شدید اساسی موثر باشد.

خواب‌رفتن، ،گز‌گز و مورمور و سوزن سوزن شدن دست و پا:علت و درمان

کرختی و بی‌حسی دست و پا باعث ایجاد احساس سوزش، مورمور، گزگز یا سوزن سوزن شدن دست و پا می‌شود. این احساس همچنین می‌تواند در قسمت‌های دیگر بدن مانند ساق پا و بازوها، دهان و گردن رخ دهد. این حس معمولاً بدون درد است و می‌تواند باعث بی‌حسی یا خارش شود.

کرختی یا خواب رفتن دست و پا که اغلب سبب گزگز نیز می‌شود می‌تواند علت‌های بسیار زیادی ازجمله اعمال فشار بر روی عضو، کم‌خونی ، دیابت و چربی خون بالا داشته باشد یا حتی نشانه‌ی بیماری‌های مانند ام‌اس، تومور مغزی، سکته و یا سندرم کارپال تونل باشد. اگر این احساس را به‌ طور مکرر تجربه می‌کنید هرچه سریع‌تر به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید تا بتواند علت خواب رفتن دست و پا را تشخیص داده و درمان‌های مناسب نظیر داروهای ضدالتهاب و استروییدی را پیشنهاد دهد. حتی در بعضی مواقع جراحی نیز الزامی می‌باشد. تشخیص سریع و به‌ موقع علت خواب‌رفتگی بدن، درنتیجه‌ی فرایند درمان بسیار مؤثر می‌باشد.  برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد گزگز و بی‌حسی دست و پا و درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

انواع


کرختی و گزگز موقت

اکثر مردم خواب رفتن دست و پا و سوزن سوزن شدن موقت قسمت‌های مختلف بدن را تجربه کرده‌اند. گزگز و سوزن سوزن شدن  و مورمور دست و پا معمولاً هنگامی اتفاق می‌افتد که اعمال وزن به بخشی از بدن باعث قطع جریان خون به اعصاب در آن منطقه می‌شود، به‌عنوان مثال چهار زانو زدن اغلب باعث مورمور و بی‌حسی می‌شود زیرا انتقال خون به اعصاب در پاها مسدود می‌شود. علائم ایجادشده به‌سرعت پس از تغییر موقعیت و از بین بردن فشار وارده از بین می‌رود.

کرختی و گزگز مزمن

کرختی و سوزن سوزن شدن‌های مزمن بدن که به‌ صورت مکرر برای مدت‌زمان طولانی رخ می‌دهند، اغلب نشانه‌ای از یک بیماری جدی‌تر مانند ام‌اس، نوروپاتی محیطی یا دیابت می‌باشد. اگر احساس گزگز و سوزن سوزن شدن مزمن دارید حتماً به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. درمان کرختی و سوزن سوزن شدن‌های مزمن بستگی به علت اصلی ایجاد آن دارد. ممکن است لازم باشد که تغییراتی ساده در شیوه زندگی داشته باشید یا ممکن است نیاز به درمان پیشرفته‌تر از قبیل دارو یا جراحی داشته باشید. کرختی و گزگزهای موقت زمانی رخ می‌دهد که فشار به ناحیه آسیب‌دیده بدن وارد شود و جریان خون را به اعصاب در آن منطقه محدود می‌کند که مانع از ارسال سیگنال‌های مهم از اعصاب به مغز می‌شود.

علل


بی‌حسی و خواب رفتن‌های مزمن معمولاً نشانه‌ای از مشکل یا بیماری جدی هستند. این اختلالات عبارت‌اند از:

  •  اختلال سیستم عصبی مرکزی، ازجمله سکته مغزی، تومور مغزی، آبسه مغزی، ام‌اس، انسفالیت، حمله ایسکمی گذرا
  • بیماری بافت همبند مانند آرتریت روماتوئید یا سندرم شوگرن
  • سندرم عصبی مانند سندرم تونل کارپال یا سیاتیک
  • بیماری‌های متابولیک مانند دیابت یا کم‌کاری تیروئید
  • بیماری قلبی عروقی مانند آترواسکلروز
  • بیماری عروق خونی، مانند بیماری پدیده رینود
  • التهاب عصب
  •  عفونت‌هایی مانند بیماری ایدز یا لایم

سایر عوامل

علت خواب رفتن‌ دست و پا و بی‌حسی مزمن بدن همچنین ممکن است به‌ واسطه موارد زیر ایجاد شود:

  •  مواد سمی مانند قرار گرفتن در معرض سرب و یا اشعه
  •  داروهای خاص مانند شیمی‌درمانی، داروهای ایدز یا داروهای ضد تشنج
  •  سوءتغذیه (زمانی که بدن شما به دلیل رژیم غذایی نامناسب مواد مغذی خاص را ندارد.)
  •  کمبود ویتامین B12
  •  سرطان
  •  آسیب مستقیم به اعصاب توسط عفونت یا ضربه
  •  مصرف الکل
  •  نوروپاتی محیطی

تشخیص


خواب رفتن دست و پا و سوزن سوزن شدن‌های مزمن دست و پا و دیگر قسمت‌ها اغلب نشانه‌ای از مشکلی جدی‌تر هستند. برای شناسایی و تشخیص مشکلی که علت خواب رفتن دست و پا و کرختی و گزگزهای شما است، پزشک سابقه پزشکی را بررسی می‌کند و معاینه فیزیکی نیز انجام می‌دهد. پزشک بسته به علت خواب رفتن دست و پا و بی‌حسی و مورمور ممکن است بخواهد آزمایش‌های مختلفی انجام دهد که شامل موارد زیر است:

  •  آزمایش خون
  •  بیوپسی عصبی یا عضلانی که یک نمونه از عصب یا عضله گرفته می‌شود تا تجزیه‌ و تحلیل شود.
  •  نوار عضله که پاسخ‌های عضلانی را به یک محرک الکتریکی اندازه می‌گیرد. الکترود سوزنی از طریق پوست به عضله وارد می‌شود تا فعالیت عضلات هنگام تحریک اعصاب را اندازه‌گیری کند.
  •  سی‌تی‌اسکن که از اشعه ایکس و یک کامپیوتر برای ایجاد تصاویر دقیق از داخل بدن شما استفاده می‌کند.
  •  تجزیه و تحلیل شیمیایی ادرار
  •  بررسی‌های هدایت عصبی که در آن دیسک‌های فلزی کوچک به نام الکترود روی پوست شما قرار می‌گیرند. الکترود شوک الکتریکی کوچکی را وارد می‌کند که اعصاب شما را تحریک می‌کند و سرعت و قدرت سیگنال عصب اندازه‌گیری می‌شود.
  •  ام آر آی برای بررسی مغز و ستون فقرات

درمان خواب رفتن دست و پا


برخی از افراد مبتلا به علائم خفیف گزگز و خواب‌رفتگی می‌توانند ناراحتی در دستان خود را از طریق استراحت آن‌ها و استفاده از بسته‌های یخ در مناطق متورم کاهش دهند. بااین‌وجود اگر این تکنیک‌ها برای شما مؤثر نباشد می‌توانید درمان‌های غیر جراحی و جراحی را برای کاهش یا رفع علائم خواب رفتن دست و پا خود امتحان کنید.

مچ‌بند

هنگام خواب از مچ‌بند استفاده کنید تا از خواب‌رفتگی و گزگز و مورمور اندام‌های بدن در طول شب جلوگیری شود. این تکنیک معمولاً زمانی مؤثرتر است که علائم خفیف تا متوسط داشته باشید و این علائم و از زمان شروع علائم بیش از یک سال نگذشته باشد.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی

داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی داروهای ضد درد، ضد تب و ضدالتهابی هستند که باعث کاهش درد، تب و التهاب می‌شوند. این داروها تنها زمانی می‌توانند بی‌حسی و گزگز و درد ناشی از سندرم تونل کارپال را درمان کنند که مشکل التهابی مرتبط داشته باشید. اگر التهاب وجود نداشته باشد، داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی بعید است که بتوانند این احساس را از بین ببرند.

کورتیکواستروئیدها

کورتیکواستروئیدها، التهاب، متابولیسم کربوهیدرات، رفتار و سایر فرآیندهای بدن را تنظیم می‌کنند. پزشک شما ممکن است از کورتیکواستروئید مانند کورتیزون برای از بین بردن خواب‌رفتگی و گزگز یا درد در دست شما استفاده کند. برای درمان سندرم تونل کارپال کورتیکواستروئید‎های خوراکی به تأثیرگذاری کورتیکواستروئید تزریقی نیستند.

جراحی

اگر درمان‌های غیر جراحی علائم را کاهش یا تسکین ندهد جراحی بهترین گزینه است. فرایند جراحی سندرم تونل کارپال معمولاً شامل برش رباطی است که روی عصب شما فشار می‌آورد. جراح ممکن است از یک دستگاه به نام اندوسکوپ استفاده کند که به او اجازه می‌دهد تا داخل تونل کارپال را ببیند و برش‌های کوچکی را در دست شما انجام دهد. او همچنین ممکن است به‌ طور مستقیم بر روی کف دست شما در قسمت تونل کارپال برشی ایجاد و عصب فشرده را آزاد کند.

درمان‌های خانگی


گرم کردن

تکه‌ای پارچه را در آب گرم خیس کنید و آن را در ناحیه آسیب‌دیده 5 تا 10 دقیقه قرار دهید. این کار را تا زمانی که خواب‌رفتگی و گزگز از بین برود تکرار کنید. همچنین شما می‌توانید دوش آب گرم بگیرید.

ماساژ

روغنی را روی ناحیه موردنظر بریزید و به‌ آرامی و نرمی ماساژ دهید تا ناحیه کمی گرم شود. این کار گردش خون را تنظیم می‌کند و از بی‌حسی جلوگیری می‌کند.

ورزش

تمرینات منظمی را انجام دهید که شامل حرکات دست و پا است. ورزش‌هایی مانند ایروبیک بسیار مؤثر هستند. سعی کنید شنا کنید و با دویدن گردش خون را بهبود دهید. اگر انجام تمرینات با شدت بالا باعث ایجاد بی‌حسی در انگشتان پا و پا شوند باید از آن‌ها اجتناب کنید.

ناحیه موردنظر را بالاتر قرار دهید

برای جلوگیری از بی‌حسی در دست‌ها و پاها در طول شب، آن‌ها را بر روی بالش یا هر جای مناسب دیگر قرار دهید تا جریان خون در آن منطقه خاص افزایش یابد.

یوگا

هرروز صبح با معده خالی بیست دقیقه یوگا انجام دهید. این کار شما را سالم نگه می‌دارد و گردش خون را بهبود می‌بخشد که به‌ نوبه خود از بی‌حس شدن اجتناب می‌کند. یوگا درمانی بسیار مؤثر برای خواب رفتن پا به علت دیابت است.

روغن نارگیل

روغن نارگیل شامل تمام مواد مغذی مفید است که باعث تقویت عضلات شما می‌شود. فقط به مدت بیست دقیقه، سه بار در روز، ناحیه را با روغن نارگیل ماساژ دهید. برای کسب نتایج بهتر روغن را کمی قبل از ماساژ گرم‌ کنید.

روغن زیتون

ناحیه آسیب‌دیده را با روغن زیتون 15 تا 20 دقیقه ماساژ دهید. این کار را دو بار در روز برای کاهش بی‌حسی تکرار کنید.

کارهایی که باید انجام دهید

  •  فعال باشید و فعالیت‌های بدنی سبک انجام دهید.
  • میوه‌های تازه و سبزی‌ها بخورید.
  • آب زیادی بنوشید.
  • کفش‌های مناسب بپوشید.
  • دست‌ها و پاهای خود را سرد نگه دارید.
  • مصرف غذای سرشار از منیزیم را افزایش دهید.
  • وزن خود را مرتباً چک کنید.
  • مصرف دخانیات را ترک کنید.

از این کارها پرهیز کنید

  •  جلوگیری از مصرف الکل و کافئین
  •  غذاهای تصفیه‌ شده و فرآوری شده را نخورید.
  •  برای مدت‌زمان طولانی ننشینید.
  •  اگر خواب رفتن دست و پا و گزگز شدن بیش‌ ازحد و مکرراً اتفاق می‌افتد، مشکل را نادیده نگیرید.

انسفالیت (التهاب و ورم مغز) : علت و درمان

انسفالیت التهاب مغز است. علل متعددی برای این التهاب وجود دارد اما رایج‌ترین آن عفونت ویروسی است. انسفالیت اغلب باعث علائم و نشانه‌های خفیف آنفولانزا مانند تب و سردرد می‌شود و گاهی هیچ علائمی ندارد و همچنین می‌تواند باعث ایجاد علائمی شبیه به آنفولانزای حاد شود. انسفالیت همچنین می‌تواند باعث گیجی، تشنج  یا مشکلات حسی و حرکتی شود. آنسفالیت به‌ندرت خطر مرگ ایجاد می‌کند. تشخیص و درمان به موقع بسیار مهم است زیرا پیش‌بینی چگونگی تأثیر انسفالیت بر روی هر فرد دشوار است.

در صورت بروز هر یک از علائم شدیدتر ناشی از آنسفالیت مانند سردرد شدید، تب و عدم هوشیاری که نیاز به مراقبت اورژانسی دارد، به پزشک مراجعه کنید. همچنين برای نوزادان و كودكان با علائم و نشانه‌های آنسفاليت باید مراقبت‌های فوری از طريق متخصص مغز و اعصاب انجام شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علل تورم مغز و یا انسفالیت و درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

انواع


دو نوع اصلی آنسفالیت وجود دارد:

آنسفالیت اولیه

 این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که یک ویروس یا عامل دیگر به‌طور مستقیم مغز را آلوده می‌کند. عفونت ممکن است در یک منطقه متمرکز باشد و یا گسترده شود. عفونت اولیه ممکن است واکنش مجدد از یک ویروس باشد که پس از ابتلا به یک بیماری در گذشته غیرفعال شده است.

آنسفالیت ثانویه

 این وضعیت ناشی از واکنش سیستم ایمنی بدن به عفونت در جاهای دیگر بدن است. سیستم ایمنی بدن به‌جای حمله به سلول‌هایی که باعث عفونت می‌شوند اشتباهاً به سلول‌های سالم مغز حمله می‌کنند. آنسفالیت ثانویه معمولاً دو تا سه هفته پس از ابتلا به عفونت اولیه رخ می‌دهد.

علائم


اکثر افراد مبتلا به آنسفالیت ویروسی علائم خفیف آنفولانزا دارند مانند:

  • سردرد
  • تب
  • درد در عضلات یا مفاصل
  • خستگی یا ضعف

گاهی علائم و نشانه‌ها شدیدتر هستند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • سردرگمی  و توهم
  • تشنج
  • از دست دادن حس یا فلجی در مناطق خاصی از صورت یا بدن
  • ضعف عضلانی
  • مشکل در صحبت کردن یا شنیدن
  • از دست دادن هوشیاری

علائم و نشانه‌ها ممکن است در نوزادان و کودکان شامل موارد زیر نیز باشند:

  • فضای برآمده‌ی ایجادشده در جمجمه نوزاد
  • تهوع و استفراغ
  • سختی بدن
  • تغذیه ضعیف یا عدم بیداری برای تغذیه
  • تحریک‌پذیری

علل


علت دقیق آنسفالیت اغلب ناشناخته است اما در مواردی که علت شناخته‌شده و مشخص است معمولاً شایع‌ترین علت عفونت ویروسی است. عفونت‌های باکتریایی و شرایط التهابی غیر عفونی نیز می‌توانند باعث ایجاد آنسفالیت شوند.

علل رایج ویروسی

ویروس‌هایی که می‌توانند باعث بروز آنسفالیت شوند عبارت‌اند از:

  • ویروس هرپس سیمپلکس (HSV): هرپس سیمپلکس نوع 1 که مرتبط است با تب‌خال‌های ایجادشده در اطراف دهان و هرپس سیمپلکس نوع 2 مرتبط با تب‌خال تناسلی می‌توانند باعث انسفالیت شوند. انسفالیت ناشی از هرپس سیمپلکس نوع 1 نادر است ولی می‌تواند منجر به آسیب یا مرگ مغزی شود.
  • ویروس‌های دیگر هرپس شامل ویروس اپشتین بار می‌شود که معمولاً عفونت منونوکلئوز و ویروس وارسیلازوستر را ایجاد می‌کند که باعث ایجاد آبله‌مرغان می‌شود.
  • این ویروس‌ها عبارت‌اند از ویروس پلیو و سندرم کوکساسکی که معمولاً باعث بیماری با علائم آنفلوانزا، التهاب چشم و درد شکمی می‌شود.
  • ویروس‌های منتسب به پشه: این ویروس‌ها می‌توانند عفونت‌هایی مانند West Nile، La Crosse، Louis را ایجاد کنند. علائم عفونت ممکن است در عرض چند روز تا چند هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس منتقل‌شده از پشه ظاهر شود.
  • ویروس‌های منتقل‌شده از ساس‌ها نیز باعث ایجاد آنسفالیت می‌شود. علائم معمولاً در حدود یک هفته پس از نیش از ساس آلوده ظاهر می‌شود.
  • ویروس هاری: عفونت با ویروس هاری که معمولاً توسط گزش از یک حیوان آلوده منتقل می‌شود. هنگامی‌که علائم شروع می‌شود آنسفالیت پیشرفت سریعی را آغاز می‌کند.
  • عفونت‌های دوران کودکی: عفونت‌های رایج دوران کودکی مانند سرخک، اوریون و سرخجه به‌عنوان علل نسبتاً شایع انسفالیت ثانویه تشخیص داده‌شده‌اند. این علت‌ها در ایالات‌متحده به دلیل دسترسی به واکسیناسیون این بیماری‌ها در ایالات‌متحده بسیار اندک است.

عوامل خطر


هرکسی می‌تواند به انسفالیت مبتلا شود. عواملي كه ممكن است باعث افزايش خطر شوند عبارت‌اند از:

  • سن: برخی از انواع آنسفالیت در گروه‌های سنی خاص بیشتر یا شدیدتر هستند. به‌طورکلی کودکان و سالخوردگان بیشتر در معرض خطر انواع آنسفالیت ویروسی هستند.
  • سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که اچ آی وی(ایدز) دارند، داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مصرف می‌کنند یا مشکلات دیگری ضعف سیستم ایمنی دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به آنسفالیت هستند.
  • مناطق جغرافیایی: ویروس‌های پشه یا ساس در مناطق خاص جغرافیایی بیشتر هستند.
  • فصل سال: بیماری‌های منتقله از پشه و ساس در تابستان شایع‌تر هستند.

عوارض


التهاب می‌تواند به مغز آسیب برساند و احتمال رفتن بیمار به کما و یا مرگ هم هست. سایر عوارض ناشی از بیماری بسته به شدت آن ممکن است برای ماه‌ها طول بکشد یا حتی دائمی باشند. این عوارض عبارت‌اند از:

  • خستگی مداوم
  • ضعف یا عدم هماهنگی عضلانی
  • تغییرات شخصیتی
  • مشکلات حافظه
  • فلج شدن
  • نقص شنوایی یا بینایی
  • اختلالات گفتاری

تشخیص


پزشک ابتدا فرد را معاینه فیزیکی می‌کند و سابقه پزشکی او را بررسی می‌کند و سپس ممکن است موارد زیر را توصیه کند:

  • ام آر آی یا سی‌تی‌اسکن می‌تواند هرگونه تورم مغز یا مشکلات احتمالی دیگر مانند تومور را که باعث بروز علائم می‌شود، نشان می‌دهند.
  • ضربه به ستون فقرات: سوزنی به پشت بدن، در ستون فقرات، وارد می‌شود و مایع مغزی نخاعی (CSF)، مایع محافظتی که مغز و ستون فقرات را احاطه کرده، را حذف می‌کند. تغییرات در این مایع می‌تواند عفونت و التهاب در مغز را نشان دهد. گاهی از مایع مغزی نخاعی نمونه‌برداری می‌شود تا ویروس یا سایر عوامل عفونی شناسایی شوند.
  • دیگر تست‌های آزمایشگاهی: نمونه‌هایی از خون، ادرار یا خلط گلو می‌تواند برای شناسایی ویروس‌ها یا سایر عوامل عفونی مورد آزمایش قرار گیرند.
  • نوار مغز: الکترودهایی که روی پوست قرار می‌گیرند فعالیت الکتریکی مغز را ضبط می‌کنند. برخی از الگوهای غیرطبیعی ممکن است وجود آنسفالیت را نشان دهند.
  • نمونه‌برداری مغزی: در موارد نادر یک نمونه کوچک از بافت مغزی ممکن است برای آزمایش برداشته شود. بیوپسی مغزی معمولاً زمانی انجام می‌شود که علائم شدیدتر می‌شوند و درمان‌ها هیچ تأثیری ندارند.

درمان


درمان آنسفالیت خفیف معمولاً شامل موارد زیر است:

  • استراحت
  • مصرف مقدار زیادی مایعات
  • داروهای ضدالتهابی مانند استامینوفن، ایبوپروفن و سدیم ناپروکسن برای رفع سردرد و تب

انسفالیت ناشی از ویروس‌های خاص معمولاً نیاز به درمان ضدویروسی دارد. داروهای ضدویروسی که معمولاً برای درمان این نوع آنسفالیت استفاده می‌شوند عبارت‌اند از:

  • آسیکلوویر
  • گان سیکلوویر
  • فسکارنت

برخی از ویروس‌ها مانند ویروس‌های مضر حشرات به این درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند اما به این دلیل که ویروس خاصی ممکن است بلافاصله یا در همه موارد شناسایی نشود پزشکان اغلب فوری درمان با آسیکلوویر را توصیه می‌کنند. آسیکلوویر می‌تواند در برابر ویروس هرپس سیمپلکس مؤثر باشد. این ویروس اگر به‌سرعت درمان نشود می‌تواند عوارض قابل‌توجهی در پی داشته باشد. داروهای ضدویروسی به‌طور کلی قابل‌تحمل هستند. عوارض جانبی به‌ندرت باعث آسیب به کلیه می‌شوند.

مراقبت‌های حمایتی

افرادی که در معرض آنسفالیت شدید هستند ممکن است نیاز به موارد زیر داشته باشند:

  • کمک‌های تنفسی و همچنین مراقبت دقیق از تنفس و عملکرد قلب
  • تزریق مایعات داخل وریدی برای اطمینان از آب‌رسانی مناسب و تأمین سطوح مواد معدنی ضروری به بدن
  • داروهای ضدالتهابی مانند کورتیکواستروئیدها برای کاهش تورم و فشار داخل جمجمه
  • داروهای ضد انعقادی مانند فنوتیوین (دیلانتین) برای جلوگیری از تشنج.

درمان اضافی

اگر فرد عوارض آنسفالیت را تجربه کند ممکن است لازم باشد درمان‌های اضافی نیز داشته باشد مانند:

  • فیزیوتراپی برای بهبود قدرت، انعطاف‌پذیری، تعادل، هماهنگی حرکت
  • کاردرمانی برای توسعه مهارت‌های روزمره و استفاده از ابزار تطبیقی ​​که به فعالیت‌های روزمره کمک می‌کنند
  • گفتاردرمانی برای کنترل عضلات و هماهنگی برای تولید گفتار
  • روان‌درمانی برای یادگیری روش‌های مقابله و مهارت‌های رفتاری جدید برای بهبود اختلالات خلقی و یا تغییر شخصیت

بیماری پارکینسون: درمان(دارو)، علت، علائم و نشانه ها

بیماری پارکینسون یک اختلال عصبی پیش‌رونده است که بر نحوه حرکت، صحبت و نوشتن فرد تاثیر می‌گذارد. علائم بیماری پارکینسون به تدریج ظاهر می‌شوند و ممکن است بیماری با لرزش خفیف دست شروع شود. افراد مبتلا به پارکینسون اغلب دچار خشکی شده و نمی‌توانند مثل قبل به سرعت حرکت کنند چنین حالتی را کند جنبی یا برادی کینزی می‌نامند. عضلات فرد مبتلا به پارکینسون ضعیف شده و حالت وضعی فرد غیر طبیعی می‌گردد.

پارکینسون بیماری‌ای است که اغلب در سنین بالا به وجود می‌آید و به دلیل ایجاد لرزش در بدن به خصوص در دست‌ها و چانه، انجام کارهای عادی و رومزه را برای بیماران دشوار می‌سازد . گرچه تاکنون درمان قطعی و کاملی برای پارکینسون کشف نشده اما امروزه متخصصین مغز و اعصاب با تجویز داروهایی هم چون لوودوپا و تغییر رژیم غذایی و یا حتی جراحی در موارد حاد می‌توانند علائم این بیماری را تا حد زیادی کاهش داده و ادامه ی زندگی را برای بیمارن مبتلا به پارکینسون راحت‌تر نمایند. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد علل پارکینسون وراه های درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

علل


بیماری پارکینسون در اثر از دست دادن سلول‌های عصبی (سلول‌های دوپامینرژیک) در قسمتی از مغز که جسم سیاه نامیده می‌شود، ایجاد می‌گردد. سلول‌های دوپامینرژیک مسئول تولید دوپامین هستند. دوپامین یک انتقال دهنده عصبی است که به انتقال پیام‌های کنترل کننده و هماهنگ کننده حرکات بدن از مغز کمک می‌کند. دوپامین به جسم سیاه و دیگر قسمت‌های مغز، جسم مخطط، اجازه برقراری ارتباط می‌دهد که این ارتباط باعث حرکت هماهنگ عضلات می‌شود.

عوامل خطرساز


  • سن: با افزایش سن، احتمال ابتلا به پارکینسون بیشتر می‌شود. اگرچه جوانان نیز ممکن است به پارکینسون مبتلا شوند، اما احتمال آن کم است.
  • ژنتیک: اگراقوام نزدیک فرد( پدر، مادر، خواهر، برادر) مبتلا به پارکینسون باشند، آن فرد بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به پارکینسون قرار دارد.
  • جنسیت: مردان بیشتر از زنان در معرض خطر ابتلا به پارکینسون قرار دارند.
  • قرارگیری در معرض مواد سمی: افرادی که در معرض مواد شیمیایی مانند مونوکسید کربن، مواد سمی علف کش و مواد آفت کش قرار دارند بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به پارکینسون قرار دارند.
  • برخی از داروها: مانند آنتی بیوتیک‌هایی که برای درمان پارانویا (جنون) و اسکیزوفرنی شدید مصرف می‌شوند ممکن است باعث ایجاد پارکینسون شوند.

علائم


در هر بیمار قسمت خاصی آسیب می‌بیند و هر فرد علائم متفاوتی دارد. همچنین، بیماران به نحو متفاوتی به درمان پاسخ می‌دهند. شدت علائم نیز در بیماران متفاوت است. در برخی بیماران اولین علامت لرزش است در حالی که در برخی دیگر لرزش وجود ندارد اما مشکل حفظ تعادل دارند. بیماری در برخی از افراد به آرامی و در برخی دیگر به سرعت پیشرفت می‌کند.  چهار نشانه و علامت اصلی بیماری پارکینسون عبارتند از کندی حرکات (برادی کینزی)، لرزش، خشکی عضلات و عدم تعادل وضعی. این چهار مورد را علائم فیزیکی اولیه می‌نامند:

علائم فیزیکی اولیه

  • برادی کینزی (حرکت آرام)
  • لرزش – لرزش ابتدا از یک دست شروع می‌شود، مثل حرکت شست یا انگشت سبابه به جلو و عقب
  • خشکی عضلات
  • تعادل و وضعیت

علائم حرکتی ثانویه                                                                           

  • خمیدگی به جلو
  • گرفتگی عضلات
  • آبریزش از دهان
  • خستگی
  • دست خط بسیار ریز و میکروگرافیک
  • مشکل در حرکات ظریف دست (حرکات ظریف انگشت‌ها)
  • مشکل در هماهنگی حرکتی
  • حرکات غیر ارادی و انقباض عضلانی طولانی (اختلال تونوس)
  • از دست دادن حالت چهره
  • اختلال جنسی
  • مشکل گفتاری
  • مشکل بلع
  • عدم حرکت دست‌ها در هنگام راه رفتن

دیگر علائم و نشانه‌ها عبارتند از:

  • جنون- مشکل خواب- یبوست
  • افسردگی
  • مشکل بلع
  • احساس خستگی، کوفتگی و کاهش انرژی
  • پارستزی- احساس سوزش، خارش و بی حسی پوست (احساس مور مور در اثر خواب رفتگی)
  • کاهش حس درد
  • کاهش حس بویایی
  • بی اختیاری ادرار (ضعف مثانه)
  • نگهداری ادرار (عدم توانایی در تخلیه ادرار) 

تشخیص


متخصص اعصاب از آزمایش‌های زیر برای تشخیص پارکینسون استفاده می‌کند:

  • آزمایش خون: آزمایش خون معمولا برای اطمینان از عدم وجود مشکلاتی مانند تغییر سطح هورمون های تیروئید یا آسیب کبد انجام می‌شود.
  • ام آر آی یا سی تی اسکن: ام آر آی یا سی تی اسکن برای بررسی علائم سکته یا تومور مغزی انجام می‌شوند. اگر مشکل سکته یا تومور مغزی وجود نداشته باشد، نتیجه ام آر آی یا سی تی اسکن طبیعی خواهد بود.
  • توموگرافی تابش پوزیترون: این روش تصویربرداری می‌تواند نشان‌دهنده‌ی سطح پائین دوپامین در مغز باشد. توموگرافی تابش پوزیترون پر هزینه بوده و در تمام بیمارستان‌ها انجام نمی شود، و گاهی اصلا نیاز به انجام این کار نیست. توموگرافی تابش پوزیترون یک روش تصویربرداری کاملا تخصصی است که از مواد رادیو اکتیو برای ایجاد تصاویر رنگی سه بعدی از مواد موجود در بدن استفاده می‌کند. با انجام توموگرافی تابش پوزیترون، اطلاعاتی از شیمی بدن بیمار به دست می‌آید که با دیگر روش‌های تصویر برداری نمی‌توان چنین اطلاعاتی را به دست آورد.

از چهار مورد اصلی، دو مورد باید وجود داشته باشد تا پزشک وجود بیماری پارکینسون را تائید کند. این دو مورد باید در یک بازه زمانی مشخص موجود بوده باشند. چهار نشانه اصلی عبارتند از:

  • لرزش
  • برادی کینزی- کندی حرکات
  • خشکی دست‌ها، پاها یا بالاتنه
  • بی ثباتی وضعی- مشکل در حفظ تعادل و سقوط احتمالی                                      

درمان


امروزه هیچ درمانی برای پارکینسون وجود ندارد اما روش‌هایی برای کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی وجود دارند.

درمان حمایتگرانه

روش‌هایی برای درمان وجود دارند که زندگی با وجود پارکینسون را راحت‌تر کرده و کمک می‌کنند بیمار بهتر بتواند با علائم بیماری کنار آید.

فیزیوتراپی

متخصص فیزیوتراپی با بیمار کار می‌کند تا با ورزش و حرکت خشکی عضلات و درد مفاصل را کاهش دهد. متخصص فیزیوتراپی سعی می‌کند حرکت را برای بیمار آسان‌تر کرده و انعطاف پذیری و توانایی راه رفتن بیمار را افزایش دهد. همچنین متخصص فیزیوتراپی سعی می‌کند بیمار را در وزن مناسب نگه داشته و به او توان مدیریت بدهد.

توصیه‌های غذایی

تغییر رژیم غذایی می‌تواند باعث بهبود علائم در افراد مبتلا به پارکینسون شود. تغییرات رژیم غذایی عبارتند از:

  • افزایش مقدار فیبر در رژیم غذایی و نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از ابتلا به یبوست
  • افزایش مقدار نمک در غذا و داشتن وعده‌های غذایی کم حجم و مکرر به منظور جلوگیری از ایجاد مشکلاتی مانند فشار خون پایین، یا احساس گیجی در هنگام بلند شدن سریع
  • تغییر رژیم غذایی برای اجتناب از کاهش وزن ناخواسته

اگر تیم درمان تشخیص دهند که رژیم غذایی بیمار باید تغییر داده شود، بیمار باید برای دریافت رژیم غذایی و توصیه‌های مناسب به یک متخصص تغذیه مراجعه کند.

دارو

دارو برای بهبود علائم اصلی پارکینسون، مانند لرزش و اختلالات حرکتی، استفاده می‌شود.

لوودوپا

اکثر بیماران مبتلا به پارکینسون، نهایتا به دارویی به نام لوودوپا نیاز خواهند داشت. لوودوپا توسط سلول‌های عصبی مغز جذب شده و تبدیل به ماده‌ای به نام دوپامین می‌شود. دوپامین برای انتقال پیام‌ها بین مغز و اعصاب کنترل کننده حرکات استفاده می‌شود. معمولا افزایش سطح دوپامین، با استفاده از داروی لوودوپا، باعث بهبود اختلالات حرکتی می‌شود.

آگونیست‌های دوپامین

آگونیست‌های دوپامین جایگزینی برای دوپامین موجود در مغز هستند و تاثیری مشابه لوودوپا اما ضعیف‌تر از لوودوپا دارند. آگونیست‌های دوپامین کمتر از لووپادو تجویز می‌شوند.

مهار کننده‌های مونوآمین اکسید از B

مهار کننده‌های مونوآمین اکسیداز B، مانند سلژیلین و رازاگیلین، جایگزین‌های دیگری برای لوودوپا برای درمان پارکینسون در مراحل اولیه هستند.

مهار کننده‌های مونوآمین اکسیداز B باعث خنثی کردن آنزیم یا ماده مغزی تجزیه کننده‌ی دوپامین شده (مونوآمین اکسیداز B) و سطح دوپامین را افزایش می‌دهد.

سلژیلین و رازاگیلین علائم بیماری پارکینسون را بهبود می‌بخشند، هرچند اثر انها در مقایسه با لوودوپا ناچیز است. می‌توان همراه با آگونیست‌های دوپامین یا لوودوچا، از سلژیلین و رازاگیلین نیز استفاده کرد.

مهار کننده‌های کومت

مهار کننده‌های کومت ((Catechol-O-methyltransferase (COMT) برای افرادی تجویز می شوند که در مراحل نهایی بیماری پارکینسون قرار دارند. این مهار کننده‌ها از تجزیه لوودوپا توسط آنزیم COMT جلوگیری می‌کنند.

جراحی

اکثر افراد مبتلا به پارکینسون با دارو درمان می شوند، و در برخی موارد از یک روش درمانی به نام تحریک عمقی مغز نیز استفاده می‌شود.

تحریک عمقی مغز

در تحریک عمقی مغز، یک تولید کننده پالس که شبیه دستگاه تولید کننده ضربان قلب است را از راه جراحی در دیواره قفسه سینه قرار می‌دهند. تولید کننده پالس به دو سیم ظریف که زیر پوست قرار دارد و در قسمت‌های مشخصی از مغز قرار داده شده، متصل است. یک جریان الکتریکی کم توسط تولید کننده‌ی پالس، تولید می‌شود و سپس از طریق سیم، جریان پیدا کرده و قسمتی از مغز که تحت تاثیر بیماری پارکینسون قرار گرفته را تحریک می‌کند. هرچند جراحی نمی‌تواند بیماری پارکینسون را درمان کند، اما در برخی موارد علائم بیماری را کاهش می‌دهد.

دمانس یا زوال عقل : علت،علائم و درمان

دمانس یا زوال مغزی یک بیماری خاص نیست بلکه به گروهی از علائم گفته می‌شود تا حدی بر حافظه، تفکر و توانایی‌های اجتماعی فرد اثر می‌گذارند که در عملکردهای روزانه فرد اختلال ایجاد می‌کنند. درست است که دمانس یا زوال عقل موجب از دست رفتن حافظه می‌شود اما علل مختلف دیگری هم می‌توانند موجب از دست رفتن حافظه شوند. بنابراین ضعف حافظه، به تنهایی نشان‌دهنده این نیست که شما دچار زوال عقل شده‌اید. بیماری آلزایمر یکی از شایع‌ترین علل بروز دمانس در افراد مسن است اما دمانس می‌تواند علل دیگری نیز داشته باشد. بسته به علت بروز دمانس، برخی از علائم مرتبط با آن ممکن است درمان شوند.

دمانس گروهی از علائم است که فراموشی و ضعف حافظه نیز یکی از آن‌ها است. سایر علائم مربوط به دمانس شامل مشکل در فکر کردن، حل مسائل و مشکلات زبانی و گفتاری می‌شود. این تغییرات معمولاً در ابتدا بسیار جزئی و خفیف هستند اما به تدریج تا حدی شدید می‌شوند که روند زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. افراد مبتلا به دمانس همچنین ممکن است دچار تغییرات رفتاری و خلق‌وخو نیز شوند. دمانس زمانی ایجاد می‌شود که مغز بر اثر بیماری مانند آلزایمر یا سکته‌های مغزی مکرر آسیب می‌بیند. این مشکلات را می‌توان با سی تی اسکن و گروهی از تست‌های نورولوژیکی بر روی سیستم عصبی بدن، تشخیص داد. درمان این مشکلات نیز با مصرف دارو و برخی ویتامین‌ها و انجام بعضی روش‌های فیزیوتراپی خاص مانند ماساژ است. بنابراین اگر یکی از عزیزان شما به علائم دمانس مبتلا شده است لازم است به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا از شدت گرفتن و بدتر شدن علائم او جلوگیری کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد علل دمانس و راه‌های درمان آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

علل دمانس


دمانس بر اثر آسیب به سلول‌های عصبی در مغز ایجاد می‌شود که این آسیب ممکن است در نواحی مختلفی از مغز باشد. علائم دمانس در هر فرد به طور متفاوتی بروز می‌کنند که این موضوع بستگی به ناحیه آسیب‌دیده در مغز دارد.

دمانس پیش‌رونده

علت دمانس پیش‌رونده که بهبود پیدا نمی‌کنند و قابل بازگشت نیستند، عبارتند از:

  •  بیماری آلزایمر: شایع‌ترین علت دمانس در افراد بالای 65 سال، بیماری آلزایمر است. هرچند علت بروز بیماری آلزایمر مشخص نیست اما در مغز این افراد همیشه پلاک‌ها و گره‌های بافتی یافت می‌شود. این پلاک‌ها از پروتئینی به نام بتا آمیلوئید تشکیل شده‌اند و ماده‌ی اصلی گره‌های بافتی نیز پروتئینی به نام تائو است. وجود برخی عوامل ژنتیکی خاص نیز می‌تواند احتمال بروز بیماری آلزایمر را زیاد کند.
  •  دمانس عروقی: دومین علت شایع بروز دمانس، وارد شدن آسیب به عروقی است که به مغز خون‌رسانی می‌کنند. مشکلات عروقی می‌تواند ناشی از سکته مغزی یا سایر بیماری‌های عروقی باشد.
  •  زوال عقل با اجسام لویی: اجسام لویی در واقع توده‌های پروتئینی غیرعادی هستند که در مغز افراد مبتلا به این نوع بیماری‌های دمانس اجسام لویی، آلزایمر و پارکینسون یافت می‌شوند. این نوع از دمانس نیز یکی از انواع شایع دمانس است.
  •  دمانس گیجگاهی پیشانی (فرونتوتمپورال): در این بیماری گروهی از سلول‌های مغزی آسیب می‌بینند که در ناحیه قدامی گیجگاهی مغز قرار دارند. این نواحی از مغز بیشتر بر روی رفتار، زبان و گفتار و شخصیت فرد کنترل دارند.
  •  دمانس ترکیبی: انجام مطالعات بر روی مغز افراد بالای 80 سال که به دمانس (علائم فرسایش مغزی) مبتلا بوده‌اند، نشان داده است که اغلب این افراد به طور همزمان به چند نوع دمانس (مانند دمانس عروقی، اجسام لویی و آلزایمر) مبتلا بوده‌اند. تحقیقات زیادی همچنان در حال انجام هستند تا مشخص شود که داشتن چند نوع دمانس به طور همزمان، چگونه بر بروز علائم مختلف تأثیر می‌گذارد.

سایر بیماری‌های مرتبط با دمانس

  •  بیماری هانتینگتون: این بیماری بر اثر جهش ژنتیکی ایجاد می‌شود و موجب می‌شود که برخی از سلول‌های مغزی و نخاعی شما از بین بروند. علائم و نشانه‌ای این بیماری عبارتند از اختلالات شدید فکری (اختلال درک) که در سن 30 الی 40 سالگی بروز می‌کند.
  •  آسیب مغزی بر اثر ضربه به سر: ممکن است بر اثر وارد شدن ضربات مکرر به سر، آسیب‌های جدی به مغز وارد شود. این حالت برای مثال ممکن است برای ورزشکاران بوکس، ورزشکاران فوتبال آمریکایی یا سربازان پیش بیاید. بسته به این که کدام قسمت از مغز آسیب‌دیده است، این آسیب می‌تواند موجب بروز علائم دمانس مانند افسردگی، عصبانیت شدید، حرکات غیر هماهنگ، اختلال در گفتار، حرکات آرام بدن و لرزش بدن شود. این علائم ممکن است سال‌ها پس از آسیب‌دیدگی بروز کنند.
  •  بیماری کروتزفلد یاکوب (CJD) یا جنون گاوی: این بیماری معمولاً بدون هیچ عامل خطر مشخصی بروز می‌کند و احتمال می‌رود که ناشی از نوعی پروتئین غیرعادی در بدن باشد. بیماری جنون گاوی می‌تواند ارثی باشد و یا بر اثر تماس با مغز و بافت سیستم عصبی شخص بیمار، به فرد دیگر منتقل شود.
  •  بیماری پارکینسون: بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون، نهایتاً دچار علائم دمانس می‌شوند.
  •  عفونت و بیماری‌های سیستم ایمنی: ممکن است بر اثر تب یا سایر واکنش‌های سیستم ایمنی برای مبارزه با عفونت، علائم مشابه با بیماری دمانس بروز کنند. بیماری‌هایی مانند ام‌اس که ناشی از حمله‌ی سیستم ایمنی بدن به سیستم عصبی هستند نیز ممکن است علائم دمانس را ایجاد کنند.
  •  اختلالات متابولیسمی و غدد: افراد مبتلا به اختلال تیروئیدی، هیپوگلیسمی (کمبود قند خون)، کمبود یا داشتن مقدار بیش‌ازحد سدیم یا کلسیم یا افراد مبتلا به نقص عملکردی در جذب ویتامین B12 ممکن است به علائم مشابه دمانس یا تغییرات خلق‌وخویی دچار شوند.
  •  کمبود‌های غذایی: نخوردن آب کافی (کم‌آبی بدن)، عدم مصرف ویتامین ب1 به اندازه کافی (که در افراد مبتلا به اعتیاد الکل شایع است) و عدم مصرف ویتامین ب6 و ب12 به میزان کافی می‌تواند موجب بروز علائم مشابه دمانس شود.
  •  واکنش به داروها: واکنش بدن نسبت به تأثیر یک دارو یا بر هم کنش چند دارو که با یکدیگر مصرف شده‌اند، ممکن است موجب بروز علائم مشابه بیماری دمانس شود.
  •  هماتوم در اطراف غشای مغزی: خونریزی بین سطح مغز و لایه‌ی پوششی که مغز را احاطه کرده است می‌تواند موجب بروز علائم دمانس شود. این نوع خونریزی در بین افراد مسن که زمین خورده‌اند زیاد اتفاق می‌افتد.
  •  مسمومیت: قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین مانند سرب یا سایر مواد مسموم‌کننده مانند آفت‌کش‌ها و همچنین مصرف مواد مخدر غیرقانونی و سوءمصرف الکل می‌توانند موجب بروز علائم دمانس شوند. ممکن است با انجام اقدامات درمانی، این علائم بهبود پیدا کنند.
  •  تومور مغزی: در موارد بسیار نادری، ممکن است علائم دمانس بر اثر آسیب‌های ناشی از تومور مغزی باشد.
  •  آنوکسی یا کمبود اکسیژن: ین مشکل با نام هیپوکسیا نیز شناخته می‌شود و زمانی رخ می‌دهد که یک ارگان به دلیلی اکسیژن کافی دریافت نمی‌کند. آنوکسی ممکن است بر اثر آسم شدید، حمله قلبی، مسمومیت مونوکسید کربن یا هر علت دیگری ایجاد شود.
  •  هیدروسفالی فشار معمولی: این وضعیت بر اثر بزرگ شدن بطن‌های مغزی ایجاد می‌شود و می‌تواند موجب مشکلات راه رفتن، اختلالات ادراری و از دست دادن حافظه شود.

علائم


علائم دمانس با توجه علت اصلی بروز آن متفاوت هستند اما شایع‌ترین علائم آن عبارتند از:

  •  از دست دادن حافظه که معمولاً توسط همسر یا اعضای دیگر خانواده مورد توجه قرار می‌گیرد.
  •  مشکل در برقراری ارتباط با دیگران و یافتن کلمات مناسب در حین حرف زدن
  •  مشکل در استدلال و حل مسئله
  •  مشکل در انجام وظایف ذهنی سنگین و پیچیده
  •  مشکل در برنامه‌ریزی و هماهنگی کارها
  •  مشکل در تعادل و هماهنگی اعضای بدن
  •  گیج بودن و عدم تمرکز
  •  افسردگی
  •  اضطراب
  •  پارانویا

عوامل خطر


بسیاری از عوامل خطر می‌توانند در نهایت منجر به بیماری دمانس شوند:

  •  سن
  •  سوابق خانوادگی
  •  سندرم دان
  •  اختلالات ادراکی خفیف
  •  مصرف زیاد الکل
  •  افسردگی
  •  دیابت
  •  سیگار کشیدن
  •  ابتلا به آپنه (وقفه تنفسی در خواب)

تشخیص


پزشک ذر ابتدا علائم و شرح‌ حال شما را بررسی کرده و شما را معاینه فیزیکی می‌کند. او همچنین از یکی از نزدیکان شما در مورد علائمی که دارید سؤال می‌کند. هیچ تست منفرد و مشخصی برای تشخیص قطعی بیماری دمانس وجود ندارد و بنابراین پزشکان برای تشخیص دقیق مشکل از چندین روش تشخیصی مختلف استفاده می‌کنند.

تست‌های ادراکی و نوروفیزیولوژیک

پزشک می‌تواند عملکرد فکری و ادراکی شما را تحلیل کند. تست‌های مخصوصی برای ارزیابی عملکردهای فکری ماند حافظه، تشخیص موقعیت، استدلال، قضاوت، تمرکز و مهارت‌های زبانی و گفتاری وجود دارند.

ارزیابی نورولوژیکی

ممکن است پزشک عملکرد حافظه، گفتار، ادراک بینایی، تمرکز، قابلیت حل مسئله، حواس تعادل بدن و رفلکس‌ها و سایر علائم مربوط به سیستم عصبی بدن شما را ارزیابی کند.

اسکن مغزی

  •  سی تی اسکن و اسکن ام آر آی، با استفاده از این اسکن‌ها می‌توان به دنبال علائم بروز سکته مغزی، خونریزی مغزی، تومور یا هیدروسفالی بود.
  •  پت اسکن (PET scans)، این اسکن‌ها، الگوی عملکردی مغز و همچنین وجود رسوبات پروتئین آمیلوئید در مغز را نشان می‌دهند. این پروتئین یکی از علائم مشخصه‌ی ابتلا به آلزایمر است.

تست‌های آزمایشگاهی

با انجام آزمایش خون می‌توان مشکلات فیزیکی که بر عملکرد مغز تأثیر دارند را شناسایی نمود، مانند کمبود ویتامین ب12 و کم‌کاری غده تیروئید. گاهش اوقات مایع مغزی نخاعی برای بررسی عفونت، التهاب و برخی بیماری‌های فرسایشی مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

درمان دمانس


در اغلب موارد نمی‌توان بیماری دمانس را به طور کامل درمان کرد اما راه‌هایی برای کنترل علائم آن وجود دارند. از جمله:

دارودرمانی

این داروها برای بهبود موقتی علائم دمانس تجویز می‌شوند:

  •  مهارکننده‌های کولین استراز: این داروها شامل دونپزیل (آریسیتپ)، ریواستیگمین (اگزلون) و گالانتامین (رازادین) می‌شوند و نحوه تاثیرگذاری آن‌ها به این صورت است که میزان پیام رسان‌های شیمیایی مؤثر در حافظه و استدلال مغزی را افزایش می‌دهند.
  •  ممانتین: این دارو موجب تنظیم فعالیت گلوتامات می‌شود. گلوتامات نوعی پیام رسان شیمیایی در عملکردهای مغزی مانند یادگیری و حافظه است. در برخی از موارد، ممانتین همراه با مهارکننده‌های کولین استراز تجویز می‌شود.

روش‌های درمانی مکمل

روش‌های درمان دمانس مکمل و جایگزین مختلفی از جمله مصرف مکمل‌های غذایی، داروهای گیاهی و تراپی‌های مختلف برای افراد مبتلا به بیماری دمانس مورد ارزیابی و تحقیق قرارگرفته‌اند. برخی از این روش‌ها می‌توانند مزایایی را به همراه داشته باشند. برخی از این روش‌ها برای افراد مبتلا به آلزایمر و سایر انواع دمانس که موردمطالعه قرارگرفته‌اند عبارتند از:

  •  ویتامین E: برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف ویتامین E می‌تواند در کند کردن روند آلزایمر مؤثر باشد اما شواهد کمی برای اثبات قطعی این نظریه وجود دارد.
  •  اسیدهای چرب امگا3: برخی از شواهد نشان داده‌اند که خوردن ماهی برای 3 بار در هفته می‌تواند خطر بروز زوال مغزی را کاهش دهد.

سایر درمان‌ها

 این روش‌های درمان دمانس ممکن است در کاهش آشفتگی و اضطراب بیمار موثر باشند و موجب آرامش بیشتر بیمار شوند:

  •  موسیقی درمانی
  •  آروماتراپی (رایحه درمانی) که در آن از روغن‌های گیاهی معطر استفاده می‌شود.
  •  ماساژ درمانی
  •  هنردرمانی

تست نوار عصب و عضله در تشخیص مشکلات عصبی و عضلانی

تست نوار عصب و عضله (EMG) یک روش تشخیصی برای ارزیابی سلامت عضلات و سلول‌های عصبی که آن‌ها را کنترل می‌کنند (نورون‌های حرکتی) می‌باشد. نورون‌های حرکتی سیگنال‌های الکتریکی را که باعث انقباض عضلانی می‌شوند انتقال می‌دهند. یک EMG یا تست نوار عصب و عضله این سیگنال‌ها را به نمودارها، صداها یا مقادیری تبدیل می‌کند تا یک متخصص بتواند آن‌ها را تفسیر کند. در یک تست نوار عصب و عضله از دستگاه‌های بسیار کوچکی بنام الکترود برای انتقال یا کشف سیگنال‌های الکتریکی استفاده می‌شود. در طی یک EMG سوزنی، یک الکترود سوزنی مستقیماً در یک عضله قرار می‌گیرد تا فعالیت الکتریکی موجود در آن عضله را ثبت کند. در یک بررسی و مطالعه‌ی هدایت عصبی که بخش دیگری از تست نوار عصب و عضله می‌باشد، از الکترودهایی استفاده می‌شود که بر روی پوست چسبانده شده‌اند (الکترودهای سطحی) تا سرعت و قدرت سیگنال‌های انتقالی در بین دو یا چند نقطه را اندازه‌گیری کنند. نتایج تست نوار عصب و عضله می‌تواند اختلال عصبی، عضلانی و یا مشکلاتی با انتقال سیگنال از عصب به ماهیچه را نشان دهند.

مطالعه‌ی هدایت عصبی و آزمایش الکترومیوگرافی (نوار عصب و عضله) از مهم‌ترین آزمایش‌ها و بررسی‌ها هستند، و از طرفی برای یافتن مشکلاتی در اعصاب و عضلاتی مانند سندروم تونل کارپال و درد یا گرفتگی عضله روش‌های تشخیصی بسیار مناسبی هستند. در مورد اختلالات عصبی، این آزمایش پاسخ کاملی ارائه نمی‌دهد (مگر آنکه مشکل یک درگیری یا فشار عصب مرکزی باشد) و برای تعیین مشکل اصلی در هر بیمار، باید ارزیابی کاملی با انجام بررسی‌هایی توسط پزشک متخصص یا بدون آن‌ها صورت بگیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نوار عصب و نوار عضله و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

چرا تست نوار عصب و عضله (EMG) را انجام می‌دهند؟


اگر علائم یا نشانه‌هایی دارید که دلالت بر وجود یک مشکل عصبی یا عضلانی دارند، پزشک متخصص شما ممکن است تست نوار عصب و نوار عضله را تجویز کند. این علائم عبارت‌اند از:

  •  احساس سوزش و سوزن سوزن شدن
  •  بی‌حس شدن و خواب رفتن اندام‌ها
  •  ضعف عضلات
  •  درد یا گرفتگی عضله
  •  انواع به خصوصی از درد اندام‌های بدن

نتایج EMG(نوار عصب و عضله) اغلب برای تشخیص یا کنار زدن تعدادی از مشکلاتی می‌باشد مانند:

  •  اختلالات عضلانی ازجمله دیستروفی عضلانی یا پلی میوزیت
  •  بیماری‌هایی که بر ارتباط بین عصب و ماهیچه تأثیرگذارند ازجمله میاستنی گراویس (ضعف وخیم عضلانی)
  •  اختلالات عصبی خارج از طناب نخاعی (اعصاب محیطی)، از جمله سندروم تونل کارپال یا نوروپاتی‌های محیطی
  •  مشکلاتی که نورون‌های حرکتی موجود در مغز یا نخاع را تحت تأثیر قرار می‌دهد ازجمله اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (Amyotrophic lateral sclerosis) یا بیماری فلج اطفال (polio).
  •  اختلالاتی که ریشه‌ی عصبی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ازجمله فتق دیسک کمر

احتیاط‌های لازم


متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست) برای انجام نوار عصب و نوار عضله نیاز دارد که بداند آیا دچار مشکلات و بیماری به خصوصی هستید یا خیر. اگر مشکلات و موارد زیر هستید حتماً متخصص مغز و اعصاب یا دیگر کارکنان و دستیاران آزمایشگاه را در جریان قرار دهید:

  •  دستگاه تنظیم‌کننده‌ی ضربان قلب یا دستگاه‌های پزشکی الکتریکی دیگر دارید.
  •  داروهای رقیق‌کننده‌ی خون استفاده می‌کنید.
  •  هموفیلی دارید، یک اختلال انعقاد خونی است که باعث خونریزی‌های طولانی می‌شود.

در طی انجام تست نوار عصب و عضله


از شما خواسته می‌شود تا برای انجام این تست نوار عصب عضله لباس و روپوش بیمارستانی به تن کنید و روی میز آزمایش دراز بکشید. توضیحات زیر می‌تواند به شما کمک کند تا درکی از مراحل انجام این تست به دست آورید:

  •  الکترودها: متخصص مغز و اعصاب یا یک تکنسین، الکترودهای سطحی را در نقاط مختلفی روی پوستتان قرار می‌دهد تعیین این نقاط به محل مشاهده‌ی علائم در شما بستگی دارد. یا اینکه متخصص ممکن است الکترودهای سوزنی را در محل‌های مختلفی، بسته به علائم شما وارد کند.
  •  احساس: گاه‌گاهی الکترودها یک جریان الکتریکی بسیار اندکی را می‌گذرانند که در آن زمان ممکن است احساس یک پیچش یا گرفتگی کنید. الکترود سوزنی ممکن است باعث کمی ناراحتی یا درد شود که معمولاً بعد از برداشتن سوزن این درد برطرف می‌شود. اگر نگران درد و ناراحتی هستید، می‌توانید از متخصص خود بخواهید تا وقفه‌ای کوتاه در حین انجام تست داشته باشد.
  •  دستورالعمل‌ها: در حین انجام تست نوار عصب و نوار عضله، متخصص مغز و اعصاب بروز هرگونه فعالیت الکتریکی خودبه‌خودی را در هنگام استراحت عضلات ارزیابی خواهد کرد (فعالیتی که در بافت‌های عضلانی سالم وجود ندارد) و نیز میزان فعالیت در حینی که عضلاتتان را کمی منقبض می‌کنید کنترل می‌شود.

وی دستورالعمل‌هایی را برای استراحت دادن و منقبض کردن یک عضله را در زمان‌های مختلف به شما خواهد گفت. بسته به اینکه کدام عضله و اعصاب مورد آزمایش قرار می‌گیرند، ممکن است از شما بخواهد که وضعیتتان را در حین انجام آزمایش عوض کنید.

بعد از انجام تست نوار عصب و عضله


ممکن است در نقاطی که الکترودهای سوزنی به درون عضلاتتان وارد شد، کمی کبودی کوچک و موقتی داشته باشید. این کبودی می‌بایست در طی چند روز از بین برود. اگر بعد از گذشت چند روز همچنان کبودی‌ها وجود داشته باشند، با پزشک خود تماس بگیرید.

سرعت (ولوسیته) هدایت عصبی (NCV)


یک آزمایش سرعت هدایت عصبی (NCV) برای ارزیابی آسیب و اختلال عصبی مورداستفاده قرار می‌گیرد. این آزمایش که به آن مطالعه‌ی هدایت عصبی نیز می‌گویند، میزان سرعت انتقال سیگنال‌های الکتریکی را درمیان اعصاب مرکزی اندازه‌گیری می‌کند.
سیستم اعصاب مرکزی در خارج از مغز و در طول طناب نخاعی شما واقع‌ شده است. این اعصاب به شما کمک می‌کنند تا عضلاتتان را کنترل کنید و حس‌ها را دریافت کنید. عصب‌های سالم، سیگنال‌های الکتریکی را سریع‌تر و با قدرت بیشتری نسبت به اعصاب آسیب‌دیده ارسال می‌کنند. تست NCV(سرعت هدایت الکتریکی) به پزشک کمک می‌کند تا آسیب‌های واردشده به رشته‌ی عصبی را از آسیب به غلاف میلین (پوشش حفاظتی اطراف عصب) تشخیص دهد. همچنین می‌تواند به پزشک کمک کند تا اختلال عصبی و مشکلی را که در آن یک آسیب عصبی عضلات را تحت تأثیر قرار داده است، از هم تشخیص دهد.

متقاضی درمان


از یک تست نوار اعصب NCV می‌توان برای تشخیص تعدادی از اختلالات عضلانی و عصبی عضلانی استفاده کرد، از جمله:

  •  سندروم گیلن بازه
  •  سندروم تونل کارپال
  •  بيماری شارکوماری توث
  •  فتق دیسک کمر و گردن
  •  پلی نوروپاتی و نوروپاتی التهابی مزمن
  •  مشکلات عصب سیاتیک
  •  آسیب اعصاب محیطی

آماده‌سازی


در هنگام برنامه‌ریزی برای انجام این تست، پزشک از شما درباره‌ی بیماری‌ها، داروها یا حرکاتی که ممکن است نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهد می‌پرسد. این شرایط عبارت‌اند از:

  •  اعتیاد به الکل
  •  استفاده از داروهای مخصوص مغز و اعصاب ازجمله شل کننده‌ی عضلات، داروهای مسکن و افیونی، یا داروهای روان‌گردان
  •  دیابت
  •  بیماری‌های سیستماتیک
  •  کم‌کاری تیروئید

الکترودهایی که در این تست استفاده می‌شود ممکن است بر روی ضربانهای الکتریکی دستگاه کارشده در بدنتان اثر داشته باشند. چند روز قبل از انجام این تست از لوسیون یا روغن‌های پوستی استفاده نکنید. این مواد می‌توانند از قرارگیری درست الکترودها بروی پوستتان جلوگیری کنند. خالی بودن شکم برای این آزمایش لازم نیست، اما ممکن است از شما خواسته شود که قبل از آن از مصرف کافئین خودداری کنید.

در طی انجام آزمایش


مشخصات آزمایش‌های هدایت عصبی ممکن است متغیر باشند، اما از یک فرآیند کلی پیروی می‌کنند:

  •  از شما خواسته می‌شود تا هر نوع وسیله‌ی فلزی مانند جواهرات را که ممکن است در انجام آزمایش اختلال وارد کنند دربیاورید.
  •  ممکن است لازم باشد که لباس‌هایتان را عوض کنید و روپوش بپوشید.
  •  برای انجام تست، روی یک میز می‌نشینید یا دراز می‌کشید.
  •  پزشک عصبی را که باید مورد آزمایش قرار بگیرد را پیدا می‌کند.
  •  سپس دو الکترود را روی پوستتان قرار خواهد داد که یکی از آن‌ها عصب را تحریک می‌کند و دیگری این تحریک را ثبت می‌کند. ممکن است از یک ژل یا نوعی خمیر برای چسباندن الکترود به پوست استفاده کنند.
  •  عصب توسط یک شوک الکتریکی مختصر از جانب الکترود تحریک‌کننده، تحریک شود. در یک تست معمولی، تحریک عصب‌ها در انگشت و ثبت تحریکات توس الکترودی در نزدیکی مچ دست انجام می‌گیرد.
  •  کل این آزمایش حدوداً 20 تا 30 دقیقه طول می‌کشد. کمی احساس ناراحتی وجود خواهد داشت اما معمولاً دردی احساس نمی‌شود.

پزشک متخصص شما ممکن است این تست را در چند ناحیه انجام دهد. در یک مطالعه، محققان از تست NCV برای بررسی و آزمایش آسیب واردشده به عصب زند زبرین که مسئول ایجاد حس در دستان و پاها است، استفاده کردند. با اضافه کردن یک محرک سوم به دو محرکی که به‌ طور عادی در این تست بکار برده می‌شوند، میزان حساسیت تست از 80 درصد به 96 درصد افزایش یافت.

نتایج


یکی از مزایای تست NCV این است که در این تست اندازه‌گیری عینی (خارجی) از سلامت اعصاب، در مقایسه با گزارش‌های غیر عینی از درد یا عملکرد ضعیف آن‌ها مدنظر می‌باشد. به‌طورکلی یک سرعت هدایت عصبی بین 50 تا 60 متر در ثانیه، دامنه‌ای نرمال در این تست محسوب می‌شود. سرعتی خارج از این دامنه نشان می‌دهد که عصب آسیب‌دیده یا دچار بیماری شده است. اگرچه، این تست علت دقیق آسیب را نشان نمی‌دهد. تعداد زیادی از بیماری‌ها و مشکلات می‌توانند اعصاب را تحت تأثیر قرار دهند، ازجمله:

  •  سندروم تونل کارپال
  •  آسیب جراحتی به عصب میانی
  •  پلی نوروپاتی التهابی مزمن
  •  نوروپاتی دیابتی
  •  فلج عصب میانی القا شده از دارو
  •  بيماری شارکوماری توث
  •  بیماری فتق دیسک
  •  فشردگی اعصاب
  •  آسیب اعصاب محیطی
  •  آسیب وارده از داروهای درمان سرطان

دوره‌ی درمان و بهبودی یکسانی برای آسیب‌دیدگی یا بیماری‌های اعصاب وجود ندارد. روش‌های درمانی بر اساس شرایط خاص شما و نیز عصب آسیب‌دیده متغیر و متفاوت خواهند بود.

نوار چشم : کاربرد و روش انجام آن

پتانسیل برانگیخته‌ی بینایی یک پتانسیل برانگیخته است که توسط محرک‌های بینایی مانند الگوهای بصری درحال تغییر بر روی صفحه مانیتور، ایجاد می‌شود. پاسخ‌های گرفته شده از عصب‌های بینایی از الکترودهایی که به پشت سر متصل شده‌اند، به کامپیوتر منتقل می‌شوند و این اطلاعات به صورت الکتروانسفالوگرام یا نوار مغزی روی مانیتور یا صفحه کاغذ ثبت می‌شوند. این پاسخ‌های عصبی معمولاً از غشای پشت‌سری که ناحیه درگیر مغز در بینایی است و سیگنال‌های بصری را تولید می‌کند، گرفته می‌شوند.

VEP یا نوار عصب بینایی یکی از آزمایشات مهمی است که در تشخیص مشکلات عصب بینایی و ضایعات موجود در قسمت قدامی مسیر بصری (قبل از ادغام عصب‌های بینایی)، بسیار مؤثر می‌باشد. البته نتایج این تست در تشخیص بیماری و مشکل زمینه‌ای در هر بیمار، کاملاً قطعی و تعیین‌کننده نیست. انجام معاینات دقیق و گرفتن شرح‌حال کامل بیمار نیز در این زمینه بسیار مهم است. برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد  تست عصب بینایی چشم  و نحوه‌ی انجام آن و یا رزرو نوبت با شماره‌های متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

کاربرد


در صورتی که شما دچار تغییراتی در بینایی خود شده باشید که پزشک شما حدس بزند که این تغییرات می‌تواند ناشی از مشکلاتی در کانال‌های عصبی باشد، انجام تست عصب بینایی را تجویز می‌کند. برخی از علائمی که می‌تواند نشان‌دهنده وجود مشکل احتمالی در عصب‌های بینایی باشد عبارت‌اند از:

  • از دست دادن بینایی (همراه با درد یا بدون درد)
  • دوبینی
  • تا دیدن
  • دیدن رگه‌های نور
  • تغییر در نحوه دیدن رنگ‌ها
  • احساس ضعف در چشم‌ها، دست‌ها یا پاها

این تغییرات معمولاً بسیار خفیف هستند و ممکن است در معاینات بالینی که در مطب پزشک انجام می‌شود، به راحتی تشخیص داده نشوند. به طور کلی، این تست برای تشخیص مشکلات بینایی که مربوط به عصب می‌شود، کارایی دارد. این عصب‌ها، سیگنال‌ها را از چشم به مغز منتقل کرده و به ما کمک می‌کنند که ببینیم. با تست کردن این عصب‌ها، پزشک متوجه می‌شود که سیستم بینایی شما چگونه به تابش نور واکنش نشان می‌دهد. این تست همچنین برای معاینه بینایی کودکان یا افراد مسنی مناسب است که نمی‌توانند جدول بینایی‌سنجی را بخوانند و با پزشک تعامل کنند.

نوار عصب بینایی چه چیزی را تشخیص می‌دهد؟


در نوار عصب بینایی مدت زمانی که طول می‌کشد تا محرک‌های بینایی از چشم به غشای پس‌سری برسند، اندازه‌گیری می‌شود. اندازه‌گیری این زمان، می‌توان به پزشک کمک کند که بفهمد احتمالاً کانال‌های عصبی دچار اختلالی هستند یا خیر. برای مثال، در بیماری ام. اس لایه‌ی پوشش‌دهنده‌ی اطراف سلول‌های عصبی در مغز و طناب نخاعی () ممکن است دچار اختلال شود. این بدین معناست که دریافت سیگنال‌های عصبی از مغز زمان بیشتری طول می‌کشد و نتایج تست عصب بینایی این بیماران غیرعادی خواهد بود. یک تست عصب بینایی نرمال می‌تواند به اندازه‌ی کافی حساس باشد که یک ضایعه‌ی عصب بینایی در کانال‌های عصبی در قسمت قدامی مغز را به طور متمایز نشان دهد.

آمادگی قبل از گرفتن نوار عصب بینایی


دستورالعمل‌های مربوط به آمادگی قبل از تست، به شما داده می‌شود. این موضوع بستگی به این دارد که شما قرار است کجا این تست را انجام دهید. برخی کارهای که احتمالاً لازم است انجام دهید عبارت‌اند از:

  • شستن موهایتان یک شب قبل از انجام تست و اجتناب از زدن محصولات شیمیایی یا روغن‌های طبیعی به موها.
  • توجه به داشتن خواب کافی، در شب قبل از تست.
  • در صورتی که عینک می‌زنید، به خاطر داشته باشید عینکتان را همراه خود بیاورید.
  • معمولاً می‌توانید وعده‌های غذایی خود را طبق معمول بخورید و داروهای خود را مصرف کنید. البته باید از خوردن داروهای خواب‌آور خودداری کنید.
  • به موقع به مطب یا بیمارستان مراجعه کنید و سعی کنید قبل از انجام تست خودتان را ریلکس کنید.
  • در روز انجام تست، در صورتی که به بیماری‌های چشمی مانند گلوکوم یا آب مروارید مبتلا هستید باید این موضوع را به تکنسین مربوطه اطلاع دهید. این موضوع می‌تواند بر روی نتایج تست اثرگذار باشد و لازم است در نتایج تست به آن اشاره شود تا پزشک شما در زمان مرور نتایج تست، به این موضوع توجه کند.

 نوار عصب بینایی چگونه گرفته می‌شود؟

انجام تست عصب بینایی عملی بسیار ساده و ایمن است:

  • در ابتدا: چند الکترود که به سیم‌هایی متصل است روی سر شما قرار داده می‌شود تا از طریق آن‌ها امواج مغزی تشخیص داده شوند.
  • تکنسین مربوطه در مورد کارهایی که در ادامه تست باید انجام دهید به شما توضیح می‌دهد. معمولاً هر یک از چشم‌ها به طور جداگانه تست می‌شود.
  • بسیار مهم است که شما کاملاً با تکنسین همکاری کنید و چشم خود را روی یک نقطه متمرکز کنید. از شما خواسته می‌شود که به یک صفحه مانیتور (مانند تلویزیون) نگاه کنید که الگوهای تصویری مختلفی روی آن به نمایش درمی‌آید.
  • نتایج واکنش عصبی مغز شما از طریق الکترودهایی که روی سر است ثبت می‌شود.
  • بعد از اتمام تست، الکترود‌ها از روی سر برداشته می‌شوند.
  • ممکن است پزشک در همان زمان انجام تست، نتایج را تحلیل کرده و به شما در مورد آن توضیح دهد، در غیر این صورت، نتایج به پزشک مربوطه ارجاع داده می‌شود و سپس پزشکتان در مورد نتایج با شما صحبت می‌کند.

انجام تست معمولاً 45 دقیقه طول می‌کشد.

عوارض جانبی


این تست به‌ندرت موجب بروز عوارض می‌شود. گرفتن نوار عصب بینایی کاملاً بدون درد است و به‌جز حساسیت پوستی بسیار جزئی براثر اتصال الکترودها، هیچ عوارض جانبی دیگری ندارد. اگر به هر بیماری مانند صرع مبتلا هستید، احتمال آن بسیار کم است که تصاویری که طی تست می‌بینید موجب تحریک بدن شما به تشنج شود. اما در هر حال بهتر است این موضوع را با تکنسین و پزشک خود در میان بگذارید. بعد از انجام تست بیمار می‌تواند به خانه یا انجام کارهای روزمره خود بازگردد. همچنین بعد از انجام تست در صورتی که احساس می‌کنید حالتان خوب است می‌توانید رانندگی کنید.

 عوامل مؤثر بر تست


سلول‌های مغزی که مربوط به بینایی هستند، بیش از همه به حرکاتی حساس هستند که در کناره‌های مرکز میدان دید قرار دارند. در صورتی که بینایی شما ضعیف باشد، این موضوع اثر زیادی بر نتایج تست نمی‌گذارد و می‌توان از تصاویر بزرگ‌تری برای انجام تست استفاده کرد.سن شما، جنسیت شما و اندازه‌ی مردمک چشم شما نیز می‌تواند بر نتیجه‌ی  تست اثر داشته باشد. در صورتی که داروهایی مصرف کرده باشید که شما را خواب‌آلود می‌کنند و یا تحت تأثیر هر داروی بی‌حس‌کننده باشید، این موضوع تأثیر بسیار زیادی بر نتایج تست عصب بینایی می‌گذارد.

نتایج


تست عصب بینایی خصوصاً در تشخیص التهاب‌های عصبی پیشین بسیار کمک‌کننده است. التهاب عصب موجب تورم و تخریب فزاینده غلاف دور عصب که دورتادور عصب را پوشانده است، می‌شود. با تخریب غلاف عصبی، مدت زمان انتقال پیام‌های عصبی از چشم به مغز افزایش پیدا می‌کند و نتایج تست عصب بینایی غیرعادی خواهند بود.  این مورد ممکن است در افراد مبتلا به ام اس دیده شود. بیماری ام اس یکی از شایع‌ترین علل التهاب عصب‌های بینایی است. موارد زیر نیز به میزان کمتری قابل‌تشخیص هستند:

  • نوروپاتی عصب بینایی- ممکن است عصب بینایی براثر علل مختلفی آسیب ببیند مانند: مسدود شدن عروق خون‌رسانی به عصب، کمبود ویتامین و مواد معدنی و مسمومیت. با آسیب دیدن عصب، سیگنال‌های الکتریکی نیز به درسای منتقل نمی‌شوند. برای مثال بیماری دیابت می‌تواند به عروق خون‌رسانی به عصب‌های بینایی آسیب بزند و یا ایجاد واکنش مسمومیتی در بخشی از عصب‌های بینایی موجب آمبلیوپی سمی و کاهش بینایی می‌شود.
  • تومورها یا ضایعات بافتی که بر روی عصب بینایی فشار وارد می‌کنند. . اگر عصب بینایی تحت فشار قرار گیرد، انتقال سیگنال‌های عصبی دچار اختلال می‌شود و این موضوع در نتایج تست عصب بینایی دیده می‌شود.
  • آب‌سیاه یا گلوکوما: آب‌سیاه موجب افزایش فشار در داخل کاسه‌ی چشم می‌شود. این افزایش فشار می‌تواند موجب آسیب به عصب‌های بینایی و طولانی شدن زمان انتقال پیم‌های عصبی در نتایج تست عصب بینایی شود.
  • افزایش فشار چشمی – در این حالت، فشار خون در داخل چشم بیش‌ازحد نرمال می‌شود. این افزایش فشار با علائم آب‌سیاه همراه نیست اما ممکن است در آینده موجب بروز مشکل آب‌سیاه در چشم شود.

کاربرد بالینی نوار عصب بینایی


  • تست عصب بینایی یک تست استاندارد برای بررسی عملکرد عصب‌های بینایی است که می‌توان آن را چندین بار مجدداً تکرار کرد.
  • این تست در مقایسه با اسکن ام. آر. آی در تشخیص ضایعات مؤثر بر تقاطع اعصاب بینایی، حساسیت بیشتری دارد و نتایج دقیق‌تری به دست می‌دهد.
  • این تست در مقایسه با سایر تشت‌های تشخیصی مانند اسکن ام آر آی، هزینه کمتری دارد.
  • در صورتی که نتایج تست عصب بینایی منفی باشند، این موضوع در تشخیص برخی اختلالات خاص بسیار مؤثر خواهد بود.

 

نوار عصب بینایی چشم: کاربرد و روش انجام آن

VEP به معنای پتانسیل برانگیخته بینایی است و عبارت است از بررسی مسیرهای بینایی بین چشم و مراکز دیداری مغز است. هر چشم یا میدان دید به طور جداگانه بررسی می‌شود. این روش مانند بررسی استاندارد بینایی نیست. نوار عصب چشم شبیه الکترو انسفالوگرام است زیرا امواج مغز را ثبت می‌کند اما با آن تفاوت دارد زیرا بر بخش‌هایی از مغز تمرکز می‌کند که شامل بخش‌های بینایی است. در این روش هنگامی که در حال مشاهده یک نسخه شطرنجی سیاه سفید هستید سیگنال‌های الکتریکی مغز شما ثبت می‌شوند. در نوار عصب چشم دریافت صحیح اطلاعات بینایی توسط مغز نشان داده می‌شود.

متخصصین مغز و اعصاب برای اطمینان از پیشرفت روند بهبود بیماری‌هایی هم‌چون ام اس و تشخیص عارضه‌هایی چون فشار چشم به خصوص در افراد مبتلا به دیابت از نوار بینایی استفاده می‌کنند. این تست دقت بالاتری نسبت به تست‌هایی چون ام آر آی دارد و برای تشخیص‌های بسیار دقیق استفاده می‌شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تست عصب بینایی چشم و نحوه‌ی انجام آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس حاصل فرمایید.

نوار عصب چشم چگونه انجام می‌شود؟


برای تشخیص بیماری‌های زیر از نوار عصب چشم استفاده می‌شود.

  • آب سیاه
  • مشکوک بودن بیمار به آب سیاه
  • ام اس
  • اختلالات بینایی
  • آسیب جمجمه
  • حرکات غیر عادی چشم

پزشک از روش نوار عصب بینایی چشم برای موارد زیر نیز استفاده می‌کند.

  • ارزیابی عملکرد سیستم عصبی
  • تشخیص ناهنجاری‌ها و آسیب‌های سیستم عصبی
  • بررسی پیشرفت یا درمان بیماری‌ها تحلیل‌ برنده عصب
  • بررسی فعالیت مغز و سیگنال‌های عصبی در طی جراحی مغز یا نخاع افرادی که تحت بیهوشی عمومی قرار دارند.
  • ارزیابی عملکرد مغز بیمارانی که در کما به سر می‌برند.

مزایای نوار عصب چشم در جراحی


برخی از متخصصان به دلیل مزایای نوار عصب چشم در طول جراحی از آن استفاده می‌کنند. این مزایا به شرح زیر هستند:

  • نیازی به وارد کردن ابزار‌های پزشکی در بافت مربوطه نیست.
  • معیار بسیار خوبی برای هشدار است.
  • تنها روش شناخته شده برای ارزیابی مسیر بینایی در طی عمل جراحی است.

محدودیت‌های نوار عصب بینایی در عمل جراحی


  • استانداردها و دستور العمل‌های ناهماهنگ استفاده
  • بالا بودن میزان تغیرات (ظاهر و ناپدید شدن بدون هیچ دلیلی)
  • پایین بودن میزان حساسیت و تشخیص
  • واکنش‌های بدست آمده ممکن است به آزمایشات متعددی نیاز داشته باشد که این مساله باعث به تعویق افتادن تحلیل می‌شود. (30-15ثانیه)
  • ممکن است به خاطر وجود مواد بیهوشی، ثبت آن دشوار یا غیر ممکن باشد.
  • توسط کوتر برقی پوشانده شود.

فاکتور‌های موثر در نوار عصب بینایی چشم


  • سن: در طی دوران بزرگسالی بر تغیرات پایدار دامنه نهفتگی p100 به ویژه پس از 45 سالگی تاثیر می‌گذارد.
  • جنسیت: دوران نهفتگی p100 در خانم‌ها کوتاه‌تر است.
  • دقت دید: تغیرات مربوط به نهفتگی p100 به روشنایی شبکیه و سایز آن بستگی دارد.
  • میزان دقت: با مشاهده و بررسی و الگوی الکتروتینوگرافی

آمادگی


بهتر است قبل از انجام تست نوار عصب چشم برخی نکات را انجام دهید. این نکات عبارتند از:

  • در صورت امکان قبل از مراجعه برای انجام نوار عصب چشم سر خود را بشویید و از زدن هرگونه اسپری، ژل، روغن یا هر ماده دیگری به موهای خود خودداری نمایید.
  • استراحت کامل داشته باشید زیرا در طول آزمایش باید هوشیار باشید.
  • در صورتی که از هرگونه دارویی استفاده می‌کنید برای طبیعی بودن وضعیت بدن مصرف آن را قطع نکنید.

تست نوار عصب چشم چگونه انجام می‌شود؟


در طول انجام تست نوار عصب چشم:

  • تست توسط متخصص بالینی انجام می‌شود و حدود 15 دقیقه طول می‌کشد. در این زمان شما روی یک صندلی راحت در یک اتاق می‌نشینید.
  • در ابتدا پزشک درباره پیشینه پزشکی سوالاتی را مطرح می‌کند (عمدتا در خصوص علایم و داروها) سپس به طور کامل تست را برای شما توضیح می‌دهد. متقابلا شما نیز می‌توانید سوالات خود را مطرح کنید.
  • سپس پزشک برای بررسی مختصر وضعیت چشم ها از شما می‌خواهد حروف نوشته شده روی یک جدول را بخوانید.
  • سپس به بررسی سر می‌پردازد و هفت دیسک فلزی کوچک که الکترود نامیده می‌شوند را (تصویر را مشاهده کنید)به کمک چسب مخصوص در نقاط ویژه ای از سر قرار می‌دهد. این جریان حدود 10 دقیقه طول می‌کشد.
  • پس از قرار دادن الکترود‌ها روی سر پزشک از شما می‌خواهد روی صندلی بنشینید و یک چشم خود را با چشم‌‍بندی بپوشانید.

سپس از شما می‌خواهد آرام باشید و به مرکز تخته ای که مربع های سیاه و سفید متحرک را نشان می‌دهد نگاه کنید (تصویر را مشاهده کنید). برای انجام این تست باید به مدت 2 دقیقه به یک صفحه نگاه کنید سپس همانند آنچه در بخش فوق ذکر شد پزشک وضعیت چشم‌ها را بررسی می‌کند.

پس از آزمایش


پس از انجام نوار عصب چشم همه الکترود‌ها برداشته و سر تمیز می‌شود. ممکن است به علت استفاده از چسب موهای شما اندکی چسبناک به نظر برسد که با شستشو این مورد برطرف می‌شود. هیچ گونه عوارض جانبی در نوار عصب چشم وجود ندارند و می‌توانید پس از انجام آزمایش به منزل برگردید و طبق روال گذشته به فعالیت‌های خود ادامه دهید.

اثرات جانبی


نباید هیچ گونه درد یا مشکل در این روش احساس شود. انجام تست نوار عصب چشم کاملا ایمن و بی خطر است در حقیقت از انجام این تست لذت می‌برید و منتظر خواهید بود مجددا آن را انجام دهید. می‌توانید پس از آزمایش موهای خود را بشویید.

مدت زمان انجام آزمایش


انجام آزمایش حدود 15 دقیقه طول می‌کشد در حقیقت این زمان به همکاری شما با پزشک بستگی دارد.

نتیجه


پس از انجام تست متخصص سلامت در خصوص نتایج بدست آمده از تست با شما صحبت می‌کند.

نتایج مورد قبول

مورد قبول بودن نتایج به این معناست که هیچ مشکلی در خصوص ارتباط عصبی بین چشم و مغز وجود ندارد. هیچ گونه تفاوت چشمگیری بین چشم راست و چپ مشاهده نشده است و این امر به این معناست که از دید خوبی برخوردارید.

نتایج غیرقابل قبول

قابل قبول نبودن نتایج به این معناست که در ارتباط عصبی بین چشم و مغز مشکل وجود دارد. بین چشم راست و چپ اختلافاتی وجود دارد و این مساله می‌تواند به معنای تنبلی یکی از چشم‌ها باشد. تنبلی چشم به این معناست که در دوران کودکی از یکی از چشم‌ها استفاده کافی نشده است. لوچی (چپ بودن چشم‌ها) عیوب انکاری (خطا در تمرکز نور چشم) یا اختلال عصب بینایی در زمره دلایل تنبلی چشم قرار دارند. در صورتی که نتایج آزمایش نوار عصب چشم یا بینایی شما قابل قبول نبود برای انجام بررسی‌های بیشتر و درمان به چشم پزشک ارجاع می‌شوید. آزمایشات شامل آزمایش دقیق‌تر چشم‌ها نوار عصب چشم و آزمایش‌های استاندارد بینایی است که توسط چشم پزشک انجام می‌شود.

سوالات متداول


آیا نتیجه آزمایش به بیمار تحویل داده می‌شود؟

خیر. ممکن است بررسی نوار عصب چشم یا بینایی شما توسط متخصصین فیزیولوژی اعصاب کمی طول بکشد. گزارشی از یافته‌های بدست آمده ثبت می‌شود و به پزشک شما ارسال می‌شود. پس پزشک برای تعیین قرار ملاقات تماس می‌گیرد و در خصوص نتایج بدست آمده با شما صحبت می‌کند.

آیا من چیزی را احساس می‌کنم؟

قبل از قرار دادن الکترودها روی سر احساس می‌کنید پوست شما با پنبه تمیز می‌شود در غیر این صورت چیزی احساس نمی‌کنید.

آیا باید موهایم را کوتاه کنم؟

خیر. می‌توان این آزمایش را در افرادی که موی بلند یا کوتاه دارند انجام داد. باید قبل از آزمایش موهای خود را تمیز کنید و از فرم دهنده‌های مو استفاده نکنید.

آلزایمر و راه های جلوگیری از پیشرفت آن

بیماری آلزایمر یک بیماری پیش‌رونده است که حافظه و سایر عملکردهای مهم ذهنی را از بین می‌برد. در ابتدا، فرد مبتلا به بیماری آلزایمر ممكن است فقط سردرگمی خفیف داشته باشد و برای یاد آوردن مطالب مشکل پیدا کند اما  در نهایت، افراد مبتلا به این بیماری حتی ممکن است افراد مهم زندگی خود را فراموش کنند و تغییرات شخصیتی چشمگیر داشته باشند. آلزایمر دارای علل مختلفی نظیر وراثت و پلاک سلول‌های مغزی است. اگر علائم اولیه آلزایمر مشاهده شود باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد.


بیماری آلزایمر شایع‌ترین علت دمانس است. اگر چه دانشمندان درمان قطعی برای بهبود کامل آلزایمر را پیدا نکرده‌اند، متخصص مغز و اعصاب می‌تواند بعضی از داروها را به‌منظور پیشگیری از پیشرفت آلزایمر تجویز کند. همچنین فعالیت‌هایی مانند ورزش کردن و فعالیت‌های مغزی مانند حفظ کردن به افراد در هر سنی کمک می‌کند تا از آلزایمر پیشگیری کنند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد علل و علائم آلزایمر و راه پیشگیری از آن و یا رزرو نوبت با متخصص مغز و اعصاب تماس بگیرید.

علل آلزایمر


دانشمندان بر این باورند که آلزایمر به دلیل ترکیبی از علل مانند ژنتیک، سبک زندگی و عوامل محیطی که در طول زمان به مغز اثر می‌گذارد در بسیاری از افراد ایجاد می‌شود. هنگامی‌که پزشکان بافت مغز فرد آلزایمری را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کنند، دو نوع ناهنجاری را که به‌عنوان نشانه‌های بیماری است می‌توانند ببینند:

  • پلاک: این توده‌های پروتئینی به نام بتا آمیلوئید ممکن است به چندین شیوه از جمله دخالت در برقراری ارتباط سلول به سلول، آسیب برسانند و سلول‌های مغزی را از بین ببرند. اگرچه علت نهایی مرگ مغزی در آلزایمر شناخته ‌شده نیست به نظر می‌رسد که جمع شدن بتا آمیلوئید در خارج از سلول‌های مغزی یک علت اصلی باشد.
  • گره‌های مغزی: سلول‌های مغز به سیستم پشتیبانی داخلی و سیستم انتقال وابسته‌اند تا مواد مغذی و دیگر مواد ضروری را در طول فرآیند طولانی خود منتقل کنند. این سیستم نیاز به ساختار طبیعی و عملکرد پروتئینی به نام  تائو دارد. در آلزایمر، رشته‌های پروتئین  تائو دچار گره‌های غیرطبیعی در داخل سلول‌های مغز و منجر به عدم کارکرد سیستم انتقال می‌شود. این شکست در عملکرد به ‌شدت در کاهش و مرگ سلول‌های مغزی دخالت دارد.

علائم


در ابتدا، فراموشی یا سردرگمی خفیف تنها علائم بیماری آلزایمر است اما در طول زمان این بیماری بیشتر و بیشتر باعث از بین رفتن حافظه، به‌ویژه حافظه‌های بلند مدت می‌شود. شدت علائم از فرد به فرد دیگر متفاوت است. علائم آلزایمر عبارت‌اند از:

  • تکرار کردن و سؤالات بیش از حد، در حالی که فرد متوجه نیست که آن سؤالات را قبلاً پرسیده است.
  • گفتگوها، قرار ملاقات یا رویدادها را فراموش می‌کند و بعداً هم  به یاد نمی‌آورد.
  • فرد دائماً فراموش می‌کند وسایلش را کجا گذاشته و اغلب آن‌ها را در مکان‌هایی غیرمنطقی قرار داده است.
  • در مکان‌های آشنا گم می‌شود.
  • سرانجام اسامی اعضای خانواده و اشیای اطراف را فراموش می‌کند.
  • توانایی پیدا کردن کلمات مناسب برای توصیف اشیاء، ابراز افکار و یا شرکت در گفتگوها را از دست می‌دهد.
  • افسردگی
  • تغییرات در عادات خواب

مراحل آلزایمر


مرحله یک: رفتار بیرونی عادی

هنگامی‌که بیمار در این مرحله‌ی ابتدایی است، هیچ نشانه‌ی قابل‌ مشاهده از آلزایمر وجود ندارد. فقط اسکن یا عکس‌برداری، که نشان‌دهنده‌ی چگونگی کارکرد مغز است، می‌تواند وجود یا عدم آلزایمر رانشان دهد.

با پیشرفت بیماری فرد مبتلا به آلزایمر در 6 مرحله بعدی، دوستان و اطرافیان تغییرات بیشتری را در تفکر و استدلال او مشاهده خواهند کرد.

مرحله دو: تغییرات بسیار کوچک

هنوز هم ممکن است در رفتار بیمار چیزی غیرطبیعی دیده نشود اما ممکن است تغییرات کوچکی داشته باشد، تغییراتی که حتی پزشک ممکن است نتواند تشخیص دهد. این مورد می‌تواند شامل فراموشی یک کلمه یا پیدا نکردن جای وسایل باشد.
در این مرحله علائم خفیف آلزایمر توانایی او در کار یا زندگی مستقل را دچار مشکل نمی‌کند. در نظر داشته باشید که این علائم همیشه نشان‌دهنده‌ی آلزایمر نیست بلکه گاهی فقط تغییرات طبیعی افزایش سن است.

مرحله سه: زوال خفیف 

این نقطه شروع تغییرات در تفکر و استدلال بیمار است، مثلاً:

  • چیزی که تازه خوانده است را فراموش می‌کند.
  • یک سؤال را چند بار می‌پرسد.
  • برنامه‌ریزی یا سازمان‌دهی کارها روز به روز مشکل‌تر می‌شود.
  • در هنگام ملاقات افراد تازه وارد نمی‌تواند نام آن‌ها را به خاطر بسپارد.

مرحله چهار: زوال متوسط

در طول این مرحله مشکلات تفکر و استدلال که در مرحله 3 مشخص می‌شوند، بیشتر آشکار می‌شوند و مشکلات جدید ظاهر می‌شوند. بیمار ممکن است:

  • جزئیات مربوط به خود را فراموش کند.
  • در نوشتن تاریخ و مقدار اعداد مشکل پیدا کند.
  • ماه و فصلی که در آن قرار دارد، فراموش کند.
  • در پخت‌وپز غذاها یا حتی سفارش منو مشکل دارد.

مرحله پنج: انزال تقریباً شدید

بیمار ممکن است محل و زمانی که در آن هست را فراموش کند. او ممکن است در یادآوری آدرس، شماره تلفن یا جایی که به مدرسه می‌رود، مشکل پیدا کند و حتی در مورد اینکه چه لباس‌هایی را در چه روز یا فصلی می‌پوشند دچار سردرگمی شود.

مرحله شش: انزال شدید

با پیشرفت آلزایمر، بیمار ممکن است چهره‌ها را تشخیص دهد اما نام‌ها را فراموش کند. به‌عنوان مثال او ممکن است شخصی را با شخص دیگری اشتباه بگیرد یا فکر کند همسرش، مادرش است. توهماتی ممکن است شکل بگیرد مثلاً فکر کند که باید به سرکار برود در صورتی که بازنشسته شده و شغلی ندارد.

مرحله هفت: انزال بسیار شدید

بسیاری از توانایی‌های اولیه‌ی فرد مبتلا به آلزایمر، مانند خوردن، پیاده‌روی و نشستن، در این مرحله از بین می‌رود. مهم است که ارتباطتان را با فرد حفظ کنید و او را در رابطه‌ها درگیر کنید تا گوشه‌گیر نشود. از غذاهای نرمی که به‌راحتی بلعیده می‌شود برایش آماده کنید و از او بخواهید از قاشق استفاده کند. اطمینان پیدا کنید که نوشیدنی نیز می‌نوشد، توجه به این موضوع  مهم است زیرا بسیاری از بیماران در این مرحله دیگر نمی‌توانند تشخیص دهند که تشنه هستند.

تشخیص


امروزه هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص بیماری آلزایمر وجود ندارد. بر اساس اطلاعاتی که فرد ارائه می‌دهد و نتایج آزمایش‌های مختلف که می‌تواند به تشخیص کمک کند، پزشک تشخیص می‌دهد که آیا علائم بیان‌شده نشانه از آلزایمر است یا خیر. برای کمک به تشخیص آلزایمر از علل دیگر فراموشی، پزشکان معمولاً از انواع مختلفی از آزمایش‌ها استفاده می‌کنند:

  • تست فیزیکی و عصبی: تست‌هایی مانند رفلکس، حجم و قدرت عضله، حس بینایی و شنوایی و تعادل گرفته می‌شود.
  • تست روانشناسی عصبی و وضعیت روحی: اطلاعات بیشتر و جزئی‌تر در مورد عملکرد روانی پرسیده و با افراد دیگر در همان سن مقایسه می‌شود.
  • تصویربرداری مغزی: مانند سی ‌تی‌ اسکن و ام آر آی 

درمان آلزایمر


دارو 

اگرچه درمان خاصی برای آلزایمر وجود ندارد اما برخی از داروها می‌توانند پیشرفت آن را کندتر کنند.

کولین استراز 

داروهایی که مهارکننده‌های کولین استراز نامیده می‌شوند برای بیماری آلزایمر خفیف تا متوسط ​​تجویز می‌شوند. این داروها ممکن است به تأخیر انداختن یا جلوگیری از بروز علائم در مدت‌زمان محدود و  همچنین بعضی علائم رفتاری کمک کنند. دانشمندان هنوز به‌طور کامل درک نمی‌کنند که مهارکننده‌های کولین استراز برای درمان بیماری آلزایمر مؤثر هستند یا خیر اما تحقیقات نشان می‌دهد که آن‌ها از تجزیه استیل کولین، که یک ماده شیمیایی مغز است که برای حافظه و تفکر مهم است، جلوگیری می‌کنند. به پیشرفت آلزایمر، مغز استیل کولین کمتر و کمتری تولید می‌کند بنابراین مهارکننده‌های کولین استراز ممکن است درنهایت اثر خود را از دست بدهند.

ممانتین

 داروی شناخته‌شده‌ای به نام ممانتین برای درمان بیماری آلزایمر متوسط ​​تا شدید تجویز می‌شود. اثر اصلی این دارو به تأخیر انداختن پیشرفت برخی از علائم آلزایمر متوسط ​​تا شدید است و به بیماران اجازه می‌دهد تا برای مدت بیشتری بتوانند برخی از فعالیت‌های روزانه را خودشان انجام دهند. به‌عنوان مثال، ممکن است به بیماری در مراحل آخر بیماری کمک کند توانایی خود را برای حمام کردن مستقل برای چند ماه دیگر حفظ کند که این موضوع برای بیمار و مراقبت‌کننده مفید است.

پیشگیری


ازآنجایی‌که درمان خاصی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد، مهم است که عادات سالم برای جلوگیری از آلزایمر را یاد بگیریم. ازجمله:

مصرف چربی‌های اشباع‌شده و ترانس را کم کنید

این چربی‌های بد تمایل دارند سطح کلسترول خون را افزایش دهند که موجب تولید پلاکت‌های بتا آمیلوئید خطرناک در مغز می‌شوند که یکی از علائم بیماری آلزایمر است. در افرادی که چربی اشباع  زیادی مصرف می‌کنند خطر ابتلا به بیماری آلزایمر سه برابر می‌شود.

سبزی‌ها، حبوبات، میوه‌ها و دانه‌های جامد باید در رژیم غذایی شما دائمی باشند

این خوراکی‌ها مانند ویتامین B6 و فولات T غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند که از مغز محافظت می‌کنند. مطالعه‌ای نشان داد که مصرف بالای میوه‌ها و سبزی‌ها با کاهش خطر ابتلا به زوال شناختی مرتبط است. رژیم غذایی غنی از سبزی‌ها همچنین خطر ابتلا به چاقی و دیابت نوع 2 را کاهش می‌دهد که هر دو می‌توانند در بیماری آلزایمر نقش داشته باشند.

دریافت روزانه حدود 5 میلی‌گرم ویتامین E

این آنتی‌اکسیدان با کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط است و می‌تواند به‌راحتی با خوردن مقداری آجیل و دانه‌ها یا خوردن انبه، پاپایا، آوکادو، گوجه‌فرنگی، فلفل قرمز، اسفناج و نان و غلات غنی‌شده جذب شود. باید سعی کنید این ویتامین را از منابع غذایی تأمین کنید زیرا به نظر می‌رسد مکمل‌ها تأثیر کمتری دارند.

مکمل B12

مقدار کافی این نوع ویتامین B (حدود 2،4 میکروگرم در روز) که در محصولات حیوانی و غذاهای غنی‌شده یافت می‌شود، باعث کاهش سطح هموسیستئین، اسیدآمینه مرتبط با اختلال شناختی می‌شود. مطالعه در افراد مسن با سطوح بالای هموسیستئین و مشکلات حافظه نشان داد که مکمل‌های ویتامین   Bباعث بهبود حافظه و کاهش آتروفی مغزی می‌شود. اگر بیش از 50 سال دارید یا رژیم غذایی گیاهی را دنبال می‌کنید، مصرف مکمل بسیار مهم است.

از مولتی‌ویتامین‌ها حاوی آهن و مس اجتناب کنید مگر آنکه پزشک متخصص تجویز کند

اکثر افراد از طریق رژیم غذایی مقدار کافی این فلزات را دریافت می‌کنند و مصرف بیش از حد آن‌ها با ایجاد مشکلات شناختی مرتبط است.

اجتناب از پخت‌وپز با ظرف‌های آلومینیومی

به‌جای ظروف آلومینیومی از ظروف یا وسایل آشپزخانه فولاد ضدزنگ استفاده کنید. اگرچه نقش آلومینیوم در عملکرد مغز هنوز تحت بررسی است، اطلاعات اولیه نشان می‌دهد که آلومینیوم ممکن است باعث مشکلات شناختی شود.

3 بار در هفته به مدت حداقل 40 دقیقه سریع پیاده‌روی کنید

تحقیقات نشان می‌دهد که تمرین‌های هوازی منظم می‌تواند 40 تا 50 درصد خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد.